АЖИГЛАГЧ

Монголд, Монголын хэвлэл мэдээлэлд юу болж байна?

Archive for the ‘Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз’ Category

Арилжааны телевизийн нэг төрөл

Posted by tseren on 2010/12/10



Батлагдаад хоёр долоо хонож байгаа Монгол Улсын нэгдсэн төсвийг бүгд шүүмжилж байна. Зөвхөн сонгуулийн амлалтаа биелүүлж харагдахын тулд 800 тэрбум төгрөгийг шүд зуун тараахад хүрснээ УИХ-ын гишүүд өөрсдөө хүлээн зөвшөөрлөө. Үүнд эдийн засгийн утга учир тун бага бөгөөд 2012 онд хоёр нам хосоороо дахин сонгогдохын тулд үйлдсэн хэрэг юм. Үнэхээр ард түмнээ хайрлаж барьсан бол сард 21 мянгыг хялайлгах бус, хэдэн зуун мянгын цалинтай ажилд оруулж өгөхсөн. Дээрх 800 тэрбумаас 500 тэрбум нь төсөвт огт байхгүй бөгөөд ирэх онд Тавантолгойн талыг гаднын компанид Оюутолгой шиг өгөөд урьдчилгаа мөнгө авч гүйцээх учиртай. Одоо гаднын тэр компани манай Засгийн газрын аргагүй байдлаар хэрхэн тоглож ямар болзол тулгахаа тооцоолж хөх инээд нь хүрч байгаа…

Төсөв хэлэлцэх үеэр болон батлагдсаны дараа өдөр тутмын сонинууд тун сайн бичсэн шүү. Зарим гарчгийг түүвэл: “21 мянган төгрөг бодит орлого болж чадах уу?”, “805 тэрбум төгрөг Эрээнийг л хөгжүүлнэ”, “Төсөв дампуурлаа”, “Монгол Улсын 2011 оны “маш муу” төсөв”, “21 мянгын “шийтгэл”, “Төсвийн алдагдал – Таны алдагдал”, “Бантан төсвийн балаг нь бага тусаасай”, “Хараал идсэн төсөв”, “Ирэх оны төсөв инфляцийг огцом хөөрөгдөхөөр байна”… Олон сонины үг ортой  шүү.

Өнөөдөр ч гэсэн сонинууд “Ерөнхийлөгч өө, хориг тавихаас бүү ай!” хэмээн уриалж байна. Гэхдээ 2009 оны сонгуулиар 1 сая + 1,5 сая = 2,5 сая төгрөгийг өөрөө амалсан Элбэгдорж яав л гэж. Сайндаа л хэдэн гоё өгүүлбэр хэлж зальдаад өнгөрнө… 

Яагаад ийм төсөв батлагдчихав аа? Ард түмэн юугаа харж байв?  Ард түмэн сонин биш, зурагт руугаа харж байсан боловч  телевизүүд ганц удаа ч яриа хэлэлцүүлэг, маргаан мэтгэлцээн, ядахдаа түүнтэй төстэй юм өрнүүлсэнгүй өнгөрлөө.

Нэгэн гишүүний оношилсноор “эзнийхээ үгээр хөдөлдөг” (дор гарна) арилжааны телевизүүд дүүрч. Тэгвэл олон нийтийн буюу томоор яривал ард түмний телевиз яав?

Олон нийтийн үүргээ 3,7 тэрбум + 522 сая төгрөгөөр арилжчихжээ. Арилжааны телевизийн бас нэг хувилбар!

11-р сарын 17-нд УИХ-ын  Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хуралдаанаар хэлэлцэх асуудлын төлөвлөгөөнд байгаагүй төсвийн асуудлыг гэнэт оруулжээ. Монголд төсвөө батлуулдаг  олон байгууллага бий, тэд бүгд л төсвөө чамладаг, нэлээд нь төсвөө тануулсан, иймээс бүгд нэмүүлэхийг хүсдэг ч зөвхөн  МҮОНРТ-ийн удирдлагуудыг урьж нялуурч өгсөн байх юм.

Олон нийтийн телевизийн суваг дамжуулах 600 сая төгрөгийн зардлыг хаслаа гэж Сангийн сайд С.Баярцогтыг шүүмжлэхээс эхэлжээ.
 
Э.Бат-Үүл: -Монголын үндэсний радио, телевизийн төсвийн зардал хасагдаад ороод иржээ. Хэрэв төслийг энэ чигээр нь баталбал энэ байгууллага санхүүгээ улсын төсвөөс өөр эх үүсвэрээс бүрдүүлэх чиглэл рүү явж таарна. Зар сурталчилгаанаас ашиг олж болохгүй гэж хуулиар хорьчихоод төсвийг нь танаад байж болохгүй. Монголын үндэсний радио, телевиз бол улсын төсвөөр санхүүжиж байгаа цорын ганц мэдээллийн байгууллага. Энэ байгууллагыг хууль бус аргаар санхүүждэг гэж саяхан баахан дайрсан. Яагаад ч юм, тэрхүү дайралт нь улсын төсөв хэлэлцэж эхлэхийн өмнө болсон. Олон улсын жишгээс харахад олон нийтийн статустай мэдээллийн байгууллагаа улсын төсвийн тодорхой тогтсон хувиар санхүүжүүлдэг. Одоо МҮОНРТ-ийн суваг дамжуулахад шаардлагатай хөрөнгийн эх үүсвэрийг хаанаас олох вэ?

С.Баярцогт: -МҮОНРТ-ийн төсвийг танасан гэж ойлгож болохгүй. Энэ байгууллагад өгч байгаа төсвийн дэмжлэг нь 3.7 тэрбум төгрөг. Энэ нь өмнөх оныхоос хэмжээ нь буураагүй гэсэн үг. Харин суваг дамжуулах зардлыг хоёр жилийн өмнө телевиз дээрээ суугаад явж байсан юм. Дараа нь Радио, телевизийн сүлжээ компани дээр дамжуулах зардлыг нь суулгаад явъя гэтэл маргаан гарсан учраас Сангийн сайдын багц дээр суулгаж өгсөн.

Танаагүй юм байна. Гэвч тайлбарыг Э.Бат-Үүл гишүүн чихнийхээ хажуугаар өнгөрүүлж дараачийн аргаа хэрэглэв: МҮОНТ-ийн төсвийг танавал хэсэг бүлэг хүнд үйлчлэх зам руу явна.  Энэ байгууллага чинь хаа очиж төрийн мэдээллийг элдэв хачир, хэн нэгэн эзний оролцоогүйгээр мэдээлж байгаа. Хувийн телевизүүд бол эзний үгээр л хөдөлдөг. Эзэнд нь хэн нэгэн улстөрч таалагдахгүй бол аль болох харлуулах гэж л зүтгэдэг нь нууц биш.

Хувийн телевизээр айлгасан байна. Хувийн өмчийг автоматаар ад үздэг коммунист сэтгэлгээ мөнөөс мөн. Гишүүн, сайд, дарга л бол таалж байдаг олон нийтийн телевизийг цаадуул нь үнэхээр таалах юм даа.

Дараа нь Р.Раш гишүүний ээлж ирэв: МҮОНРТ-ийг харж үзэх л ёстой. Шаардлагатай төсвийг нь батлаад өгөхөд буруудах юм юу байх вэ гээд хагас тэрбум төгрөгийг нэмж төсөвлөх санал гаргаж тэр нь шууд батлагдав. 

Сангийн сайд нь МҮОНРТ-ийн төсвийг танаагүй гэж нотолсон ч хоёр намын гишүүд дуу дуугаа нийлүүлэн хавсайдаж, чухам юунд яаж зарцуулахыг нь огт сонирхохгүйгээр 522 сая төгрөгийг нэмж баталлаа.

