АЖИГЛАГЧ

Монголд, Монголын хэвлэл мэдээлэлд юу болж байна?

Archive for the ‘Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз’ Category

Олон нийтийн радио, телевизийн улс төрийн зөвлөл

Posted by Ажиглагч on 2015/01/29

Олон нийтийн радио, телевизийн тухай хууль батлагдсанаас хойш яг 10 жил өнгөрчээ. Энэ  өдөрт зориулж Төрийн ордонд хэлэлцүүлэг зохион байгуулж ухаантай юм олныг хэлцгээв. Голдуу мөнгө. Гэхдээ үндсэн асуудал бол мөнгө биш. УИХ-ын гишүүн Су.Батболд зэрэг эрхмүүд уг хуулийг өлгийдөж авсан загалмайсан эцгүүд болохоо сануулаад юуны өмнө Үндэсний зөвлөлийн гишүүдийг улс төрчид томилж байгааг засах хэрэгтэй гэсэн мэргэн санааг толилуулав. Өөрсдөө ганцхан сарын өмнө Үндэсний зөвлөлийг АН ба МАН – 10:5 гэсэн харьцаагаар гараа өргөж томилчихоод шүү! УИХ-ын чуулганы тэр хуралдаан дээр Д.Ганхуяг гишүүн “Энэ бол улс төрийн томилгоо ш дээ” гэсэн. Яг үнэн. “Улс төрийн зөвлөл” гэж нэрлэдэг болцгооё. Хөдөөнөөс, Баян-Өлгийгөөс биш юмаа гэхэд зүгээр нэг ажилчин, дарга биш залуу, оюутан, эмч багшийг андуурч эндүүрээд ч болов оруулсангүй. Шударга байцгаая л даа гэж нэг хүн уриалаад байгаа. Хэнийг аль нам, хэн гишүүн, юуны сайд шургуулсан нь духан дээрээ сийлээстэй. Нэр дэвшүүлэх хугацаа дуусаагүй байхад “Ерөнхийлөгч хүнийхээ нэрээ өгчихсөн” гэж байнгын хорооны дарга Бакей ярьж харагдсан. Олон нийтийн радио, телевизийн тухай хуульд зааснаар тэднийг нэр дэвшүүлсэн байх ёстой төрийн бус байгууллагуудыг эрэн сурвалжлаад ч олдохгүй байгаа. Нууц байгууллагууд юм болов уу?

Одоо эрх баригч намын нарийн бичгийг Олон нийтийн радио, телевизийн ерөнхий захирлаар тавьж өгсөн Үндсэний зөвлөлд хийх ажил үлдсэнгүй. Тиймээс нэг нь “Монголын мэдээ” агентлагийн компьютерийг онгичоод явна гэсэн.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Пиарын зөвлөхийн пиар

Posted by Ажиглагч on 2015/01/23

Нэгдүгээр сард хуулиар тас хориотой далд сурталчилгаа, төлбөртэй, захиалгатай мэдээ, сурвалжлага, нэвтрүүлгүүд олон нийтийн телевизээр пиг дүүрэн, төрийн гурван өндөрлөгөөс эхлээд зарим яам, агентлагууд өөрийн хөтөлбөр, нэвтрүүлэгтэй хэвээрээ. Засрах шинж тэмдэг ажиглагдсангүй.

Өнөөдөр улс орон даяар Гацууртын орд, Ноён уулыг өгөх үү, урт нэртэй хуульд цоорхой гаргах уу, эдийн засгийн өршөөлд хамрагдсан компаниудын мэдээллийг нууцлах ёстой юу, үгүй юу гээд шуугиж байхад олон нийтийн телевиз зөвхөн сайд дарга, албан тушаалтнууд, компаниудын нэртэй, нэргүй ухуулга сурталчилгаа, явуулсаар. Ноён уулыг хамгаалагчдыг цорын ганц удаа харуулсан нь ШУА-ийн эрдэмтдийн хэвлэлийн хурлыг “үймүүлсэн” бичлэг.

1-р сарын 22-ны Нээлттэй хэлэлцүүлгээр “Спортын хөгжил ба ирээдүй”  сэдвийн дор халз тулааны спортын холбоодоос жудо бөхийн холбооны ерөнхийлөгч УИХ-ын гишүүн Х.Баттулга, багийн спортын холбоодыг төлөөлж хөл бөмбөгийн спортын холбооны ерөнхийлөгчийн үүрэг гүйцэтгэгч А.Ганбаатар хоёрыг урилаа гэж хөтлөгч зарлаад 600-ын том студид гурвуулаа тансаглан ярилцав. Нэг нь бүр дүрдээ итгээд биеийн тамирын хувцастайгаа ирээд суучихаж. Нэртэйгээр нь студидээ хөл бөмбөгийн хаалга зоогоод дор нь хөтлөгчийг зогсоож байгаад баруун дээд өнцөгт бөмбөг цүлхийтэд оруулахад гоол алдсан хаалгачийн нүдэнд баяр талархлын нулимс (хөл бөмбөгийн түүхэнд анх удаа!) цийлэгнэж “энэ хүн хөл бөмбөгийн одонд төржээ”, “монголын хөл бөмбөг найдвартай хөлөнд очих нь” хэмээн дуу алдах байсан юм. Дутуу боджээ. Ирэх сард болох Монголын хөл бөмбөгийн холбооны ерөнхийлөгчийн сонгуульд өрсөлдөгч гурваас нэгийг буюу Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн пиарын зөвлөхийн пиар юм болов уу даа. Одоо нөгөө хоёр өрсөлдөгчийг 600-ын студидээ урьж яриулахыг хүлээцгээе. Хөл бөмбөгийнхөн fair play гэж ярих маш дуртайсан.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Энэ томилгооноос тэр сонгууль хүртэл

Posted by Ажиглагч on 2015/01/15

Санаа амар болжээ. Жүжиг тавихаа ч  байж. Уг нь МҮОНРТ-ийн Ерөнхий захирлын сонгон шалгаруулалтыг зарламагц намын нарийн бичгээсээ том мэдэгдэл хийж татгалзаад, бас гишүүний цэнхэр батлахаа буцааж шидчихээд (өөрийгөө олон нийтэд зориулах хүнд нэг нам юу юм!) халз мэтгэлцээнд орж өрсөлдөгчдөө сөхөө өгөлгүй довтолсоор ялж Үндэсний зөвлөлийн 15 гишүүний саналаар (үгүй ээ, манайх ардчилсан улс юм чинь 14:1 байж болно) Ц.Оюундарь томилогдсон бол хичнээн сайхан байхав. Хэрвээ өрсөлдөгчид айгаад нэрээ татах гэвэл Үндэсний зөвлөлийн арван тав хамжиж хөдөлгөлгүй барьж байгаад заавал оролцуулах байсан юм.

Даанч тэгсэнгүй. Үндэсний зөвлөлийн дарга Л.Пүрэвдоржийн ярьснаар бол Ц.Оюундарь урьд орой нь утасдаж дарга болох хүслээ хэлжээ. Утсаар нэрээ дэвшүүлдэг цоо шинэ монгол технологи! Бичиг цаас, гарын үсэг юу ч хэрэггүй. Ерөнхий захиралд дэвших санаатай бусад нөхөд сонин дээр зар мар тавигдана хэмээн хүлээж тэнэгтэх зуур Үндэсний зөвлөл Даваа гаригийн өглөө мэгдэн цугларч Оюундарийг ирэнгүүт сонгоод өгчээ. Уг нь өөр хоёр хүн нэрээ дэвшүүлсэн дуулдав. Тэр өглөө телевиз хавийн утаагүй цэвэр агаарт салхилж явсан бололтой Ц.Сайнбаяр, Д.Энхтуяа гэж хоёр эрхэм дутуу хаасан цонхны завсраар санаандгүй сонссон байх, гүйж ороод нэрээ шургуулж амжсан нь нэн сайшаалтай. Бараг өрсөлдөх шахжээ. Дүгнэж үзэхэд, баяр, амралтын өдрүүд, үдэш орой энэ тэрийг харгалзвал МҮОНРТ-ийн захирлын сонгуулийг зарлах, зарыг түгээх, хүмүүс олж мэдэх, бодож үзэх, өргөдөл намтраа туурвих, хүргүүлэх, Үндэсний зөвлөл материалыг хүлээж авах, шалгаж нягтлах, нэр дэвшүүлэхийг хаах гэх мэтчилэн хуваарилж үзэхэд тус бүрт хэдхэн секунд зарцуулсан байгаа юм.