Бүгд л өөртөө ашиг харна. Хуралдааныг ингэж “сайн” зохион байгуулж өгсөн УИХ-ын тамгын газрын дарга Ц.Шаравдоржийн эрхлэх ээлж ирлээ. “УИХ-ын гишүүн ч гэсэн хүн шүү дээ” гэсэн бамбай барьж УИХ-ын гишүүд ба тамгын газрын болон МАХН ба АН-ын бүлгийн ажилтнуудын орон сууцны нөхцлийг сайжруулахад зарцуулах 378 сая төгрөгийг шууд батлуулж авлаа. Муу орон сууцтай, эсхүл гэрт амьдардаг хүмүүс тэрбум тэрбумыг зарцуулж УИХ-д сонгогддог … сонин л юм байна. Тэгсэн атлаа зөвхөн МҮОНРТ ба УИХ-ын тамгын газар хоёрт зориулсан “тусгай” хуралдааныхаа өнгийг засахын тулд хамт оруулан хэлэлцэж харагдуулсан Онцгой байдлын албаны тоног төхөөрөмжийг шинэчлэх төсвийг унагаж орхив. 

Ингээд хуралдаан дуусч “эзнийхээ үгээр хөдөлдөг” нэгэн арилжааны телевизийн мэдээлснээр МҮОНРТ-ийн захирал С.Наранбаатар “Ланд-200”-гаа унаад явж оджээ.

Дараачийн өдрүүдэд төсвийн хэлэлцүүлэг шийдвэрлэх шатандаа орж  УИХ-ын байнгын хороодын хуралдаан, нэгдсэн хуралдаанаар 2,3,4-р хэлэлцүүлгүүд явагдсан ч олон нийтийн телевиз “хэн нэгэн эзнийг” биш, зөвхөн эрхэм гишүүдийг оролцуулан “элдэв хачиргүйгээр” сурталчилсаар дуусгасан билээ.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 5 Comments »

Телевизүүдийн “дайн” төгсөв.

Posted by tseren on 2010/11/22



Хоорондоо зүв зүгээр юм шиг байсан монголын телевизүүд муудалцжээ. Эхлээд [арилжааны] телевизүүдийн холбооноос  мэдэгдэл гаргаж Монголын үндэсний олон нийтийн телевиз арай дэндлээ, зогсоо зайгүй реклам явуулдаг, аудит оруулах хэрэгтэй гэжээ. Гээд зогсохгүй тус тусын мэдээгээрээ нэмж баахан балбасан байна. Гагцхүү Олон нийтийн телевиз нэвтрүүлгийнхээ нийт цагийн хоёр хувьд реклам явуулахыг хуулиар зөвшөөрснийг  тооцсонгүй.  Иймээс нотлох баримт, тоо цифр гаргаж тавьсангүй. Өөрсдөө хуулийг дураараа зөрчдөг, дургүйгээ хүрвэл өөрчлүүлдэг (Архидан согтуурахтай тэмцэх хуулийг засуулж чадсан) эзэд, захирлууд хэт эрджээ.

МҮОНТ энэ алдаанд дөрөөлөн хариу барьж “Олон нийтийн боловсролд (үнэндээ арилжааны телевизийн захирлуудад) зориулж “Мэдвэл зохих хуулиуд” цувралыг эхлүүлэн (Олон нийтийн радио, телевизийн хуулиар, хоёр хувийн рекламын эрхтэй учраас өдөрт 1080 минутийн нэвтрүүлэг явуулдаг гэвэл үүний хоёр хувьд буюу 30 секундын 40 ширхэг реклам явуулах хууль, эрх зүйн зөвшөөрөлтэй, бас нэвтрүүлгийг ивээн тэтгэж болдог, ивээн тэтгэгчийн бэлгэдэл, дүрсийг дэлгэцийн аль нэг хэсэгт жижгээр бичиж болно” г.м.) түүнийгээ өдрийн турш 20-30 удаа үзүүлж байжээ.

Одоо УИХ-ын гишүүн бөгөөд телевизүүдийн холбооны ерөнхийлөгч З.Алтайгийн ээлж. Төрийн ордны гадна харъяа телевизүүдийн сурвалжлагчдаар хүрээлүүлж “…. Олон нийтийн телевиз хуулийн тодорхойгүй заалтыг ашиглаж байна…. Хувийн телевизүүд бол рекламаар л амьдарна… Компаниуд аа, олон нийтийн телевизэд реклам битгий өгөөч ээ…” гэж уриалсныг бүх телевиз гаргав. Мэдээж МҮОНТ-ээс бусад.  

Маргааш нь буюу ням гаригийн үдэш МҮОНТ-ийн нэвтрүүлэг дуусахын алдад  захирал Ц.Оюундарийн  хариу мэдэгдлийн товч цуурайтав. Тээр жил 7-р сарын 1-ны шөнө Улаанбаатар онц байдал тогтооход тэгэж сүртэй зар түгээсэн санагдана. Уртаас урт мэдэгдэлд З.Алтайг “25-р суваг” телевиз, намтар түүх, охинтой юутай нь баахан балбаж өгсөн ба Даваа гаригийн өдөр тутмын сонинуудын дугаарт бүрэн эхээр нийтлүүлсэн гэнэ.

Ийнхүү олон нийтийн ба  арилжааны телевизүүд өөрсдийн эзэмшдэг сувгууд, төсвөөс авсан болон  рекламаас олсон мөнгөөрөө арван хэд хоногийн турш бяцхан дайтаад авлаа. 

Харин аажмаар тайвширч нам гүм болцгоов. Хэргийн учир З.Алтай гишүүн Япон руу яваад өгсөнд биш байх. Бие биенийхээ “үнэн”-ийг хамаа намаагүй илчилсээр байгаад монголын телевизүүдийн мөнгө олдог хачин сонин арга залиуд нүцгэрэн дэлгэгдэж  болзошгүйг бүгд зөнгөөрөө мэдэрсэн байж таарна. 

Хоёр тал олны нүдэн дээр нэр хайргүй үзэлцэж харагдсан ч тэдний хооронд сүйдтэй ялгаа алга. Би “арга залиуд” гэж тэдний булаацалдаад байгаа реклам сурталчилгаанд тооцогддоггүй “Бизнес мэдээ”, “Төлбөртэй нэвтрүүлэг”, “Захиалгат нэвтрүүлэг” гэж шууд нэрлэснээс эхлээд “ивээн  тэтгэв”, “хамтран ажиллав”, “оролцов”, “баярлалаа” мэтийн гэмгүй үгсээр халхавчилсан, “МҮОНТ”, “25-р суваг” телевиз”, “2010 он”, “Төгсөв” гэсэн хэдэн үсэг, тоогоор өндөрлөсөн, эсвэл огтоос нэр, хаяг, тайлбаргүйгээр, сайн уу, баяртай ч үгүйгээр эхэлж дуусдаг, бас хөтөлбөрт зарлахгүй байж байгаад “гэнэдүүлэн”  үзүүлдэг (ямар ч ул мөр үлдэхгүй гэсэн үг) нэвтрүүлгүүдийг хэлж байгаа юм. Төрөл, жанрын хувьд мэдээнээс эхлээд сурвалжлага, ярилцлага, тоглолт, идэлт, хонолт, ер нь юу ч байж магад. Ганц таних тэмдэг гэвэл бүгд төлбөртэй, даанч тас нуугаастай. 

Арилжааны телевизүүдэд ёс зүй, хууль ном гэж сүртэй юм хараахан үгүй тул орхиж бүхэл бүтэн хуультай олон нийтийн телевизийг анзаарваас тийм нэвтрүүлэг огт  тасардаггүй. Иймээс “хэрүүлийн” хоёр хувийг давах ч шаардлага байхгүй. Гаалийнхан өөр том орлоготой учраас цалингаа авдаггүй гэдэг шиг…
 
Мэдээ бол сэтгүүл зүйн бичлэгийн дээд төрөл зүйл бол “Бизнес мэдээ” бол реклам сурталчилгааны дээд хэлбэр болжээ. Арилжааны телевизүүдийг дүүрч гэж бодоход олон нийтийн телевизийн “Цагийн хүрд”-ээр  “Мобиком”, “Юнител”, ХААН, “Хас” банк, “Энержи ресурс”  “Говь”, “Гоёо” гээд хэдэн том компанийн сурталчилгааны сурвалжлагууд ээлжилдэг. Тэгтэл ОНРТ-ийн тухай хуулийн 13.2.2-т  “Улс орны болон дэлхий дахины амьдралын цаг үеийн шинжтэй үйл явдлын талаархи тогтмол мэдээллийн хөтөлбөрийн дундуур зар сурталчилгаа нэвтрүүлэхгүй байх” гэж харагдсан. 