Ингээд олон нийтийн телевиз олон таван үггүйгээр 2016 оны сонгууль руу зугуухан хандлаа. Сөрөг хүчин баахан сандал үмхээд хахчихсан байгаа тул хэд хяхтнаад таг. 2009 оны Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн, 2012 оны  УИХ-ын сонгуулиар өнөөдөр хараал идэж байгаа улс төрчид, намуудад монголчууд ээлжит удаагаа мэхлэгдэж, тэднийг дураараа дургиж дунд чөмгөөрөө жиргэх үүдийг нээчихээд араас нь нисч одсон улс төрч эргэж ирлээ. Уг нь монголын үндэсний телевиз, радиог чухамдаа засаг төр, тэр тусмаа улс төрөөс салгах гэж олон нийтийнх болгож 10 жилийн өмнө хууль гаргаж түвэг удсан юм. Тэрнээс биш  яам, агентлаг, компани, эрх мэдэл, хөрөнгө чинээтнийг брэнд, цуврал, кино, нэвтрүүлэг нэрээр пиардаж, сонгууль дөхөхлөөр улс төрийн нам, улс төрчдийг “тэнцвэртэй” сурталчлахын тулд огтхон ч биш…

х      х      х

Ерөнхий захирал асан М.Наранбаатарын гаргасан бахдам амжилт бол суудалдаа бараг арван жил тэссэн явдал юм. Урьд нь телевизээрээ “NHK, BBC-ийн захирлууд арван хэдэн жилээр ажилладаг, гэхдээ би өөртөө хамааруулж байгаа юм биш” гэж байгаад өөртөө хамааруулсан тэр хугацаанд бараг хүрсэн. Тэрбээр халагдахынхаа өмнөх Үндэсний зөвлөлийн хурал дээр зургаан засгийн газрыг нүүрийг үзсэн, нэгэнд нь  ч таалагдаж байгаагүй маань миний олон нийтийн талд байсны нотолгоо гэв. Яахав, урдахь засагт хэтэрхий үнэнч байсны төлөө дараачийн засаг хэсэг эхэндээ дургүй байсан нь мэдээж. Харин хэд сайхан үйлчлүүлээд тайвширдаг байсан. Олон нийтийн телевиз, олон нийтийн радио, “Монголын мэдээ” агентлагийн захирлуудыг дээрээс явуулахад Наранбаатарын өгч байсан хариу нь “жа”. Бүр МҮОНРТ-ийн дэд захирал гэсэн албан тушаалыг шинээр зохиож байгаад шүү! Үүнийг халагдахаасаа хэдхэн минутын өмнө, заримыг маргааш нь илчилж байх юм. Даанч хожимджээ.

Улсын Их хурлын дарга МҮОНРТ-ийн хамт олныг гутаасан тухайд гэвэл өмнөх мянганы төгсгөлийн ба шинэ мянганы эхний жилүүдэд манайд ил, далд алдаршсан хоёр мундаг drinking house үнэхээр байсан. Нэг нь яах аргагүй Монгол телевиз, радио, нөгөө нь Төрийн ордон. Захирлууд нь сайн уудаг, мундаг ч даадаг, хажуугаар нь хэн нэгнийг зодож амждаг байсан бол төрийн томчууд ч нэг их дутахгүйгээр хүртдэг, бас балбачихдаг байсан. Гэхдээ Ордныхон аргагүй л зангараг зааж түрүүлж больсон санагдана. Энэ бүхэн өнгөрсөн түүх атал өнөөдөр архиддаг хэвээр мэтээр УИХ-ын даргын индрээс орон даяар зарласан нь яах аргагүй доромжлол. Бас 2008 онд “Эвтэй дөрөв” захиалгыг нь саадгүй явуулж өгөөд байхад “Сэвтэй дөрөв”-ийг нэмж даварсныг нь илчилсэнд өс санаж Наранбаатарыг шүүхэд өгчээ.

Гэхдээ үүнд бүхэл бүтэн 10 жилийн турш том том донгодож ирсэн хэрнээ З.Энхболд мэтийн эрхмүүдийн дээрэнгүй, хонзогносон занг засч чадаагүй олон нийтийн телевиз өөрөө буруутай. Ерээд онд нэгэн сонин “Ирээдүйн ерөнхийлөгчийг хүмүүжүүлнэ” гэж амалж байсан санагдана. Аль аль нь чадаагүй учраас одоогийн Ерөнхийлөгч тэргүүлээд төрд дураараа дургицгааж байна шүү.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Тал төсвийн цаана …

Posted by Ажиглагч on 2014/12/22

МҮОНРТ-ын 2015 оны төсвийн бараг 50 хувийг хасаад хаячихлаа. Анх УИХ-ын гишүүн Ч.Хүрэлбаатар, уг телевизийг эрх баригчдын амаар дуугарч Ардын намыг дандаа хаадаг, улс орон хэцүү байгааг  ард түмнээс нууж байгаа учраас 7.4 тэрбумыг нь бусад телевизүүдэд хуваагаад өгчихье гэсэн дуугарсан юм. Төсөв батлагдахад 3,7 тэрбумыг л үлдээснээс гадна удалгүй таван тэрбумын “Монгол контент” хөтөлбөрийг зарласнаар дээрх санаа биеллээ олсныг бүгд ойлгов.

Төсвийг нь нугаслаж байхад олон нийтийн телевизийг хэн ч өмөөрсөнгүй. Олон нийт хүртэл. Арга буюу өөрсдөө гуйж түүж байж “Цагийн хүрд”-ээрээ хэдэн хүнээр үг хэлүүлсэн нь олон нийтийн телевиз хэрэгтэй тухай байсан ч төсвийн хасч болохгүйг нотолж чадсангүй. МҮОНРТ-ийн төсөв гэж хэдхэн том тоо байхаас бус яг хэдийг хэн юунд зарцуулдаг тухай задаргаа хэзээ ч байгаагүй. Өнөөдөр Монгол Улсад ганцхан олон нийтийн телевиз, радио төсвөө бүхлээр нь батлуулдаг онцгой эрхтэй. Харин телевизээс халагдсан хэн нэгэн “арай ч дээ” гэмээр баримт цухалзуулдагч ч хэрэлдэж дуусаад таг чиг болцгоодог. Тэгэхлээр 7 тэрбумын төсөв хоёр дахин ихэдсэн байсныг одоо хасаад яг тааруулсан ч байж мэднэ.

Үзэхэд үндэсний телевиз гоё болсон нь үнэн. Дүрсний ширхэг, өнгөний ялгарал, ялангуяа тэр дуу нь пүнхийж нүргэлээд янзтай. Энэ бол төсөв мөнгөтэй байсны ачаар техник төхөөрөмжөө шинэчлээд авсан, дээрээс нь айлууд тод гардаг хавтгай телевизтэй болсных. Харин нэвтрүүлгийн агуулга нь дүрснийхээ чанарын талд ч хүрэхгүй болжээ.

Олон нийтийн телевиз өглөөнөөс шөнө дөл хүртэл барагцаалбал 17 цагийн нэвтрүүлэгтэй гэж тайлагнаж байсан. Үүний тал нь давталт бөгөөд маргааш, эсвэл нөгөөдөр давтдаггүй нэвтрүүлэг гэж бараг үгүй. Өдөрт ганц удаа гэж ойлгогддог “Цагийн хүрд”-ийг мэдээж өглөөгүүр дахидаг ба доторхи сурвалжлагуудыг бусад мэдээгээр хэдэнтээ үзүүлдэг. Зарим нэвтрүүлгийг 3-4 удаа гаргах нь энүүхэнд. Өчигдөр гарсан “Зуун лангийн жороо” луус нэвтрүүлэг дундаа сарын завсарлагатайгаар дөрөв дэх удаагаа гарлаа. Өвлийн нэвтрүүлгүүдийг зунжин, бүр эртнийхийг бол “Алтан сан хөмрөгөөс” гэж гоодоод шахдаг.  Энэ мэтээр хасаад байвал ориг нэвтрүүлэг нь өдөрт арав хүрэхгүй цаг. Аливаа телевизэд давталт гэж байдаг ч олон нийтийн телевизийн тэрбумаар авдаг төсөвтэй, байшин дүүрэн хүмүүст хичнээн сайхан нэвтрүүлэг хийх боломж дэмий үрэгдэж байна аа.

Энэ юу ч биш. Олон нийтийн телевизэд яавч таарахгүй улс төрийн болоод арилжааны сурталчилгаа ориг нэвтрүүлгийн тал нь. Илүү ч байж магадгүй. Компани, байгууллага, нам, нутгийн зөвлөл, төсөл, хөтөлбөр, мөнгөтэй эрхмүүдэд оргил цагаа зараад дууслаа. Ганц удаагийнх багадаад угсруулдаг болжээ. Өнгөрсөн зун “Гадаадын хөрөнгө оруулагчдын эсрэг дайн” нэртэй захиалга зургаан цуврал явсны нэрнүүд нь аймаар: “Тал нутгийн нөхөрлөл буюу дайсны эрэл”, “Госчоомтой нүүдэлчид”, “Монгол арга, Зөвлөлт барил дундын дайсантай ах дүүсийн найрамдал”, “Монголыг монголоор нь…”, “Галд нэмсэн салхи”, ”Анхдугаар дайн”. Ийм нэвтрүүлгүүд сумаа тавиад нумаа нуусан байдаг тул нэр хаяггүй, энэ жилийн тухайд “2014 он” гэсэн ганцхан төгсгөлтэй.

Мэдээж хамгийн чухал захиалгууд Төрийн ордноос ирдэг. Төрийн гурван өндөрлөгөөс гадна яам, агентлаг, байгууллагууд хүртэл өөрийн нэвтрүүлэгтэй болж байна. Ингээд Засгийн газар бол заавал “шинэчлэлийн” (одоо шийдлийн), үйл явдал болбол зөвхөн “бүтээн байгуулалт”, улмаар мэдээнүүд зөвхөн “таатай” болжээ.  Женко Баттулга “Монгол тулгатны 100 эрхэм” нэвтрүүлэг сэдэж Монголын хамаг улс төрчдийг оролцуулж уйлж дуулуулдаг хэрнээ Ерөнхий сайдыг орхиод байсан тул саяын  наадмаар “Миний Монгол” нэртэй ер бусын сүржин нэвтрүүлэг сэдэж “Бид шинэ нэвтрүүлгийнхээ анхны дугаараар төрөө дээдэлж Ерөнхий сайдыг урилаа” гээд эхэлсэн (үнэхээр дээдэлсэн бол Ерөнхийлөгчөөс эхлэхгүй юу?) боловч ганц нэг дугаар үргэлжлүүлсэн болж харагдаад зогсоов. Өөр захиалагч байхгүй юм чинь. Намар тийш бас л оргил цагаар гэнэт шургуулсан ерөнхий сайдын зөвлөх Л.Гансүхийг өмөөрсөн “Нүүрснээс уугисан улс төр” бас л том захиалга. Үр дүн юу болов? Шинэчлэлийн Засгийн газрыг сүүлчийн замд нь үдчихлээ. Төр, засгийн ажил хэрэг олон нийтийн телевизийн дэлгэцэн дээрх шиг мундаг, сайд дарга нар ухаантай байсан юм бол хямрал мямрал хаанаас буугаад ирэв ээ?

Олон нийтийн телевизийн зугаалж цэнгүүлдэг нэвтрүүлгүүд бусад телевизийнхээс илүү ч биш, дутуу ч биш. Яг одоо “Нэг минут, нэг сая” гэж нэвтрүүлэг гарч байна. Ойгоо тэмдэглэж байгаа нэг компани мөнгөө төлөөд ажилчдаа оруулан зугаацуулж харагдана. Тэднийг толгойгоо сажигнуулах, салфетка зулгаан тарааж хаяхын төлөө олон нийтийн телевизэд төсвөөс мөнгө төлсөн хэрэг үү? Иймэрхүү юмыг арилжааны телевизүүд ямар ч мөнгө төгрөггүйгээр хамаагүй илүү хийж чадна.

Таатай мэдээ, бүтээн байгуулалт, баялаг бүтээгчид энэ тэр гэсэн ухуулга бус бодит байдал, баримт нотолгоо, хэрвээ олдохгүй байгаа бол эрэн сурвалжлага, эсэхүл өөрсдөө хийж хариуцах ёстой хүмүүсийн ингэж тэгэх ёстой гэсэн хоосон яриа биш олон янзын байр суурь, хэлэлцүүлэг маргаан, мэтгэлцээн Үндэсний телевиз, дагаад үндэсний радиод алга болчихжээ, нэг мэдсэн чинь.  Зарим арилжааны, тэр дундаа кабелийн телевизийн зарим мэдээ, нэвтрүүлэг МҮОНРТ-ийнхээс ч илүү олон нийтэч байх юм.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Ганбаатар гишүүн “төрийн төв хэвлэл”-ийг өмөөрсөн нь

Posted by Ажиглагч on 2014/12/20

Үндэсний олон нийтийн телевизийн “Ярилцъя” нэвтрүүлэг яг нэг цаг үргэлжилж гурав юм уу дөрвөн оролцогчид хувааж тааруулдаг. 12-р  сарын 20-ны Бямба гаригт эхлээд Ерөнхий сайдын зөвлөх Б.Ган-Очир номоо рекламдсан (уг нь юуг буруу зөв зөвлөөд Засаг нурсныг асуух байсан юм) бол дараа нь Хөдөө аж ахуйн их сургууль олон улсад магадлан итгэмжлэгдсэн тухай “сайн мэдээ” дуулгая гээд ярилцсан нь зочны яриаг сонсоход сургууль биш хөтөлбөр нь итгэмжлэгдсэн юм гэнэ. Тэр яахав.

УИХ-аар төсвийн тодотгол хийж байгаатай холбогдуулан хамгийн эхэнд ярихаар зарласан Улсын Их Хурлын гишүүн С.Ганбаатарын ярилцлагыг төгсгөлд нь орууллаа. Сүртэй яриа болов. Эрхэм гишүүн шууд л Оюунтолгойн гэрээний хамаг булхайг илчилж, түүнд хамаатай улс төрчдийг “бууны нохой”, “улаан хамгаалагч царайтай” гэхчлэн гутааж өглөө.  Тэгснээ гэнэтхэн олон нийтийн телевиз рүү хальчираад явчихав.

“Ухамсраараа” юу, эсвэл урьдчилан тохирсон уу бүү мэд, огт асуугаагүй байхад “Дээр нь зүгээр нэмээд … та нарт сонирхолтой байж магадгүй, та нар мэдсэн үү, үгүй юу? уу! Үндэсний олон нийтийн радио, телевизийн зардлыг 50 хувиар нь хасаад хаячихсан. Энэ одоо Ардын намын хэсэг толгойлогч нар нь орилсоор байгаад хассан. Ардчилсан намын бүлэглэл фракцийнхан ч оролцсон. Зул бөхийнхөө өмнө бадамладаг гэдэг шиг манантаж байна аа… Тэгээд МАНАН нийлж байгаад Үндэсний олон нийтийн радио, телевизийн төсвийг хасаад хаячихсан. Энэ юу гэсэн үг вэ? Лэрри Даймонд гээд америкийн улс төрч хүрч ирээд чөлөөт хэвлэл бол авлилгалыг байхгүй болгоно оо гээд ярьж байсан. Би өөдөөс нь гараа өргөөд асуулт асуусан. Энэ бол Open Ulaanbaatar арга хэмжээн дээр… Манайд чөлөөт сайн хэвлэлүүд байгаа шүү. Сайн, чөлөөт, шударгууд байгаа. Гэхдээ л, заримууд нь нь ихэнх нь гэж хэлье. Чөлөөт хэвлэл олигархуудын эсрэг хамгийн гол тэмцдэг юм бол олигархууд нь чөлөөт хэвлэл эзэмшиж байгаа тохиолдолд юу болох вэ? Өнөөдөр хүний төлөө тэмцэж байгаа, зөв сэтгэлтэй, мөнгө байхгүй шударга хүн чөлөөт хэвлэл эзэмших Монголд боломж байна уу? Миний асуултад хариулаагүй. Энээс гарах гаргалгаа гэвэл төрийн төв хэвлэл бол өнөөдөр ард иргэдийн үнэн мэдээллийг явуулдаг энийг нь төрөөс тодорхой хэмжээгээр дэмждэг… Энийг таг зогсоолоо доо. Үндсэндээ танайхан коммерческий боллоо ш дээ…”.

Эрхэм гишүүний хэл хальтирахдаа, үндэсний телевизийг “төрийн төв хэвлэл” биш “төрийн төв телевиз” гэсэн бол онох байсан. Хөтлөгч Эрдэнэбулган “Тэглээ. Хүнд л байна” хэмээн нялхраад хэдэн мөчийн дараа, хөтөлбөр дуусахад яг 15 минут дутуу байхад “Өнөөдөр тодорхой шалтгааны улмаас “Ярилцья” хөтөлбөрөө наана нь дуусгах шаардлага гарсан. Үзэгчдээсээ хүлцэл өчье” гээд дуусгаж орхив.

Ингээд төсвийг нь хагасласан МАНАН-г муулж өгсөн Ганбаатар гишүүнийг хугаслах болсон “тодорхой шалтгаан” бол бас л Саарал ордон. Хоёр хоногийн өмнө бүтэн бөгөөд шууд дамжуулсан Шилэн дансны тухай хуулийн семинар дээр Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржийн хэлсэн үгийн бичлэгийг дахиад нэг давтахын тулд хэдхэн минут хүлээж тэвчсэнгүй. Тэндээс утасдахад “хэзээд бэлхэн” үндэсний телевиз мөн дөө!

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

“Үндэсний зөвлөлийн бүтцийг харахад улс төрийн томилгоо гэдэг нь харагдаж байна”

Posted by Ажиглагч on 2014/12/14

МҮОНРТ-ийн Үндэсний зөвлөл гэж үл бүтэх нөхдүүд байгааг очиж очиж тэр телевизээр нь ингэж шулуухан хэлж чадсан эрхэм бол Ерөнхий захирал М.Наранбаатар өөрөө юм.  Өөрийг нь томилдог шууд удирдлагаа гэсэн үг. Энэ баатарлаг үйлдэл 12-р сарын 13-нд болжээ. Тэрбээр “Ярилцъя” нэвтрүүлгээ өөрийн биеэр эзэгнэсэн шиг эзэгнэж аваад, УИХ-ын нэг гишүүнд пиарчин хэрэг болсон учраас олон нийтийн телевизийн төсвийг хасаад арилжааны телевизүүдэд “монгол контент”-ын нэрээр өгөх болсон, ер нь өөрөө өнгөрсөн хугацаанд томил гэсэн хүнийг томилоогүйгээр улс төрчдийн дургүйг хүргэсэн гэж мэдэгдлээ. Бас болоогүй, хонуулаад хөөж явуулсан захирлуудаа хоноцын сэтгэлгээтэйгээр цоллож, Үндэсний зөвлөлд дээрх онош тавив. Дээрээс нь “тэднийг төрөөс томилж байгаа, яагаад гэвэл олон нийтийн телевизийн мөнгө бол төрийн мөнгө” гэж ярьсан бололтой Бакей гишүүнд жавтий хүртээгээд амжлаа.

Арав шахам жилийн турш томил гэснийг нь томилж ирсэн Наранбаатар захирлын шударга нь гэнэт оргилсны шалтгаан гэвэл бас л халаа, сэлгээ, томилгоо. Үндэсний телевиз, радио явахаа больсныг бүгд олж харжээ. Үндэсний зөвлөл нь хүртэл. Тэгээд халж солих гэсэн биз, даанч нэр бүхий гишүүд зориудаар тасалж хэд хэдэн удаа хурлын ирц хүрж өгсөнгүй. Гэхдээ хэзээ нэгэн цагт хуралдах тул томчуудыг зоригтой шүүмжилсэн учраас хэлмэгдэх нэг нөхөр мэндэллээ.