“Ивээн тэтгүүлэх” гэсэн том цоорхой байх. Хуулийн 15.2-т “...ивээн тэтгэгчийн нэр, бэлгэдэл, хуулиар хориглоогүй бараа, үйлчилгээ, бүтээгдэхүүний дүрс зэргийг нэвтрүүлэгт саад учруулахгүйгээр дэлгэцийн аль нэг хэсэгт жижгээр гаргаж болно” гэчихжээ. Жижигхээн харагдах ёстой ивээн тэтгэлт маань бүхэл бүтэн тайз, дэлгэц, нэвтрүүлэг, бүр цуврал болж томордог. Сүүлдээ өөрсдөө ч бэлтгэхээ больж өнгөрсөн долоо хоногт гэхэд “Мобиком” корпораци шинэ үйлчилгээнүүдээ ээлж дараалан танилцуулсан цуврал нэвтрүүлгүүдийг бэлтгэж “Гэрэлтэй цонх”-оор үдэш болгон цацууллаа гэх юм. Үнэн гэдэгт эргэлзэхгүй байна.  

(Өөр бусад “тэр аргууд”-ын талаар би зөндөө бичсэн тул алгаслаа)

МҮОНТ энэ мэт далд бизнесээ алдахыг хүсэх үү? Хэрхэвч үгүй. Нэмж хэрэлдэхгүйгээр чимээгүйхэн амжуулж суусан нь дээр. Тэгээд ч саяхан олон нийтийн радио, телевизийн 2011 оны төсвийг хагас тэрбумаар нэмж өгөхөөр УИХ дээр яригдсан…  

Арилжааны телевизүүд ч гэсэн олон нийтийн телевизийг хүмүүжүүлэх гээд өөрсдөө ороогдвол дэмий. Шинэ жилийн хямдралууд эхэлчихлээ, ирэх онд Монгол улс баяжих сураг дуулдсан, тэгэж байтал 2012 оны сонгууль залгана, телевизүүд рүү улам их мөнгө цутгана, бөөн мөнгө тоолоод хэн нэгэнтэй муудалцаж суух зав гарах уу? Үгүй.

Товчхондоо, олон нийтийн ба арилжааны телевизүүдийн бяцхан “дайн” ингэсхийгээд замхрах нигууртай.

Posted in + ТЕЛЕВИЗ, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 4 Comments »

Монгол маягийн шууд телевизүүд

Posted by tseren on 2010/10/14

Өглөө босоод Чилид 700 метрийн гүнээс хамгийн сүүлчийн буюу 33 дахь уурхайчинг гаргаж байхтай таарлаа. Мэдээж телевизийн дэлгэцэн дээр.  “Ийгл” шөнөжин унтаагүй дамжуулсан юм байна!

Хөтлөгч нар ээлжилж унтсан байж мэднэ, харин тоймч Гантулга огт унтаагүй гэлээ. Дэлхийн дээр хичнээн олон телевиз, хөтлөгчид ингэж ажилласныг бүү мэд, Монголоос ганцхан “Ийгл” байжээ.  Давхар шууд дамжуулж тайлбарлаад зогсохгүй уул уурхай, аврах ажиллагаа, сэтгэл судлалын мэргэжлийн хүмүүсийг авчрахын зэрэгцээ үзэгчдийг утасдуулж байлаа.  Үзэгчид харин Чилийн ерөнхийлөгч ард түмэнтэйгээ амь нэгтэй байгааг шагшиж “харин манайд …” гэж байгаад Элбэгдоржийг  хичнээн чимхэв? Яахав яахав. Монголд том осол гарч Ерөнхийлөгч маань тодорсноос (үүнийг дээд зэргээр чадна) осол гарахгүй, тэгээд тодрохгүй байсан нь дээр.   

Өнөөдөр үйл явдлыг шууд дамжуулах нь гаднаас байтугай дотроос ч амар болжээ. Хэдхэн жилийн өмнө “Манай телевиз  Хүй долоон худгаас хурдан морины уралдааны анх удаа шууд дамжууллаа” гэж сүйд болдогсон. Одоо бүгд чадна. Сүүлдээ юуг шууд дамжуулахаа мэдэхээ больж.  

Өглөө 9 цаг өнгөрч аврах ажиллагаа дуусмагц “Ийгл” телевиз дараачийн шууд нэвтрүүлэгтээ орлоо. Ямар чухал үйл явдал болов? Төрийн ордонд эхэлсэн “Хөдөлмөр – хөгжлийн үндэс”  хөдөлмөрийн үндэсний чуулганы нээлтийн ажиллагаа байлаа. Ерөнхий сайдын үг, Ерөнхийлөгчийн илгээлт, УИХ-ын даргын илгээлт, МҮЭ-ийн Ерөнхийлөгч Ганбаатарын илтгэл … “Ийгл”-ийг шууд орхиж сувгаа солитол МҮОНТ ба  TV5 телевиз хоёр бас л шууд дамжуулж байх юм. 

Монголчууд бүгдээрээ цаг алдалгүй шууд үзэж сэтгэл догдлон ширтэх ёстой гэж дээрх гурван телевизийн шийдсэн үйл явдал нь ердөө энэ.   

  

Posted in Ийгл телевиз, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз, TV5 телевиз | 9 Comments »

Реклам хөтлөгчид

Posted by tseren on 2010/10/08

Олон нийтийн радио, телевизийн тухай хуулийн 13-р зүйлд “… улс орны болон дэлхий дахины амьдралын цаг үеийн шинжтэй үйл явдлын талаархи тогтмол мэдээллийн хөтөлбөрийн дундуур зар сурталчилгаа нэвтрүүлэхгүй байх, мөн ийм мэдээллийн нэвтрүүлэгч зар сурталчилгаа бэлтгэх, бүтээх, дамжуулахад оролцохгүй байх” гэж дэндүү тодорхой бичсэн байх юм.

Тэгвэл МҮОНТ-ын “Монголын мэдээ” агентлагийн “Цагийн хүрд” гэж мэдээлэл – сурталчилгааны хөтөлбөр байгааг бүгд мэднэ. Бас хүмүүс нь рекламнаас салахаа болив.  Сүүлийн өдрүүдэд хөтлөгч Ичинхорлоо туркийн биожүүсний рекламанд тоглож тэр нь бүх телевизээр цацагдлаа. Урьд нь “Монос”-ын Biogen гоо сайхны бүтээгдэхүүн,  ялангуяа “Маршал таун”-ы шинэ байрны сурталчилгаанд байн байн оролцоход хэн ч юм хэлээгүй болохоор бяцхан даварчээ. Өөр нэг хөтлөгч Цовоо нэвтрүүлгээ дуусангуут “Намуун” нэртэй гоо сайхны салон руу яарч, харин Оргил яарахгүйгээр үлдэж “Жалам хар”-аар шар айрагдах шинжтэй рекламууд сэм сэмхэн үзэгддэг. МАХН-ын болон бусад ой, найр наадмын арга хэмжээг хөтөлсөн чигээрээ арилжааны сувгуудаар давхар “халтуурддаг” хөтлөгчид ч бий.

Сэтгүүлч, хөтлөгч Ш.Ёолк япон авто сэлбэгийн “Масума”, Г.Бадамсамбуу “Спирт бал бурам” ХК-ийн “Итгэл дагуулсан эрхэм чанар” нэртэй цуврал реклам, саявтар Оллоо GPS-ийн рекламанд тоглосон нь хууль зөрчөөгүй ч ёс зүйн асуудал юм. Бусад оронд бол татвар төлөгчдийн мөнгөөр санхүүждэг олон нийтийн телевизийн ажилтанд зөвхөн нийгмийн рекламанд тоглохыг зөвшөөрдөг гэсэн. Манайхан иймэрхүү жижиг сажиг юмыг тоох биш…

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 2 Comments »

43 жилийн түүхт ой.