Наранбаатарын араас гарсан ярилцлага Үндэсний телевиз юу болж хувирсныг харуулав. Хөтлөгч Эрдэнэбулган МУИС-ын цөмийн судалгааны төвийн судлаач Б.Мөнхбат гэдэг залуугаар 40 минутын турш цөмийн эрчим хүчний сурталчилгаа хийлгэх гэж чардайж гарлаа. Ноднин, уржнангаас хойш олон нийтийн телевиз ийм ажилтай болчихлоо. Дорноговь аймагт уран ухдаг францын “Арева” компани гэхэд бүр тусгай нэвтрүүлэг, “Цагийн хүрд”-ээр байнгын булантай болж амжсан. (Саяхан “уранаас болж  мал үхээгүйг нотолно” гэж зарласан францын төслийг хичнээн сурталчлав).

Өнөөдөр Монголд уран, цөмийн эрчим хүч тойрсон ширүүн маргаан дэгдээд байгаа. Харин “олон нийтийн дуу хоолой” гэж гайхуулдаг олон нийтийн телевиз зөвхөн нэг талын амаар дайрч давшлах нь дэнджээ. Энэ ярилцлагаар хөтлөгч Эрдэнэбулган “… Янз бүрийн жагсагчид, тэмцэгчид “өө энэ чинь монголын сөнөөх нь, ард түмнийг хордуулж алах нь гээд байдаг… Хоёулаа жаахан улс төрчихье… Агентлагийг татан буулгаж байгаа, бие даасан энергийн бодлоготой байна гэж байгаа нь монгол төрийн бодлого биш, өөр гүрний бодлого гэж би хардаж байна… Би хардах эрхтэй… Худлаагаасаа, сүр сүр царайлж, эх оронч энэ тэр гэж цээжээ дэлдэж, энд тэнд хэдэн тугал үхчихлээ гэж байгаа нь эх оронч гэхээсээ илүү шуудхан хэлэхэд гаднын гар хөл болж энэ улсын хөгжүүлэхгүй гэсэн сонирхол нуугдаад байгаа юм шиг надад санагдаад байна… Фукушимагийн цөмийн цахилгаан станцаас болж нэг ширхэг ч хүн үхээгүй … Хэзээ тогоо тэсэрч Улаанбаатар хөлдчих бол гэсэн айдас дунд амьдарч байна… гэх мэтээр өөрөө дүвчинэж гарав. Харин эрдэмтэн залуу хариулахдаа, эсэргүүцэж байгаа хүмүүсийг үгүйсгэж болохгүй, аюул эрсдлийг байнга сануулж байх ёстой гэсэн шүү. Хөтлөгчөөс илүү ухаалаг, хүлээцтэй, олон ургальч…

Бодвол, Олон нийтийн телевиз Цөмийн энергийн газартай хамтран ажиллах нэртэй хаалтын гэрээ байгуулсан, тэгтэл цаад газар нь татан буугдчихаад хэцүү байх шиг.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Хослон сурвалжлав

Posted by Ажиглагч on 2013/09/24

МҮОНТ. Ардчилсан хүчний холбооны нэвтрүүлэг

Өнгөрсөн сараас МҮОНТ нэгэн үйл явдлыг онц чухалд тооцож тусгайлан сурвалжилж цувралаар  үзүүлжээ. Захиалга буюу мөнгө өгвөл ямар ч арга хэмжээг хөдөө гадаа хамаагүй хүрч очоод сурталчилж өгдөг нь олон нийтийн телевизийн хамгийн сайн чаддаг ажил. Гэхдээ гурвын гурван цуврал нэвтрүүлэг бэлтгэж өгнө гэдэг бол тохиолдол яавч биш.  Тэр үйл явдал бол Хөвсгөл далайн эрэг дээрх амралтын газарт болсон Ардчилсан хүчний холбооны “Монголоо шинэчилье” нэртэй баруун бүсийн чуулга уулзалт байлаа. Ингэж хөл алдсаны шалтгаан нь тэр байгууллагы УИХ-ын дарга З.Энхболд тэргүүлдэгт ажээ.  Тэр өөрөө, сүүлийн үед түүнээс салахаа байсан урвагч гишүүн (нэг намаас дэвшиж сонгогдмогцоо нөгөө нам руу холбирсон хүнийг өөр хэн гэхэв, аан?) Д.Арвин, С.Эрдэнэ, түүнийг аль эртнээс дагаж буй Ашигт малтмалын газрын дэд дарга Д.Үүрийнтуяа, бас ноднингоос дагаж харагдах болсон нийслэлийн Засаг даргын орлогч Н.Батаа гэх мэтээр хэсэг томчууд цугларан семинардаж, ярилцлага өгч, галын наадам хийсэн сүртэй арга хэмжээ байлаа.

Улс төрчдийн явдал суудал яахав. Сонин юм гэвэл нэвтрүүлгийн төгсгөлд чухам тайлбар байхгүй ч МҮОНТ ба ETV хоёрын таних тэмдэгтэй микрофон дэлгэцнээс салсангүй. Эндээс нисч очоогүй нь мэдээж болохоор энэ хоёр телевиз дагаж сурвалжилжээ. Тэр өдрүүдэд ETV бас ийм нэртэй, ижил шахам цуврал нэвтрүүлгүүдээ үзүүллээ. Хосоороо сурвалжилсан юм чинь.

Тохиолдол хүртэл учиртай. Монголын олон телевизээс чухам энэ хоёр, олон нийтийн ёс журмаа зөрчиж байгаад намын ажилд хүчин зүтгэсэн нь УИХ-ын дарга З.Энхболд болов уу. ETV-ын цаад эзэн нь З.Энхболд гэдэг ч албан ёсоор нотлогдоогүй бол тэр телевизийг албан ёсоор үүсгэн байгуулж гүйцэтгэх захирлаар ажиллаж байсан М.Даваабаярыг МҮОНТ-ийн гүйцэтгэх захирлаар тавиулсан хүн нь З.Энхболд гэдэг нь тус телевизийн Үндэсний зөвлөлийг хэрхэн бүрдүүлснээс  шууд ойлгогддог.

Есдүгээр сарын эхээр Ардчилсан хүчний холбооны дараачийн арга хэмжээ – “Монголоо шинэчилье” говийн бүсийн чуулга уулзалтыг Өмнөговь аймгийн нэгэн амралтын газарт зохион байгуулахад хос хоёр зуузай холбон сурвалжлав. Тэнд бас л З.Энхболд, бас л Д.Арвин, дахиад С.Эрдэнэ, нэмээд С.Одонтуяа, Г.Баярсайхан нарын яриа хөөрөө, хурал семинар, тоглоом наадам …

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз, ETV | 1 Comment »

Хэвлэл мэдээллийн эзэмшил: Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз (2013 он)

Posted by Ажиглагч on 2013/08/31

МҮОНТ нь 1967 онд байгуулагдаж 2005 оноос Олон нийтийн радио, телевизийн тухай хуулийн дагуү үйл ажиллагаа явуулж байна.

Удирдах дээд байгууллага нь Үндэсний зөвлөл бөгөөд 2013 оны байдлаар дараах бүрэлдэхүүнтэй.

1. Лувсангийн Пүрэвдорж – Үндэсний зөвлөлийн дарга, зохиолч, сэтгүүлч, “Гэгээлэг нийгэм-даатгуулагч иргэдийн холбоо” ТББ-ын тэргүүн. 2012 онд УИХ-аас нэр дэвшүүлж сонгогдсон.

2. Бямбажавын Цэнддоо – “Өдрийн сонины” ерөнхий эрхлэгчийн нэгдүгээр орлогч. 2012 онд УИХ-аас Монгол Улсын Ерөнхийлөгчөөс нэр дэвшүүлж сонгогдсон.

3. Баасанжавын Ганболд – “Үндэсний шуудан” сонины Ерөнхий эрхлэгч. 2000-2006 онуудад МҮОНРТ-ын ерөнхий захирлаар ажиллаж байв. 2012 онд УИХ-аас нэр дэвшүүлж сонгогдсон.

4. Дамбийгийн Гоошоохүү – “Эрдмийн ундраа” цогцолбор сургуулийн биеийн тамирын багш. 2012 онд УИХ-аас нэр дэвшүүлж сонгогдсон.

5. Сүрэнгийн Цэрэндорж – Хүний эрх, ардчиллын судалгааны төвийн тэргүүн, “Хэлцэл” хууль зүйн товчооны захирал, хууль зүйн ухааны доктор

6. Чойжилжавын Дамбажав – Дашчойлин хийдийн хамба лам

7. Дамбын Гантөмөр – Аялал Жуулчлалын Тогтвортой хөгжил төвийн тэргүүн, “Аялал Жуулчлалын Тогтвортой хөгжил” сэтгүүлийн ерөнхийлөгч

8. Цэрэнпилын Гомбосүрэн – Ахмад дипломатч

9. Дамбын Ганбат – – Хяналтын зөвлөлийн дарга, Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн Стратегийн судалгааны хүрээлэнгийн захирал.

10. Ален Арман – Ирээдүйг аврах хөдөлгөөний тэргүүн, Монголын олон ангит кино компаний захирал, Монголын хэвлэл мэдээллийн байгууллагын ажилтнуудын үйлдвэрчний эвлэлийн холбооны ерөнхийлөгч. 2012 онд Засгийн газраас нэр дэвшүүлж сонгосон.

11. Содномпилын Мягмар – “Боролдой” студийн захирал, “Блакбокс” төрийн бус байгууллагын тэргүүн. 2006 онд МҮОНРТ-ийн ерөнхий захирлаар ажиллаж байсан. 2012 онд УИХ-аас нэр дэвшүүлж сонгосон.

12. Аюушийн Мөнхбат – Монголын залуучуудын холбооны ерөнхийлөгч. 2012 онд Засгийн газраас нэр дэвшүүлж сонгосон.

13. Догмидийн Сосорбарам – “Од” театрын захирал. 2012 онд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчөөс нэр дэвшүүлж сонгогдсон.

14. Шагдарын Батцэцэг – “Эй Би Ай” хүрээлэнгийн захирал. Энэ хүрээлэнг Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржийн үүсгэн байгуулжээ. Нэр нь ElBegdorj Institute гэж тайлагдана. 2012 онд УИХ-аас нэр дэвшүүлж сонгосон.

15. Цэрэнчимэдийн Зоригтбаатар – Канад улс дахь Монгол улсын элчин сайдын яамны 1 нарийн бичгийн дарга

Гүйцэтгэх удирдлага:

МҮОНРТ-ийн Ерөнхий захирал М.Наранбаатар

Монголын Үндэсний телевизийн захирал Ч.Даваабаяр. Урьд нь ETV хэмээх хувийн арилжааны ETV телевизийг үүсгэн байгуулж захирлаар нь ажиллаж байсан юм.

Монголын Үндэсний радиогийн захирал Л.Цэрэн-Очир. Урьд нь УИХ-ын гишүүн С.Эрдэнийн үүсгэн байгуулсан “Өнөөдрийн тойм” сонины эрхлэгчээр ажиллаж байв.

Posted in # ОНМХ-ийн эзэмшил, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 2 Comments »

“МҮОНТ өөрөө төсөв мөнгөө хэмнэх ёстой”

Posted by Ажиглагч on 2013/07/02

Өнгөрсөн хавраас МҮОНТ нэгэн асуудлыг аймшиггүйгээр эрэн сурвалжилж олж мэдсэнээ өглөө оройгүй үзүүлж эхэлсэн билээ. Олон нийтийн пайз зүүснээсээ хойш ингэж зоримог бөгөөд уйгагүй ажилласан түүх үгүй.  Хотын захдуу амьдардаг иргэд рүү очиж, зарим байгууллагаар дахин дахин шагайж, дарга нараас шулуухан асууж  бажгадуулан , бүр зуны бүгчим халуунаас төвөгшөөхгүйгээр хөдөө явлаа. Араас нь студи дүүргэсэн хэлэлцүүлэг өрнүүлж, улс орны амьдралын онц чухал үйл явдалд тооцон долоо хоногийн тоймоо зориулж, хамгийн сүүлд Хууль зүйн яамны захиалгатай “Эрх зүйн хөтөч” нэвтрүүлгийн хавсралт дугаар гэгчээр баахан шогширч байж сая нэг амьсгаа авчээ. Бүгд оргил цагаар!

За тэр яахав, олон нийтийн телевиз маань яг юуны хойноос амь хайргүй зүтгэв ээ? Олон нийтийн телевизийн нэвтрүүлгийн дуу, дүрсны чанар  зарим газарт муу байгаагийн хойноос юм байна. Монголчууд олон нийтийн телевизийг тод үзэхгүй байгаа нь үндэсний хэмжээний том асуудал  юм байх. Захдуу, хөдөө, цацалт муутай газар зурагт “жирэлздэг” нь үнэн. Хуучны муу зурагттай айлд бол найдваргүй. Дээрээс нь кабелийн телевиз, DDish-ийнхэн техник тоног төхөөрөмжөө хайхардаггүй, аргацаадаг нь нэрмээс болно. Энэ тухай гомдлуудыг хэдэн сарын турш цуглуулж орой болгон шахам 21.05 “МҮОНТ-Олон нийтийн гүүр” хөдөө орон нутагт” нэрээр гаргалаа.

Сэтгүүлчид цааш явж өргөн нэвтрүүлгийн сүлжээний газар,  харилцаа холбооны зохицуулах хороо зэргээр ороход цаадуул нь мэдээж зовлон тоочсон. Юу тодорсон бэ гэвэл, зөвхөн олон нийтийн телевиз биш, бусад бүх сувгийн дүрсний чанар тэр газруудад адилхан муу байгаа гэнэ.

Гэхдээ олон нийтийн телевиз дүрснийхээ чанарын хойноос гэнэт улайрсны шалтгаан бол ердөө л улсаас төсвөө нэхсэнийх. Энэ жил МҮОНРТ-ийн тоног төхөөрөмжийн шинэчлэлд 4 тэрбум төгрөг төсөвлөсөн ч төсвийн орлого ихээр тасарч байгаагийн улмаас саатчихсан. Мөнгөө хүлээхээс өөр ажилгүй дарга нар нь үүрэг өгч гэнэтхэн үзэгчиддээ хайр зарлах уран арга сэдсэн байна.

Сэтгүүлчид очиж уулзсан Эдийн засгийн хөгжлийн дэд сайд О.Чулуунбат учрыг тайлбарлаж төсвийн боломж гармагц шийдэх асуудал байна гэж бөөрөнхийлөхдөө “МҮОНТ өөрөө төсөв мөнгөө хэмнэх ёстой. Ер нь төсвийн байгууллагууд маш үрэлгэн байна.  Төрийн албан хаагчдын тоо жил тав, таван мянгаар нэмэгдэж байна” гэж хэлээд тавьчихжээ. Төсвийн мөнгөнөөс тэрбум тэрбумаар авч цаддаггүй, зардал мөнгөө зогсоо зайгүй өсгөж суудаг олон нийтийн телевизэд тэсэлгүй сануулсан хэрэг. Харин дэд сайдын яриатай сурвалжлагыг нэгэн өглөө гаргахдаа дэд сайдын яриаг бүтэн оруулсан хэрнээ үдэш нь оргил цагаар давтахдаа МҮОНТ-ыг дурдсан хэсгийг хасаад хаячихжээ. Бас болоогүй, дамжуулах байгууламжийг МҮОНРТ өөртөө авах санааг баахан цухалзуулав. Уг нь дэд бүтэц, агуулга хоёр нэг гарт байж таарахгүй гэдэг бол шийдчихсэн асуудал.

Ийнхүү олон нийтийн телевиз мөнгө хүсэхээрээ ер бусын эрч хүчтэй болж чаддаг.  Тэр мөнгийг өгөхгүй биш, зүгээр л саатсан байтал минут, секунд  бүрийг татвар төлөгчид, телевиз үзэгчид төлж байдаг эфирийн цагаа огт харамласангүй. Өөрөөсөө гэсэн үг. Олон нийтийн радио, телевизээс бусад хэвлэл мэдээллээр зогсоо зайгүй цацаж байгаа авлига, луйвар, иргэдийг бүр илүүтэйгээр хохироож байгаа бусад асуудлын хойноос ингэж явдаг бол ч …

Дашрамд дурдахад, МҮОНТ-ийн оргил цагийн хөтөлбөр түүний жинхэнэ нүүр царайг яруу тод харуулах болжээ. Жишээлбэл  6-р сарын 30-ны үдэш 21.05 “Хаслотто -2” азтан шалгаруулах шууд нэвтрүүлэг. 21.20 “Эрх зүйн хөтөч” хавсралт дугаар. 21.50 “Урлагийн сүлжээ” соёл урлагийн нэвтрүүлэг. 22.50 “ЛУЙВАР” У.С.К, гэхдээ оронд нь 2008 оны 7-р сарын 1-ны тухай захиалгат нэвтрүүлэг гарлаа. Энэхүү дөрвөн нэвтрүүлгийн гурав нь төлбөртэй буюу захиалгатайгаас нэг нь өөрийн захиалгатай. Тэгвэл 6-р сарын 27-ны хөтөлбөрт  21.05 “Төрийн түгжрэлгүй үйлчилгээ” нэртэй “Засгийн газрын сурталчилгааны нэвтрүүлгийн ээлжит дугаар, 21.25 -аас нөгөө л “МҮОНТ-Олон нийтийн гүүр” хөдөө орон нутагт” тус тус байв. Хамгийн түрүүнд Засгийн газрыг, дараа нь өөрийгөө дээдэлдэг олон нийтийн телевиз гэж энэ дээ.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

МҮОНТ-ийн “Луйвар”

Posted by Ажиглагч on 2013/07/01

Өнгөрсөн 7-р сарын 1-нээс хэдхэн цагийн өмнө буюу 6-р сарын 30-ны 22.50 цагаас  “Луйвар” нэртэй уран сайхны кино МҮОНТ-ийн хөтөлбөрт бичигдсэн байжээ. Гэтэл тэр кино гарсангүй. Оронд нь 2008 оны 7-р сарын 1-ны үйл явдлын тухай баримтат нэвтрүүлэг гарч ирлээ. Баримтат кино ч байж магадгүй. Луйвар, хулгай, бас захиалгатай бөгөөд захиалагч, үйлдэгчид нь нэрээ нуусан ийм нэвтрүүлэг олон нийтийн телевизээр гарах нь бүгд нэг зүгийнх. Хөтөлбөрт бичихгүйгээр, гэхдээ удтал бэлтгэж байгаад чухам энэ орой гэнэдүүлэн үзүүлсэн хэрэг. Тэр тусмаа Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгууль дуусмагц.

7-р сарын 1-ны 5 жилийн ойг тэмдэглэхдээ Монгол орны өнцөг булан бүрт хүрдэг энэ телевиз юуг өгүүлэв. 2008 оны УИХ-ын сонгууль будлиантай, луйврийн болсон тухай дүгнэлтээр эхэлжээ. Гэхдээ нар зүүнээс гардаг, Улаанбаатар бол Монгол Улсын нийслэл байдаг шиг 2008 оны сонгууль шударга бус гэдэг нь нотлогдчихсон юм байна. Даанч хэн, хэзээ, юуг, яаж луйвардсан факт ширхэгийг ч дурдсангүй.