Posted by tseren on 2010/09/29

Жил бүрийн 9-р сарын 27 бол МҮОНТ-ын төрсөн өдөр. Гурван жилийн өмнө 40 насны ойгоо бараг л үндэсний хэмжээний баяр болгож одон медаль дарагдаад одоо 2017 он буюу 50 жилийнхээ ой хүртэл тайвшрах болов уу гэтэл тэгсэнгүй. Энэ жил “Монгол Улсын телевизийн урлаг үүсч хөгжсөний 43 жилийн ойн баяр” гэж нэрлээд зад авчээ.

Долоо хоногийн турш “Дэлгэцэнд мөнхөрсөн залуу нас минь” нэртэй 2007 оны бичлэгийг өдөр алгасалгүй үзүүлсэн бол яг 27-нд “Өглөө” хөтөлбөрөөс эхлээд “Гэрэлтэй цонх”-ыг хаагдтал өөрийгөө магтлаа.  Өдөржин “Монгол түмний телевиз” нэртэй дууны клип цуурайтаж МҮОНТ-ийн сан хөмрөгийн жүжгүүд, “Эфир” – МҮОНТ-ийн ойд зориулсан хүндэтгэлийн концерт, “Бүтээл төрсөн түүх”,”Одод тохиох мөч” бүгдээрээ МҮОНТ-ийнхэн уран бүтээлч хэмээх гайхамшигтай хүмүүсийн тухай байв.

Энэ мундаг хүмүүсийн ачаар Монгол телевиз өдий зэрэгтэй яваа аж. Магадгүй. Гэхдээ тэртээ 1960-аад оны эхээр тухайн үеийн нам,  засгаас шийдвэр гаргаж, Зөвлөлтийн барилгачид радио, телевизийн том төв, дамжуулах станцыг бүгдийг босгож, энэ олон жилийн турш, зах зээлийн ядуу тарчиг цагаар ч гэсэн ард түмний халааснаас хамаг зардал мөнгийг дааж, цалин хөлсийг өгч ирээгүй бол яах байсан бол?  Хааяа ганц нэг секунд ч гэсэн үүнийг санаж татвар төлөгчид, ард иргэддээ “баярлалаа” гэж хэлээсэй.

Энэ үдшийн “Цагийн хүрд” бас л МҮОНТ-ийн магтаалаар эхлэв. Араас нь МҮОНТ-ийн тайз, чимэглэлийн албаны уран бүтээлийн үзэсгэлэн …. Дараа нь сүүлийн хэдэн сард тасралтгүй сурталчилсан “Тусгай салаа” 60 ангит киноны нээлт болов. Үзүүлэхээсээ өмнө тэр киног яаж бүтээсэн тухай бас нэг нэвтрүүлэг. “Цаг үе, үзэл бодол” нэвтрүүлгээр улс төрийн хоёр нам эрх барих хугацаандаа Монгол телевизийг ээлжилж, дараа нь хамтран эдлэх халхавч болсон Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөний болон Олон нийтийн радио, телевизийн хуулийг санаачлагч УИХ-ын гишүүн Э.Бат-Үүл уригдаж “… Танайхаар захиалгатай мэдээлэл явахад гол харлаад сууж байдаг… Хамгийн сайн мэдээлэл өгдөг нь яах аргагүй танайх… Танайх улс төрчдийн захиалгаас л салаасай… Улс төрчид сонгогчиддоо харагдмаар байдаг, би ч бас дуртай, 12 онд дахиж сонгогдмоор байна ш дээ…гэж хачин сонин юм ярьж өгөв.

Олон нийтийн телевизийн ажлын арга нь татвар төлөгчдийн мөнгийг төр засаг буюу улс төрчдийн сурталчилгаа, өөрсдийн магтаал хоёрт үрчихээд оронд нь компаниудаас мөнгө салгаж гоё юм хийх явдал болжээ.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Эрхэм хүндтэй захиалгат зочин …

Posted by tseren on 2010/09/23

Өчигдөр МҮОНТ-ийн нэвтрүүлгийн хөтөлбөрт

21.15 Хөгжлийн төлөө яриа. Ерөнхий сайд, МАХН-ын дарга С.Батболд оролцоно /шууд/ гэсэн байлаа.

Дэлхийн бөмбөрцгийн нөгөө талд Нью-Йоркт хэдхэн хоногийг тайван өнгөрөөж үл чадан ард олноо санагалзаж ямар нэгэн телегүүрээр ярьж сайн яваагаа дуулгах нь гэж бодоод үзтэл хэд хоногийн өмнө хийсэн бэлтгэсэн захиалгат ярилцлагыг шахлаа.  Засгийн газар ба МАХН-ын тухай цаг илүү үргэлжилсэн ухуулга. Одоо бид Батболдгүйгээр чих амар хэд хонох эрхгүй болох нь… 

Ярилцлагын эхэнд МҮОНТ-ийн сэтгүүлч Ц.Мөнхтөр: Бид нэгэн эрхэм хүндтэй зочныг нэвтрүүлэгтээ урьж байна. Энэ бол Монгол улсын Ерөнхий сайд, МАХН-ын дарга С.Батболд” гэж ихэд боловсон эхлэв. Харин дэлгэцийн дор “Захиалгат нэвтрүүлэг” гэж биччихэж. Ерөнхий сайд яриагаа “Энэ сайхан завшаан олгосонд талархаж байна” гэж эхлээд “Ийм сайхан завшаан олгож байгаад талархаж байна” хэмээн төгсгөлөө.

Нэг нь урилгагүй зочныг урьсан болж жүжиглэх. Нөгөө нь “ийм сайхан завшаан”-ыг татвар төлөгчдийн мөнгөөр худалдаж авчихаад бас жүжиглэх.  

Олон нийтийн телевиз гэж Засгийн газраас төсвөө жилээр аваад, яг нэвтрүүлэг, ярилцлага (зөвхөн энэ биш) хийхдээ дахиад мөнгө авчихдаг хоёр нугардаг бизнес байна.

Ерөнхий сайд “Хамтарсан Засгийн газар байлаа гээд хяналт алга болдоггүй. Австри, Швейцарийн жишээ байна. Тэнд иргэний нийгэм нь хүчтэй хөгжсөн байдаг учраас болдог” тухай тун зөв юм ярив. Харин чөлөөт хэвлэл мэдээллийг дурдсан ч үгүй.  

Энэ ярилцлага Мөнхтөртэй юутай тэр чигээрээ SBN, TV9, TV8 гээд олон сувгаар зэрэг гарсан гэнэ. Би үзээгүй, тэгсэн биз.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 6 Comments »

“Цагийн хүрд”-ын баяртай мэдээ

Posted by tseren on 2010/09/17

Нийслэлд хүүхдийн тоглоомын талбай булаацалддаг байсан цаг өнгөрлөө гэсэн баяртай мэдээг МҮОНТ-ийн “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөр Мягмар гаригт орон даяар зарлав.  Улаанбаатар хотод газрын маргаан дэгдэхээ больжээ гэсэн үг.  Даанч тийм байх аа, сүүлийн саруудад “Цагийн хүрд”-ээр нийслэлийн бүтээн байгуулалт л гараад байсан. Энэ удаад Баянзүрх дүүргийн нэгэн цэцэрлэг хүрээлэнг ээлжит удаагаа сурвалжлав. Урьд нь “барих гэж байна”, “барьж байна”, “дуусах гэж байна” гэж үзүүлсэн бол энэ удаад дуусчихсан бололтой хотын болоод бусад дүүргийн удирдлага танилцаж байгааг харуулав.

Харин хэдэн минутийн дараа TV8  телевизийн “Толь” мэдээллийн хөтөлбөрийн “Шөнийн толь”:

- Шөнийн 01 цаг. СХД-ийн 17-р байрны дэргэд хүүхдийн тоглоомын талбайд барилга барихыг оршин суугчид эсэргүүцэж хашааг нь шатаан тэмцэлдэнэ. Гэтэл тус байрны “Батхолбоо” СӨХ-ийн дарга нь “Оршин суугчдын 80 хувь зөвшөөрсөн” гэсэн худлаа бичиг үйлдээд алга болчихож. Цаагуураа сүлбэлдсэн гэлцэнэ. Гүйцэтгэгч компаниас мэдээж хүн ирээгүй бөгөөд зөвхөн гэрээ байгуулсан хамгаалалтын албаныхан хараал ерөөл амсаж зогслоо.