Нэгэнт муухай сонгууль байсан юм чинь үймээн самууныг яаж ч зөвтгөж, 5 хүний амийг зоргоороо тайлбарлахад чөлөөтэй. Аймаар юм болж МАХН-ын байр шатсаныг хэлэх нь хэлж байна аа. Гэхдээ шатаасан хүмүүс  нь буруугүй, яагаад гэвэл сонгууль шударга бус болсныг эсэргүүцсэн сайн хүмүүс. Харин үл үзэгдсэн эрүүгийн элементүүд цагдаа нарыг чулуугаар яаж шидэхийг тэдэнд зааж өгчээ. Сүүлдээ хөөрхий залуучууд хэдэн зуугаараа баригдан хэлмэгдэж түмэн зовлон амсчээ.

Нүүр царайгаа нуулгүйгээр улангассан залуучууд цагдаа нарыг өдөржин дайрч зодон довтолсоор барилга байшингуудыг галдан шатаасныг яаж аргалав? Цагдаа нарын төлөө матрын нулимыг бөн бөн бөмбөрүүлж гарлаа. Гэмтэж бэртсэн цагдаа нарын гомдлыг яриулж тайлууллаа.  Тэднийг залуучууд яагаа ч үгүй, харин “бэлтгэлгүй байсан, зэвсэг хэрэгсэл байгаагүй, цагдаагийн мэргэжлийн арга технологи хоцрогдсон, эсэргүүцэгчидтэй хэлэлцээр хийх хүн цагдаад байгаагүй” улмаас хэдэн зуугаар бэртэж гэмтэн, тахир дутуу болж, хожим зарим нь нас барсан юм байх. Тэр ч бүү хэл цуглааныг зохион байгуулагчид “цагдаа нарыг битгий зод” гэж гуйгаад гуйгаад бараагүй гэнэ. Тэгээд үймээн самууныг ингэж тэгэж зогсоох байсны яг мэдэж байсан бөөн шинжээчид энэ үдэш тодорлоо.

Нэгэнт цагдаа нарыг аргалсан  юм чинь үймээн самууны буруутныг нэрлэлээ. Ерөнхий сайд асан С.Баяр, Хууль зүйн сайд асан Ц.Мөнх-Оргил нар юм байна. Тэднийг нэвтрүүлгийн туршид харааж зүхлээ. Тэд жагсагчдын шаардангуут гарч ирээгүйгээс бүх юм болжээ. Товчхондоо, “жагсагчдын Баяр даргад бухимдсан уур МАХН-ын байранд гал болон дүрэлзсэн юм” гэнэ.

Төгсгөлд нь амиа алдсан 5 хүн, хэд хоног суугаад гарсан залуучуудын дахин өрөвдлөө. Тэд хэдийнэ өршөөгдсөн ч одоо бүр цагаатгах цаг болсон гэнэ. Яасан гэж? Мэдээж, сонгууль шударга бус болсон учраас.   Энэ бол өнгөрсөн 5 жилийн турш төгс боловсорсон технологи.

Нэвтрүүлэгт 7-р сарын 1-ны гол шинжээчээр Хосбаяр гэгч тодорч “тэр өдөр манай авгай төрөөд би эрт харьсан” хэмээн араа малтаж (“юмыг яаж мэдэхэв”) байгаад хувьсгалт намын байрыг мэргэжлийн хяналтаас акталсан байсан, яах аргагүй эрүүгийн элементүүд шатаасан зэргийг өнгөтөөр ярьж өглөө. Авгай нь төрөөд гэртээ эрт харьсан хүн гэж байгаа…

Ийм чалчигч зөндөө олдоно. Харин нөгөө Сүхбаатарын талбай дээр жагсаал цуглааныг эхлүүлж, Цагаан ордны урд үргэлжлүүлж үймээнийг өдөөсөн, дараа нь баривчлагдаж хэлмэгдсэн гээд хашгичаад байсан  хувьсгалчид хаачив аа? Тэд яагаад энэ нэвтрүүлгээр гарч, сонгууль шударга бус болсон тухай хэлж өгсөнгүй вэ?  Манайд санаандгүйгээр хээрийн түймэр тавьсан хүнийг хүртэл олж шийтгэдэг. Харин 7-р сарын 1-ны үймээнийг дэгдээсэн хүмүүс олдохоо больжээ. Чухам тэднийг юу хийснийг бүрмөсөн мартуулахын тулд, магадгүй тэд өөрсөөд шууд бусаар, эсвэл бүр шууд энэ нэвтрүүлгийг захиалжээ. Ямар ч эргэлзээгүй.

Олон нийтийн телевиз бол гүйцэтгэгч нь.

Posted in 2008.07.01, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 2 Comments »

Яаж зүгээр байхав

Posted by Ажиглагч on 2013/06/19

Өчигдөр 18:35-аас МҮОНТ хөтөлбөртөө “Газар тариалангийн тогтвортой хөгжил” гэсэн нэвтрүүлгийн нэрийг бичин хуурч байгаад сэмхэн сольж саявтар Монголд ирж баахан итгэгчдийг хуйлруулсан оросын Фатима Хадуева гэдэг зөн билэгч эмэгтэйн лекцийг шургууллаа. Монгол Улсын ерөнхийлөгчөөр хэн сонгогдох тухай асуултанд “Монголын төлөө их ажилладаг…. түүнийг шинэчлэгч гэж хэлж болно… олон хүүхэдтэй … маш олон хүүхэдтэй юм байна… гэсэн нь гурван нэр дэвшигчийн нэгэнтэй жигтэйхэн таарав. Бөөн алга ташилт . Нэвтрүүлгийн төгсгөлд ямар ч хаяг, тайлбар гарсангүй.

Тийм дээ, сонгууль болж байхад тэснэ тэснэ гэхэд яаж тэсэхэв. Олон нийтийн телевизийн зүгээс Ерөнхийлөгчдөө сэтгэлээсээ өргөсөн хандив юм байгаа биз.  Сурсан юмыг сураар боож болохгүй гэж энэ дээ.

Posted in 2013 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн сурталчилгаа, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 1 Comment »

Шинэ жилээр телевизүүд гоё байлаа …

Posted by Ажиглагч on 2013/01/02

Өнөөдөр хаа сайгүй ямар ч телевизор сайхан гардаг болжээ. Энэ удаагийн шинэ жилээр бүр хачин гоё гарлаа. 2012 оны туршид айл өрх, албан байгууллагууд LCD, LED   хэмээх том, тод бөгөөд хавтгай телевизорт хавтгайдаа шилжиж дуусав бололтой. Бараг л айл бүрийг “хавтгайруулах” хөдөлгөөн. Одоо телевизор гэж бандгар биш хавтгай юмыг хэлдэг болсон. Хоёр гурван жилийн өмнөх загварууд хэрнээ өнөөдөр хоцрогдож амжсан тийм телевизор “Номин”-д байтугай “Нарантуул” дээр зарагдахаа больсон гэнэ.

Боломжтой бүх газарт кабелиар холбогдсон байна. Оны өмнөхөн Сайншандад очиход буудлын өрөө бүр 20-30 сувгаар гайхуулж угтсан шүү. MovieBox-оор мөрдөгч Декстер алуурчинг мөшгөөд л … Улаанбаатарт “Юнител”-ийн Univision IPTV, “Скайтел”-ийн Skymedia IPTV, “Сансар”-ын дижитал телевиз гээд кабелаа цувиулаад дайрч орох нь холгүй айл өрхүүдийг булаацалдаж байна. Цаг хугацааг биш юмаа гэхэд цагийн хуваарьтай нэвтрүүлгийг гурав хоногоор ухраан хүлээлгэж байгаад сая нэг харж үздэг болжээ. Хүсвэл видео сангаас үзэх киногоо захиалж гаргуулна. Улам олон телевиз өндөр нягтаршилтай HD-гээр нэвтрүүлгээ цацаж эхэлжээ. Ердийн сувгууд ч ялгаагүй маш сайн гарч байгаа. Ер нь одоогийнхоос илүү тод гарах боломжгүй мэт. (Экс Ерөнхийлөгчийн оймсний хээ хүртэл танигдаад байхад шүү!) Үгүй, боломжтой гэнэ ээ. 3D гэж бараг дотор нь орж суугаад үздэг технологи гарчээ. Даанч тусгай шил зүүх нь ядаргаатай… Бид ингээд л давардаг улс.

Чухам ийм учраас 2013 оны шинэ жилийн монголын телевизийн нэвтрүүлгүүд үнэхээр гоё, өнгө будаг өтгөн, дуу чимээ тансаг байлаа. Эцэс төгсгөлгүй мэндчилгээ, реклам сурталчилгаа, дуу бүжиг, Сарантуяа, Ариунаа, Амархүү, монгол поп, Балхжавын өөрийнх нь дуунууд, Гангам стайл, хошин шог, Х-ТҮЦ, Гүрбазар, онигоо, хийлч Дээгий, “Ирония судьбы..”, Next Stop ба “Алтан сарнай” наадам… Байхгүй юм байсангүй.

Даанч энэ олон нэвтрүүлэг санаанд хүрсэнгүй. Эрхбиш удирдлага гэж юм гарт атгаастай тулдаа хэдэн арван суваг дундаас энэ тэрийг түүж, орос, өвөрмонголтой хольж байгаад тэсч баярлав. Ядахад, миний ганц найдвар – Х-ТҮЦ-ийнхний SBN телевизээр үзүүлсэн ганц хошин үзэгдэл нь өмнөх жилүүдийн одоо ч мартагдаагүй хөтөлбөрүүдийн талын талд ч хүрсэнгүй. Тэд өөрсдөө “25-р суваг”-ийн найран дээр цагийг барж харагдлаа. Магадгүй, энэ жил амсхийсэн байж болох. Ерөөсөө манай урлагт, тэр дундаа телевизийн урлагт том санаа дуусчээ. Социализмын үеийн хэдэн киног “Сэргээш”, хошин шогийн хөтөлбөрүүд, “Цэнхэр дэлгэц” нэрээр мөлжөөд хувхайлгачихсан тул бүгд хоосорчээ. Дараачийн шинэ санаа дуншиж байгаа шинж алга.

Арилжааны телевизийн баярын нэвтрүүлгүүд дүүрч гэж бодъё. Харин мөнгийг нь төсвөөс өгдөг – МҮОНТ-ийн шинэ жилийн уламжлалт “Баярын мишээл” тус телевизийн түүхэнд хамгийн тэнэг нь болов. Харанхуй, амьгүй онгоцон дотор суугаад ниссэн одуудаас эхлээд хүүхдийн үлгэрийн марзан баатруудыг хүүхдүүд хүртэл голж, бас шоолж байх юм.

Энэ удаад бүх телевиз оргил цагаараа гаргасан, бүр есөн телевиз шув шууд дамжуулсан “Мөнгөн угалз” ба “Болор үзэг” наадмыг өдөржин шөнөжин үзэхэд, манай телевизийнхэн ямар агуу, бид ийм мундаг хүмүүсийн бүтээснийг хүртэж суудаг ямар тэнгэртэй үзэгчид вэ гэж хөөрмөөр. Даанч энэ удаагийн шинэ жилийн нэвтрүүлгээ тэд барсангүй.

Даварсаар даварсаар гэдэг шиг сүүлийн жилүүдэд монголын телевизүүдийн шинэ жилийн хамгийн оргил нэвтрүүлгээр өөрсдийнх нь ёолк өргөмжлөгджээ. Эрхэм захирал, дарга, эрхлэгчид мэдрэмжээ алдсан байна. Ганц хоёрхон мянган хүнийг хамаардаг (тэгвэл багш нар гэхэд хэдэн арван мянгаар тоологдоно) хэвлэл мэдээлэл хэмээх ганц салбар хэрнээ сайн ажилласан хүмүүсээ сайшааж урамшуулахыг улс орны №1 үйл явдал болгож, бусдыг халхлан цээжээ дэлдэхийг эрчим хүчнийхэн гэр орондоо илүү дулаан өгөх, барилгачид өөрсдөө орох сууцаа илүү чанартай барих, эмч нар ойр дотныхоо хүмүүсийг түлхүү эмчлэхтэй адил буюу ажил, мэргэжил, албан тушаалаа ашигласантай зүйрлэе. Гэхдээ эрчим хүчнийхэн, барилгачид, багш нар хэзээ ч тэгдэггүй. Зөвхөн улс төрчид л эрх мэдлээ сийхгүй ашигладаг, тухайлбал сонгуулийн хуулийг өөрсөддөө дээл эсгэх мэт яг тааруулж байгаад зүйж баталдаг. Энэ жилийн угалз, үзэгнүүдийг бас л тэд гардууллжээ. Гэнэтхэн тэдний нэг – Ч.Сайханбилэг гишүүн “би олон жилийн турш хамгийн олон сэтгүүлчид зүүж өгсөн, намайг бас шагнаач” хэмээн нэхлээ. Муу нэртэй улс төрчид хүртэл эхнээсээ сэтгүүлчдийн эх захгүй найрнаас залхсанаа ойлгуулахыг оролдов уу?

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 6 Comments »

Түүх ингэж гуйвдаг

Posted by Ажиглагч on 2012/12/22

Өчигдөр олон нийтийн телевиз, радиогийн оргил цагаар хөтөлбөрт байгаагүй “Цаг үе, үзэл бодол” нэвтрүүлэг дайран орж ирлээ. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж телевизийн таван сэтгүүлч эмэгтэйг (жендерийн хувьд төгс, эсвэл өрөөсгөл алин болохыг мэдэхгүй) суулгаж байгаад уншсан урт лекц.

Ерөнхийлөгч намтраасаа нэгэн түүхийг дурсаж одоогийн улс төрчдийг ичээв. Тэртээ 1994 онд Улсын Их Хурлын гишүүн байхдаа улсын нууц задруулсан хэрэг үүсэнгүүт тэр өдөртөө Н.Багабанди даргад өргөдлөө өгөхөд МАХН-ынхан баярлан хуралдаад шууд чөлөөлсний дараа өөрт нь 4,6 жил төлөвлөсөн шүүхэд явж очоод 30 минутын үг хэлээд өөрийгөө цагаатгаад гарснаа гайхуулаад араас нь “Би ердөө Монголыг эдийн засгийн аргаар эрхэндээ оруулах гэж байгааг анхааруулсан хэрэг шүү дээ” гэв.

Нээрээ юу?

Ц.Элбэгдорж УИХ-ын ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнд орж тэр үеийн Улсын аюулгүй байдлыг хангах ерөнхий газрын ажилтай танилцжээ. Хэд хоногийн дараа Ялалтын талбай дээр болсон улс төрийн цуглаанд оролцож Жасрайн Засгийн газрын муу муухайг дуудахдаа хөөрч “эх орны тусгаар тогтнол алдагдаж байна… манайд хятадын тагнуулын  7 обьект байна, тэр талаар өөрийн нүдээр үзлээ” гээд туучихсан түүхтэй.

Зарим хүн 14 обьектыг хэлсэн гэдэг. Юутай ч тоо хэлчихсэн. Үүнийг цаад “объект”-ууд нь баталгаатай сонсоно. Хэдхэн мөчид урагшаа мэдээ дамжиж Улаанбаатарт цуглаан тараагүй шахам байхад Хятад улсын амрыг хамгаалахынхан хуралдаж “Ар монголчууд манай … объектоос долоог мэдчихжээ. “Найдвартай” хүн хэлсэн байна. Харин аль долоо бол …яахаарааа энэ долоо … ” гэхчлэн шалгах ажилдаа орохгүй хаачихав. “Тэр нөхөр манай объектэд шургалжээ” гээд тогтоосон ч байж магад. Товчхондоо, хятадын барагтай тагнуулчтай мөчөөрхсөн тус хүргэсэн юм. Харин шүүх хурал дээр хурц дайчин үг хэлж цагаадсан тухайд гэвэл манайхан тоогоогүй дүр эсгэсэн биз ээ. Өөр яахав.

Тэр үдэш Ерөнхийлөгчид асуулт тавьж харагдсан шилэгдмэл сэтгүүлч хүүхнүүд энэ тухай мэдэхгүй, мэдэхгүй дээрээ асуух эрхгүй.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз, Улс төр, эдийн засаг | 3 Comments »

100 хоногийн сагсуурал

Posted by Ажиглагч on 2012/12/01

Өнгөрч буй долоо хоногт “Шинэчлэлийн Засгийн газрын 100 хоног”-ийг тэмдэглэв.  Ямар ч шинэ Засгийн газрын эхний нэг зуун хоногийн ажлыг эргэн харж юу хийж чадсан, чадаагүйг шүүж хэлэлцэх нь маш зүйтэй санаа төдийгүй хаа сайгүй ардчилсан оронд тогтсон уламжлал. Гэхдээ эдийн засагч, судлаачид улс оронд гарч байгаа өөрчлөлт, тоо цифрийг шүүн хэлэлцэж дүн тавьдаг. Алдааг нь заадаг. Даанч манайд бүтэн долоо хоног үргэлжилсэн сагсуу арга хэмжээнүүдээр орлуулав. Хүндэтгэлийн хурал, үзэсгэлэн, концерт, баримтат кино, яамдын танилцуулгын хурал, хэвлэл мэдээллийн захиалгат нийтлэл, нэвтрүүлэг, ярилцлага, янз бүрийн сурталчилгаанууд гэх мэт. Золтой л хөшөө босгож салют буудуулсангүй. Зун таарсан бол наадам хийх байжээ. Бүр маргааш огцрох гээд өнөөдөр амжуулж байна уу гэж бодогдов. Тэр олон арга хэмжээний нэгийг “Шинэчлэлийн Засгийн газрын 100 хоногт зориулсан улаан хивсний ёслол, гэрэл зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт Соёлын төв өргөөнд болж Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг “Шинэчлэийн Засгийн газар 100 хоногт” гэсэн илтгэл тавина” гэж зарласан. Улаан хивсний ёслол оо? Арай ч үгүй байлгүй дээ…

Ашгүй, тэр орой би зурагтаар ямар ч хивс олж үзээгүй. Эрхбиш эрүүл ухаантай хүмүүс болохоор ичээд больсон, эсвэл манай телевизүүд ичээд тэр ёслолыг үзүүлээгүй гэдэгт найдья.

Хэвлэл мэдээллийн тухайд, арилжааны телевизүүд биш юмаа гэхэд олон нийтийн телевизийн Пүрэв гаригийн оройн хөтөлбөрт 21:05 цагаас  “Шинэчлэлийн Засгийн газрын 100 хоног” (шууд) гэж зарласныг мэдээд бяцхан найдсан минь талаар болов. Ерөнхий сайдын зөвлөх Батмөнх, бас нэг танихгүй нөхөр хоёр заларч сэтгүүлч, бас эрээвэр хураавар арваад иргэний ойр зуурын асуултанд тэгэж ингэсхийж хариулан нойр хүргэсээр өндөрлөв. Жинхэнэ эдийн засагч, шинжээчид, бас сөрөг хүчнийхэн уригдаагүй болохоор өөр яахав.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Бас нэг арилжааны телевиз …

Posted by Ажиглагч on 2012/11/30

МҮОНРТ-д төсвөөс тэрбум тэрбумаар өгч, телевиз үзэгчдийн мөнгийг хураалгуулж, дээрээс нь бага сага реклам сурталчилгаа ба ивээн тэтгэлгийг зөвшөөрөхдөө хэн нэгэн мөнгөөр даллаж донгодуулаад байхгүйг бодолцож “болохгүй, хуулиар хориотой” гэж хариулах заалтыг оруулж өгсөн билээ. Гэтэл юу болж байна?