- Баянгол дүүргийн нутаг дэвсгэрт Шинэ гэмтлийн эмнэлгийн орчимд, гэр хорооллын хажуугаар өнгөрдөг явган хүний замыг хааж далан сэтэлж байна гэсэн мэдээллийн мөрөөр очжээ.

- Сүхбаатар дүүргийн нутаг дэвсгэрт Говийн 44-р байрны зүүн талд үл мэдэгдэх компани үйлчилгээний барилга барихаар газар ухаж эхэлснийг эсэргүүцсэн оршин суугчдын дуудлагаар очсон сурвалжлага. Тус байр нийтийн эзэмшлийн буюу хүүхдийн тоглоомын талбайгүй болсон тул оршин суугчид шүүхээр заргалдаж байгаа ч цаадуул нь шөнө гэнэдүүлэн дайрчээ.

Маргааш нь Хан-Уул дүүргийн 11-р хорооны нутагт Халдварын эмнэлгийн ажилчдын байрны дэргэдэх хүүхдийн тоглоомын талбайд халдаж тул оршин суугчид шөнийн цагаар хамгаалан зогсох зуураа сэтгүүлчийг камертай нь дуудсан бас нэгэн сурвалжлага.  Өөр нэг газрын маргаанаар хоёр тал ах дүүсээрээ хүчээ зузаатган бараг зодолдож байлаа. 

Ер нь нийслэлд хүүхдийн тоглоомын талбай булаах явдал цөөрсөн нь үнэн, яагаад гэвэл булаах талбай бараг үлдээгүй.

P.S:  Дараачийн хэдэн өдөр Богд уулын Зайсангийн аманд Бурхан багшийн сэрэг дүртэй том шар хөшөө бүхий талбайг хашаалж таллаад барилга барьж эхэлсэн, Хан-Уул дүүргийн 1-р хорооны шинэхэн хотхоны хашааг нураагаад УИХ-ын гишүүн Ц.Батбаярын “Ганьт” компанийнхан ухаж эхэлснийг оршин суугчид эсэргүүцэж байгааг TV9 гаргасан бол мөн Зайсан дахь Уламжлалт анагаах ухаан, элэг судлалын төвийн орчны газрын маргааныг бүх олон телевиз үзүүллээ.   

“Цагийн хүрд” юугаа хардаг байна аа?

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз, TV8 телевиз | Leave a Comment »

Хулгай ч юм шиг …

Posted by tseren on 2010/09/14

Энэ долоо хоногт МҮОНТ-ийн хөтөлбөрт “Итгэл дагуулсан зүтгэл” гэж даруухан нэртэй нэвтрүүлэг орсон нь “Монос” группийн 20 жилийн ойд зориулсан сүржин захиалга байлаа. Хэн санахав.  Бас хоёр хоногийн өмнө “Аврал эрсэн эх дэлхий” нэрээр хуурч байгаад “Бороогийн хөндийн бодит байдал” нэртэй ээлжит сурталчилгааны нэвтрүүлэг үзүүлэв. Мэдээж “Бороо гоулд” компанийн захиалга.  Алт олборлоход газар дэлхий улам сайжирдаг юм байна.

Бас нэг арга байна. Хөтөлбөрт огт зарлахгүйгээр өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд МАСЗХ-ны их хуралд зориулсан хэд хэдэн нэвтрүүлгийг сэмээрхэн шургуулав.  Хулгай ч юм шиг. Тэгэхдээ бүр оргил цагаар бүгд харж байхад шүү!

Өөр нэг арга. “Төгс ертөнц” теле сэтгүүлийн ээлжит дугаар тэр чигээрээ “Гоёо” компанийн сурталчилгааны нэвтрүүлэг байлаа.

Олон нийтийн телевизийг компаниудад битгий худалдагдаарай гээд төсвөөс мөнгө өгдөг шиг санах юм.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

“Энержи ресурс”-ын хоёр эзэмшил

Posted by tseren on 2010/09/11

Ажлын таван өдөртэй, хагас сайны өглөө бүгд яаралгүй босч гэртээ байж байдаг манайд Бямба гаригийн өглөө гэж телевизийн бас нэг оргил цаг бий. Яг үүнийг тааруулж МҮОНТ төр, засгийнхантай (эсвэл тусгай захиалга өгсөн хүмүүстэй) “Ярилцья” нэвтрүүлгээ үзүүлээд араас нь “Энержи ресурс” ХХК-ийн захиалгат нэвтрүүлгийг явуулдаг болсоор удлаа.

Энэ зуныхыг хөтөлбөрөөс жагсаавал: 

2010.05.22. Бямба. 11.30 Шинэ үеийн геологичид

2010.05.29. Бямба. 11.30 Дэм дэмэндээ

2010.06.05. Бямба. 11.30 Манай Цогтцэций

2010.06.12. Бямба. 11.30 Монгол брэнд-Ухаа худаг

2010.06.19. Бямба. 1.30 “Сумын сургуулиар сонин ихтэй”

2010.06.26. Бямба. 11.30 Монголчууд бие даан цахилгаан станц барьж байна”

2010.07.03. Бямба. 11.30 “Говийн зам”

2010.07.10. Бямба. 11.40 Уурхайчдын шилэн ордон

Зун хоёр сарын турш завсарлаад дахин гарч эхэллээ. 

2010.09.10. Бямба. 11.30 Уурхайчдын шилэн ордон-2

Эд бүгдээрээ “Энержи ресурс”. Бас “Цагийн хүрд”-ээр үе үе “Гэрэл гэгээтэй мэдээ хүргэе”, “Бүтээн байгуулалтанд өнгө нэмсэн шинэ мэдээ”, “Ухаа худгаас сайхан мэдээ ирлээ” гэсэн оршилтой мэдээ, сурвалжлагууд гарч л байгаа.

Энэ бүгдээс харахад “Энержи ресурс” компани Өмнөговь аймгийн Цогтцэций сумын нутаг дахь Таван толгойн нүүрсний орд газрын хамгийн ашигтай Ухаахудагаас гадна МҮОНТ-ийн нэвтрүүлгийн хамгийн оргил цагийг эзэмшдэг гэж хэлэхээр болжээ.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 1 Comment »

МҮОНТ МУУҮА-д хайртай.

Posted by tseren on 2010/09/11

Олон нийт, олон нийтийн байгууллагууд Олон нийтийн телевизэд хандаж нэвтрүүлэг хийе, хийлгэе, ажил төрлөө ярья гэхлээр МҮОНРТ-ын захирлууд “Монголд хэдэн мянган төрийн бус байгууллага бий, тэдний хүссэний тоогоор цаг гаргаад байх ямар ч боломжгүй” гэж айлгадаг ганц аргатай юм гэсэн. Цаадуул нь айгаад нэхэхээ больчихдог.

Тэгсэн мөртлөө тэр олон байгууллагаас зөвхөн ганцыг сонгож захиалсан нэвтрүүлгийг нь лав сүүлийн 2 жилийн турш ямар ч саадгүй тогтмол явуулж өгч байх юм. Хүсвэл нь бэлэн бичлэгийг хүлээн авч шууд цацна, өмнөөс нь томилолтоор явж гадаад дотоодгүй сурвалжилна,  эсэхүл ярилцлага зохион байгуулна …

МҮОНТ татвар төлөгчдийн мөнгөөр эрхлүүлж байдаг цорын ганц төрийн бус байгууллагын нэрийг Монголын уул уурхайн үндэсний ассоциаци, тэр нэвтрүүлгийн нэрийг “Хөгжлийн тулах цэг” гэдэг.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

“Гацуурт”-ын талын телевиз

Posted by tseren on 2010/08/18

Өнгөрсөн Бямба гаригт МҮОНТ-ээр 19.40-өөс гарахаар зарлагдсан “Сөдөтийн уурхайгаас хийсэн тэмдэглэл”-ийг хойшлуулж бүр илүү оргил цагаар буюу 21.15-аас үзүүлэв. Сүүлийн үед хэвлэл мэдээллээр олон удаа шүүмжлүүлсэн, Өвөрхангай аймгийн Бат-Өлзий сумын нутагт үйл ажиллагаа явуулдаг “Гацуурт” компанийн Сөдөтийн уурхайг учир зүггүй өмөөрсөн нэвтрүүлэг байлаа. Уурхайн дарга Л.Батмөнхийн араас сумын ИТХ-ын дарга Батчулуун, байгаль орчны байцаагч хоёр “Гацуурт” компани нөхөн сэргээлтийг маш сайн хийж урьд нь алт олборлоогүй юм шиг болгосон тухай ярьцгааж, Орхон гол Сөдөтийн уурхайгаас болж тасраагүйг тангараглах шахав. Бас “Гацуурт” компанийн хууль ёсоор зөвшөөрөл авсан газар нь Төвхөн хийдээс хол, тэгээд ч олборлолт эхлээгүй тул аюулгүй гэв.

Батчулуун дарга цааш нь “…сумыг соёлын өргөөтэй болгосон … багийг эрчим хүчтэй болгоход миллиард төгрөг орно… Ийм компанийг гомдоож болохгүй… Сумын дарга лиценз өгсөн гэж бичээд байна. Лицензийг бид өгдөггүй…2003 онд олгосон байгаа лицензийн асуудал одоо ажиллаж байгаа Засаг дарга, хурлын даргад хамаагүй … Иргэдийг малжуулахад “Гацуурт” компанитай хамтарч ажиллана.. гэлээ. Нутагт нь “Гацуурт” нэртэй буяны байгууллага тонгочдог юм байна.

Хөдөөгийн ядуу сумдыг компаниуд тэр чигээр нь худалдаад авч байгаа одоо цагт иймэрхүү яриа сонин биш. Харин нэвтрүүлгийг бэлтгэсэн нэр, нүүргүй сэтгүүлч “Гацуурт” компани 500 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийсэн… Сумтай байгуулсан хамтран ажиллах гэрээ хэрэгжихгүй байх вий” гэж компанийн өмнөөс айлгав. 

Бас TV9 телевизээр гарсан Сөдөтийн уурхайг шүүмжилсэн нэвтрүүлгийг хэсгийг үзүүлж, араас нь “Хүмүүс, “Өдрийн сонин”, “Зууны мэдээ”, “25-р суваг телевиз гээд бараг бүгдийн нэрийг дурдаж байгаад “сурвалжлах багийнхан бид няцааж байна… гүжир гүтгэлгийг явуулах нь нэлээд дээрээс шидсэн чулуу болов уу” хэмээн тасралтгүй томорсоор дуусгалаа.

Уг нь мөнгө төгрөг хөөцөлдсөн арилжааны телевиз, сонинууд “Гацуурт”-ын захиалгаар иймэрхүү өрөөсгөл нэвтрүүлэг, нийтлэл бэлтгэж, харин олон нийтийн телевиз тэр шүүмжлэл хэлээд байгаа нутгийн иргэд, төрийн бус байгууллагуудын үгийг орхилгүй хүргэх ёстой атал эсрэгээр байх юм. Төгсгөлд нь “2010″ гэж дөрвөн тоо бичсэнээс өөр хаяггүй, захиалгаар бэлтгэсэн энэ нэвтрүүлгийг захиалгаар үзүүлснийхээ төлөө алтны компаниас овоохон юм авсан биз. Юуны тулд Монголын хамгийн том, үндэсний хэмжээний телевиз билээ…

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Цэдэнбал шиг Батболд

Posted by tseren on 2010/08/08

Ерөнхий сайд С.Батболдын баруун аймгуудаар хийсэн гурван долоо хоногийн урт аялал үргэлжилж байна. Үүнийг орон нутагт “ажиллаж байна” гэдэг. Энэ бэрх ажилдаа мэдээж сэтгүүлчдийг авч явсан, гэхдээ олныг биш, найдвартай хэдийг. Мэдээж МҮОНТ-ийн “Монголын мэдээ” агентлагийг дагуулсан тул хал балгүй тоочсон сурвалжлагууд хөвөрч буй. Гэтэл чамлагджээ.

Өнгөрсөн долоо хоногийн Пүрэв гаригт МҮОНТ-ээр гарсан “Засгийн Газрын тэргүүний хөдөө орон нутагт хийж буй томилолтын тэмдэглэлээс”, Баасан гаригт үзүүлсэн “Монгол Улсын Ерөнхий сайд С.Батболд хөдөө орон нутагт” нэртэй тусгай тойм нэвтрүүлгүүдийг Засгийн газрын хэвлэл мэдээллийн албаны дарга М.Оюунчимэг өөрийн биеэр бэлтгэж хөтлөв. Төгсгөлд нь “Сэтгүүлч М.Оюунчимэг” гэж нэрээ бичүүлж байгаад…

Дахиад багаджээ. Ням гаригийн “Долоо хоног” хөтөлбөрөөр дахин тойм оруулж “… хээрээр гэр хийж хэдэн мянган километр аялж байсан Юмжаагийн Цэдэнбал гуайн түүхийг шинэ цагийн удирдагчдаас Ерөнхий сайд Батболд анх удаа давтлаа… гэсэн өгүүлбэрээр эхлэв. Хөөрхий Ерөнхий сайд эхнэр, хүүхдээ дагуулаад … хэцээр дэр хийн хоноглох өрөвдмөөр дүр зураг нүдэнд зурсхийн өнгөрөв. Уг нь Цэдэнбалын үеийн коммунист сэтгүүлчид том даргаа орон нутагт зочлоход “хээрээр гэр хийлээ” гэж балайрдаггүй байсансан.

Цааш нь дуржигнуулсан гоё өгүүлбэрүүдээс: “… Ерөнхий сайд бороо дагуулж ирлээ… 5000 километр донсолгоотой бартаат замаар сэгсчүүлэн давхисан… Ерөнхий сайдын 5000 км ажилласны дараа ТОМ ТҮҮХ бичигдэх болно гэсэн иргэдийнхээ үгэнд урамшсан Ерөнхий сайд цааш хөдөллөө… “

Зулгуйдлын хам шинж бол зулгуйдаж байгаа хүнээ түүхэн хүн, түүхэн үйл явдалтай зүйрлэх явдал гэдэг. Яг таарч байна.

Энэ жишээ МҮОНТ-ийн “Монголын мэдээ” агентлаг ба Засгийн газрын Хэвлэл мэдээллийн алба хоёрын хооронд нэгэн кинонд гардагчлан “нүдний ялгаа” бүрэн арилсныг дахин харуулав. (Ер нь ялгаа байсан юм уу?). Дэлхийн өөр ямар улсын Ерөнхий сайдын хэвлэлийн албаны дарга нь Ерөнхий сайдаа магтсан нэвтрүүлэг зүйгээд, түүнийг телевиз нь (тэр тусмаа олон нийтийн телевиз!!!) дамжуулж суудаг бол? Лав Хойд Солонгос, Хятадад тэгдэггүй. Бусад улсуудыг мэдэхгүй юм даа.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 6 Comments »

Даргын нэвтрүүлэг

Posted by tseren on 2010/06/30

Энэ сард бүр тэмдэглэлт явдал болов. МҮОНТ-ийн “Монголын мэдээ” агентлагийн тоймч М.Оюунчимэг Засгийн газрын хэвлэл мэдээллийн албаны даргаар томилогджээ. Тэртээ тэргүй төр, засгийн гэрээт борлуулагчийг хийж ирснийхээ шимийг хүртэж албан тушаал дэвшин очих ёстой газраа очсон бол сайн хэрэг. Харин “Бизнес ньюс”-ээсээ салж өгдөггүй ээ.

Сарын дундуур гарсан “Бизнес ньюс”-ийг юу ч болоогүй мэт хөтөлж УИХ-ын чуулганы хуралдаан дээр Ерөнхий сайд С.Батболдын хэлсэн үгийг хэсэг хэсгээр тайлбарлан сонсгож бишрэн суув. Араас нь УИХ-ын гишүүн Х.Наранхүү, С.Оюун нартай хуурамч телегүүр хийж (урьдчилж хийсэн бичлэгээ монтажлан үдшийн 22 цагт ажил яриад сууж “харагдсан”), бас Гадаад хэргийн яаманд болсон Литва улсын төлөөлөгчидтэй хийсэн уулзалтаас сурвалжилж амжив.

6-р сарын 20-ны Ням гаригийн 18 цагт хуурамч телегүүрний мэргэжилтний шинэ бүтээл мэндэллээ. Үүний тулд МҮОНТ-ийн хөтөлбөрийг өөрчилж хэд хоногийн өмнөөс “Монгол Улсын Ерөнхий сайд С.Батболд цаг үеийн асуудлаар иргэдийн асуултанд хариулна” гэж зарлуулж байгаад ШУТИС-ын Холбоо, мэдээллийн технологийн зайн сургалтын танхимд Ерөнхий сайдыг аваачин орон нутагтай холбосон телехурал маягийн юм хийв. Шал дэмий байлаа. Туршлагатай сэтгүүлч Ц.Мөнхтөрөөр хөтлүүлээд ч нэмэр болсонгүй. Урьдчилж авсан эсвэл утсаар аваад “бэлтгэсэн” асуултууд залхуу хүргэнэ. “Таван толгой”-г ард түмэндээ өгнө гэсэн хоосон өгүүлбэрээс өөр хэлэх юм Ерөнхий сайдад байсангүй. Харин телегүүр жинхэнэ байж Солонгост суугаа монголчуудтай интернэтээр ярилцсан, гэхдээ өнөөдөр айл бүр гэрээсээ Америк, Солонгостой холбогддог болсон тул сонин биш.

Өчигдөр орой “Бизнес ньюс” нэвтрүүлгийн ээлжит дугаарыг дундаас нь үзтэл Засгийн газрын хэвлэл мэдээллийн албаны дарга Б.Оюунчимэг Монголбанкны дэд ерөнхийлөгч Н.Золжаргалтай хуурамч телегүүрдээд сууж харагдав. Дараа нь Улсын мэргэжлийн хяналтын газрын дарга Я.Содбаатартай “жинхэнэ” ярилцлага хийв. Эхний асуулт нь “Ерөнхий сайд С.Батболдын өгсөн үүргийн дагуу … “ байсан ба дараачийн асуулт болгон “Ерөнхий сайдын яриад байгаа…” гэж эхэлж байв.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 4 Comments »

Төр, засгийн ухуулагч агентлаг

Posted by tseren on 2010/06/29

Хойшид хэрхэвч ийм байж таарахгүй гэлцээд 2005 онд Олон нийтийн радио, телевизийн тухай хуулийг батлан өмнөх 40 жилийн туршид эхлээд нам засгийн, дараа нь төр засгийн шууд мэдэлд явж ирсэн Монгол телевизийг өөрчилж Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз болгосон байтал тус телевизийн “Монголын мэдээ” агентлагийн мэдээ, сурвалжлагууд яг хэвээрээ.

“Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөрийн дийлэнх, заримдаа бүгдээрээ төр засгийн ажил алба байдаг нь нотлогдсон зүйл. Бас 11, 13, 15, 18 ба 23 цаг орчмын мэдээнүүд “Цагийн хүрд”-ийн үргэлжлэл буюу давталт юм. Төр, засгийн ажлыг сурталчлахад зориулагдсан “Нээлттэй засаг” ба “Сүлд” хөтөлбөрүүд хэвээрээ төдийгүй өөрчлөгдсөнгүй. Тэд үндсэндээ “Цагийн хүрд”-ийн мэдээ, сурвалжлагуудын арай дэлгэрэнгүй хувилбар юм. “Бизнес ньюс” мөн адил. Эсрэгээр хэлбэл, “Монголын мэдээ” агентлаг долоо хоногийн турш төр засгийн дээрх хөтөлбөрүүдийг бэлтгэдэг, харин өдөр өдрийн “Цагийн хүрд”-ээр жижиглэн үзүүлж нэг сумаар хоёр туулай буудсаар.  

Өнгөрч буй зургадугаар сард улам төр засагжлаа.

Бямба гариг бүрийн “Ярилцья” нэвтрүүлэг сүүлийн хоёр дугаарыг үзэхэд 2010.06.19-нд УИХ-ын гишүүн Э.Бат-Үүл, Н.Ганбямба, Нийгмийн хамгаалал хөдөлмөрийн сайд Т.Ганди, 2010.06.26-нд УИХ-ын гишүүн Д.Арвин, Улсын мэргэжлийн хяналтын газрын дарга Я.Содбаатар, УИХ-ын гишүүн Я.Батсуурь, Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газрын дарга Д.Мандах нар оролцов. Ярьж чаддаг хүмүүс Монголд дуусчихжээ.

Энэ сард Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржийн төрийн эрхэнд гарсны 1 жилийн ой тохиожээ. Олон нийтийн телевиз олон талаас нь дүгнэж харуулахын оронд зөвхөн Ерөнхийлөгчийн пиарчдын захиалгаар бөмбөгдөв. “Цагийн хүрд”-ээр Элбэгдоржийн ганцхан жилийн хугацаанд амжуулсан хэтэрхий их ажлыг багтааж ядан шахаж, “тэнэг” үзэгчид ойлгоогүй байж магад тул Ерөнхийлөгчийн тамгын газрын дарга Д.Баттулгаар хэлүүлж цээжлүүлэх жишээтэй. “Шанхайн хамтын ажиллагаа ба Монгол улс”, “Ази тивд хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхэд Монгол улсын оролцоо” зэрэг тусгай нэвтрүүлгүүдийн “Монгол” гэдэг бол мэдээж Ц.Элбэгдорж.

Ням гаригт үзэгчид ид амарч байхад УИХ-ын гишүүд тэргүүтэй хэсэг нөхөд “Парламентын хэлэлцүүлэг” нэрээр хуралдаж салахгүй зовоосоор олон жилийг үдлээ.

Үүгээр дуусахгүй. Долоо хоногт хоёр удаа бүтэн цаг үргэлжилдэг “Нээлттэй хэлэлцүүлэг” яам, газрын жижиг сажиг албан тушаалтнуудаар пиг дүүрч харин агуулга нь хов хоосорлоо. Дээрээс нь “Талуудын яриа” нэртэй бас нэг хувилбар нэмэгдэв. 10 ялгаа хайвал “Засгийн газрын http://www.open-government.mn сайтын дэмжлэгтэйгээр явуулж байгаа цуврал хэлэлцүүлэг” (тэндээс санхүүждэг гэсэн үг) гэдэг тайлбараас өөр олдохгүй. (Үнэндээ “Нээлттэй хэлэлцүүлэг” бас л дээрээс санхүүждэг)

Бас Төрийн ордноос захиалбал ямагт бэлэн байлгадаг “Нүүр түлсан ярилцлага” гэж бий. Өнгөрсөн долоо хоногт Монгол Улсын Тэргүүн шадар сайд Н.Алтанхуяг оролцжээ. Хөтлөгч “Бид таныг уул уурхай, дэд бүтцийн асуудлаар санал бодлыг тань сонсоё гэж урьсан” гэв.  Гэнэтхэн сайдыгаа сонсохыг хүсч гэнэ…

Засгийн газрын тохируулагч,  хэрэгжүүлэгч агентлагуудаас гадна ухуулагч агентлаг гэж яах аргагүй байна.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 1 Comment »

Зайсан толгой бүслэгдлээ.

Posted by tseren on 2010/06/20

Дархан цаазат Богд хан уулын Зайсангийн амыг барилгаар дүүргэсэн багадаад одоо голд нь торойх Зайсан толгой руу өнгөлзөж өнгөрч буй долоо хоногт “Собт трэйд” нэртэй компани баруун хойт энгэрийг нь хашаалж хүнд техник аваачин ухаж эхэлсэн байна. Энэ бол “Оюуны ундраа” холдингийн нууц охин компани бөгөөд өөрийн босс – УИХ-ын гишүүн, Онцгой байдлын сайд асан С.Отгонбаярын мандан бадралын 2005-2007 оны хооронд аялал жуулчлал хэмээх гэм хоргүй нэрээр (эндхийн бусад бүх барилгуудтай адил) газрын зөвшөөрөл авч хадгалаад одоо БОАЖЯ-наас уг зөвшөөрлийг цуцалсныг мэдэнгүүтээ нуувчнаасаа гарч давшилтанд орсон хэрэг. Тэнд хөшөө дурсгалд мөнхөрсөн зөвлөлтийн дайчид дуугарах биш…

Үүнийг мэдсэн мэргэжлийн хяналтын байцаагчид очиж ажлаа зогсоохыг шаардан, улмаар хэвлэл мэдээллийнхэн шавж бөөн шуугиан дэгдлээ. “Собт трэйд” компанид Зайсангийн энгэрт барилга барих зөвшөөрөл байхгүй, байх ч ёсгүй ажээ. Гэсэн ч тэд том самбар, газрын диваажин байгуулах гайхамшигтай төсөл, хөрөнгө оруулалтын 20 сая доллар, бас зураг төсөлд зарцуулсан 2 сая доллар гэсэн сүрдмээр тоонуудаар гайхуулах, шантаажлахыг хослуулж гарлаа.

Хачирхалтай нь 6-р сарын 16-ны Лхагва гаригийн орой манай хэдэн “том” телевиз “Собт трэйд”-ийн охин телевизүүд шиг аашлав.

МҮОНТ-ийн “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөр:

Оршин суугчид нь нэг саяас давж дэлхийн томоохон хотын жагсаалтанд багтсан хэдий ч Улаанбаатар хотын иргэд чөлөөт цагаа зөв боловсон өнгөрөөх нэг ч газаргүй өнөөдрийг хүрч байгаа юм. Байгаа ганцад нь Зайсан толгой тооцогдож байгаа ч асдаг гэрэлгүй, суудаг сандалгүй, хогондоо дарагдсан байдалтай өдөр хоногийг өнгөрөөж байна. Энэ байдлыг өөрчлөхөөр “Собт трэйд” компани 10 сая долларын хөрөнгө оруулалт бүхий цогцолбор төслийг хэрэгжүүлэхээр бэлтгэл ажлаа холбогдох шаардлагатай бүхий л баримт бичгээ бүрдүүлээд шаваа тавьж ажлаа эхлэх гэтэл гэнэт л түүх, соёлын дурсгалт газар гэсэн шалтгаанаар Байгаль орчны яам зөвшөөрлийг нь цуцлахаар болжээ. Гэтэл Боловрсол, соёл, шинжлэх ухааны яамнаас өгсөн албан бичигт манай улсын түүх соёлын дурсгалт газрын жагсаалтанд байдаггүй гэдгийг дурдсан байна. Энэ бүхий эцэст бүтээн байгуулалтын том ажлын зөвхөн бэлтгэлийг нь хангахад 2 сая гаруй долларын зардал гаргачихаад байгаа “Собт трэйд” компанийнхан хохироход хүрээд байна.

“Зайсан” соёл амралтын цогцолбор төслийн менежер Э.Даваадорж

- “Собт трэйд” компани 2005 онд Байгаль орчны яамнаас зохих журмын дагуу энд аялал жуулчлалын зориулалтаар үйл ажиллагаа явуулахаар зөвшөөрлийг аваад Байгаль орчны урьдчилсан үнэлгээ гэх мэтчилэн шаардагдах бүх бичиг баримт, судалгаа шинжилгээний ажилдаа орж өнөөдрийг хүртэл энэ төслийг урагшлуулахаар хүч зав гарган зарцуулах ажиллаж байна. Энд байшин барилга барихад зүгээр нэг өнөөдөр зөвшөөрлөө аваад маргааш барьчихдаг асуудал биш.

Мянганы зам, Чингэсийн хөшөө гээд монголчуудын бүтээн байгуулалтын томоохон төслүүд амжилттай хэрэгжиж өнөөдөр бид үр дүнг нь хүртэж байгаа ч тухайн үедээ ямар их хэл ам дагуулж болохгүй бүтэхгүйгээр нь дуудаж байсныг үзэгч та бүхэн санаж байгаа. Тэгвэл тухлаад суучих сандалгүй, нар хаах саравчгүй Зайсан толгойд үндэснийхээ түүх соёлыг илтгэн харуулсан, өөрөөр хэлбэл байгалын түүхийн болон угсаатны цогцолбор, усан оргилуур бүхий ногоон байгууламжийг барьж байгуулах энэ төслийг эхлүүлэхэд яагаад ийм их хүнд суртал саад бэрхшээл тулгараад байгааг “Собт трэйд” компанийнхан ойлгохгүй байна.

Зайсан соёл амралтын цогцолбор төслийн менежер Э.Даваадорж

- Бид хууль дүрмийн дагуу барилга эхлүүлэх зөвшөөрлөөс эхлүүлээд газрын лиценз бүх юм хууль дүрмийн дагуу явж байсан. Газрын зөвшөөрөл ном журмын дагуу төлж ирсэн. Түүнээс гадна энэ цогцолбор, энэтэйгээ хамааруулж бид зөвхөн байшингаа бариад зогсохгүй энд усан оргилуурын төв ногоон байгууламж, энэ бүх зураг төслийг цогц байдлаар шийдсэн байгаа.

Зайсан толгойд Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын билэг тэмдэг учраас одоо байгаа хөшөө дурсгалыг шинэчлэх засварлаж арчлалт хамгаалалтыг нь хариуцах үүргийг ч тус компанийхан өөрсдөө үүрсэн байна. Түүнчлэн одоогийн байдлыг нь хадгалах үүднээс маш бага хэмжээний гадсан суурийн ухалтыг хийж байгаль экологид хохирол учруулахгүй байхаар төлөвлөжээ [Сурвалжлага төгсөв]

Үнэхээр тийм үү? Яаж мэдэж байна аа? Хэрвээ сурвалжлага цааш үргэлжилсэн бол “Собт трэйд”-ийн тухай шүлэг дуунд шилжих байсан биз.

Харин уг асуудалд өөр тайлбар өгсөн мэргэжлийн хяналтынхныг ор тас “мартсан”-аа санаж хаяагаа манахаар шийдсэн үү, эсвэл “Собт трэйд”-эд улам илүү таалагдахийг хүссэн үү, дахиад нэг сурвалжлагыг бэлтгэж маргаашийн “Цагийн хүрд”-ээр үзүүлэв. Ингэхдээ мэргэжлийн хяналтын байцаагчийн ярианаас “Собт трэйд”-тэй холбоотой хэсгийг бүрэн хассан төдийгүй өмнөөс нь “Зайсанд баригдсан өндөр барилгуудыг монголын төр буулгаж чадахгүй” хэмээн барьцаж, бас тэнд газар авсан “Жигүүр гранд” (хэд хоногийн өмнө өмөөрөөд байсансан), Мантууш зэрэг компаниудын нэрийг дуудан дахин барьцаж өгөөд “одоо бол өнгөрсөн” гэсэн дүгнэлтээр төгсгөв.

“Собт трэйд” ялна гэсэн үг. Энэ нь Зайсангийн баруун бэлд томоос том хашаа хатгаад чимээгүйхэн хүлээж суугаа нэр нь үл мэдэгдэх компаниудад “урагшаа” гэсэн дохио юм. Хэрвээ мэргэжлийн хяналтын ирж элдэв юм ярьж шуугиан дэгдээвэл тэд МҮОНТ тэргүүтэй телевизүүдтэй “тулж ажиллах”, бас хажууханд нь ордонгоо барьсан Үндсэн хуулийн цэцтэй барьцахаа мэддэг боллоо. 

Мөн МҮОНТ-ийн зэрэгцээ TV9, TV5 телевизүүд бараг ижилхэн сурвалжлагуудыг үзүүлсэн юм.

Зайсан толгой бүслэлтэнд оржээ. Хажуу бөөрнөөс нь барилгын компаниуд, хаа холоос телевизүүд галлаж байна.

“Собт трэйд” компани энэхүү самбартаа амалснаас үзэхүл, “Зайсан соёл амралтын төв” баригдсанаар Зайсангийн амны бусад бүх барилга алга болж онгон дагшин байгаль сэргэнэ. Ганцхан Зөвлөлтийн дайчдын хөшөө цогцолбор үлдэхийг зөвшөөрчээ. Гэхдээ цаадуул нь эргэж барьцаад буцаагаад барилгаар  дүүргэж л таарна.

P.S: Собт гэж Зайсан бол С.ОтгонБаярын Толгой гэнэ.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 7 Comments »

 
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 78 other followers