Хэрвээ сэмхэн цуцалчихаагүй л бол Олон нийтийн радио, телевизийн тухай хуулинд зар сурталчилгааны нийт хугацаа тухайн өдрийн нэвтрүүлгийн цагийн хоёр хувиас хэтрэхгүй тухай заалт байх ёстой. Өглөөний 07 цагаас  24 цаг хүртэл 17 цагийн нэвтрүүлэгтэй гэвэл өдөрт барагцаалбал 20 минутаас хэтрэх ёсгүй гэсэн үг. Энэ хугацааг нэвтрүүлгүүдийн завсар зайгаар тараан байршуулдаг зар сурталчилгаанууд элбэг дүүргэнэ. Тэгээд зогсох ёстой. Цааш хэтрэхийг “Олон нийтийн радио, телевизээр арилжааны болон далд зар сурталчилгаа нэвтрүүлэхийг хориглоно” гэсэн заалтаар хаасан.

Гэтэл МҮОНТ-ийн эфирээр пиг дүүрэн захиалгат, төлбөртэй, ивээн тэтгүүлсэн, төслийн нэвтрүүлэг, мэдээ сурвалжлагууд  болжээ. Юун хоёр хувь. Сүүлдээ захиалга юмуу төлбөртэй нэвтрүүлгийн дундуур ердийн буюу өөрсдийн бэлтгэсэн нэвтрүүлэг хааяа нэг цухайж болзошгүй. Ялангуяа оргил цагаар. Тоо хэмжээ нь нэмэгдэхийн хэрээр нууж далдалдаг арга ухаан нь айхтар нарийссан байна. Хуулиараа бол “Нэвтрүүлгийн эхлэл, төгсгөлд нэвтрүүлэгчээс ивээн тэтгэсэн тухай мэдээллийг дурдах бөгөөд ивээн тэтгэсэн телевизийн нэвтрүүлгийн явцад ивээн тэтгэгчийн нэр, бэлгэдэл, хуулиар хориглоогүй бараа, үйлчилгээ, бүтээгдэхүүний дүрс зэргийг нэвтрүүлэгт саад учруулахгүйгээр дэлгэцийн аль нэг хэсэгт жижгээр гаргаж болно”. Ердөө энэ! Гэтэл юун жижгээр гаргах.

Өнгөрсөн ганц хоёр сарын хугацаанд юу ажиглагдав? Ердийн зар сурталчилгаануудыг огт тооцоогүйг дахин хэлье. Арилжааны сурталчилгаа хориотойг ч орхиё. 

“Цагийн хүрд”-ийн дугаар бүрт нэгээс хоёр төлбөртэй сурвалжлага шургалдаг уламжлал тасарсангүй. “Анунгоо” компанийн бүтээгдэхүүний борлуулалтын үнэ хямдарсан, “Соёолж” төв” Германаас ёолкны шинэ чимэглэл орууллаа гэх мэт. “Хадгаламж”, Хас”, “Хаан”  банкнуудын маркетингийн элдэв арга хэмжээний тухай сурвалжлагууд тасрахгүй. Цаг агаарын мэдээ нь үргэлж “Капитал” банкны сурталчилгаатай.

“Нээлттэй хэлэлцүүлэг”, “Цаг үе, үзэл бодол” шууд ярилцлагын нэвтрүүлгийн ихэнх дугаар яам, агентлагийн ажлыг яриулахаас гадна Монгол Улсад хэрэгжиж байгаа уул уурхай, хүний эрх, шүүх, байгаль орчин, эрүүл мэндийн төсөл хөтөлбөрийн захиалгатай.  

Ер нь банкнууд болон том компаниуд олон нийтийн телевизийн оргил цагийн эзэд юм. Намаржин “Юнител”-ийн “5 байр, 5 азтан”, “Хаан” банкны азтан, “Капитал” банкны мөрөөдлийн 100 байр”, “Хас” банкны азтангууд зөвхөн 21-22 цагийн хооронд ээлж дараалан тодорч байлаа. 11-р сарын 30-ны Баасан гаригт гэхэд “Хас лото” азтан тодруулах шууд нэвтрүүлэг, араас нь түүний үргэлжлэл болсон “Азтангуудын шинэ жил” бүтэн цагийг эзэллээ. Цаашилбал, “Жи Эн Бевережис” ХХК-ийн “Пепси ундаа” азтан тодруулах шууд нэвтрүүлэг гэх мэт.  Бүгд оргил цагаар.

Компаниудын нэг удаагийн захиалгат нэвтрүүлэг хэвийн үзэгдэл болжээ. Надад тааралдсанаас дурдвал, “Томас Эйр ХХК: “Тэнгэрт зурайх замаар”, “Оюу Толгой тур” (Захиалгат нэвтрүүлэг гэж хөтөлбөртөө тодотгосон цорын ганц тохиолдол), “Номадсын түүх” (“Модерн номадс”-ын сүлжээ рестораны захиалгат нэвтрүүлэг), “MCS” үзүүлж байна: “Монгол инженер”,  “Сүүн цагаан зам” (“Монфрэш” компанийн сурталчилгааны захиалгат нэвтрүүлэг. Тэр үдэш арилжааны сувгуудаар нэгэн зэрэг гарчээ), “Монгол кино төсөл HD” (Юнител) гэх мэт.

2012 оны зун, намар, өвөл МҮОНТ-ийн эфирийг хамгийн олон удаа худалдаж авсан компани бол “Газар шим” компани юм. Тус компани нэгэн эмийн ургамлыг судалж түүгээр ундаа үйлдвэрлэж буйг  эцэс төгсгөлгүй танилцуулсан – “Артишок Монголд” нэвтрүүлэг олон нийтийн телевизийн хөтөлбөрт хадагдаж заримдаа долоо хоногт гурван удаа – Даваа, Лхагва, Баасан гаригт гарч байв. Эхлээд арваад минутын товч танилцуулга байснаа сүүлдээ “600-ын” студид хэдэн арван хүн оролцсон бүтэн цагийн шууд ярилцлагууд болж хувирсан.

Заавал компаниуд захиалдаггүй. “Оюуныг барласан он жилүүд” баримтат кино (Орчин цагийн хэвлэлийн үйлдвэр үүсч хөгжсөний 100 жилд зориулав). “Эрин зууны Монгол гааль” теле уулзалт (Гаалийн 100 жилд зориулав). “МУИС-70 жил” баримтат кино ба МУИС үүсч хөгжсөний 70 жилийн ойд зориулсан Хүндэтгэлийн концерт.  Харин мөнгө нь багаддаг бололтой оргил биш, 18-19 цагийн үед голдуу цацагддаг.

“Арван мянган алхам”, “Өөрчлөлт”, “Өөрчлөлт-3”, “Та чадна”, “Эрүүл хооллолт, идэвхтэй хөдөлгөөн” (шууд),  “Эрүүл мэндийн үзлэгтээ хамрагдацгаая”, “Тамхигүй орчин”, “Цэвэр агаар бэлэглэе” зэрэг өдөр алгасдаггүй нэвтрүүлгүүд, дээрээс нь “Огцом эргэлт” телевизийн олон ангит кино бөөнөөрөө Монголын мянганы сорилтын сангийн төсөл юм. Олон нийтийн телевизээс хөдөө нутгийн аж амьдралыг сурвалжилдаг “Эргэх дөрвөн цаг” нэвтрүүлгийг энэ намар Мянганы Сорилтын Сангийн хот орчмын бэлчээрийн төсөлтэй хамтран бэлтгэжээ. Саяхан сурвалжлах баг нь Дархан-Уул аймагт явж байтал АНУ-ын МСК-ийн гүйцэтгэх дэд ерөнххийлөгч Монголд айлчилж малчдын бүлгийн ажилтай танилцаж явахтай “санаандгүй” тааралдаад  л …

Швейцарийн хөгжлийн агентлагийн төслөөр эхэлсэн “Ногоон хөгжил-Монголын ирээдүй” нэвтрүүлэг өнөөдөр долоо хоног тутмынх болжээ. Энэ мэт олон нэвтрүүлгийн цаанаа заавал ямар нэгэн захиалагч цухалздаг. 11-р сард шинээр эхэлсэн “Эгэл амьдралын мөр” бүтээлч хүмүүсийн тухай цувралын дугаар бүр “Дэлхийн энхийн их наадам” ТББ-ын санаачлагаар МҮОНТ бүтээв” хэмээсэн битүү тайлбараар эхэллээ. Солонгосын Муны шашнаас салбарласан тэр байгууллага мөн бололтой. “Энхтайваны фестиваль-2012” нэвтрүүлэг ч мөн тэр зүгийнх.

Ямар нэгэн захиалга шаардлагагүй мэт санагдах шоу, цэнгээнт нэвтрүүлгүүд гэж бөөн бизнес. Компани, байгууллагууд дугаар дугаараар нь худалдан авч зөвхөн өөрсдийн хүмүүсийг оролцуулна. Тухайлбал, “1 минут 1 сая” цэнгээнт нэвтрүүлэг (“Өнөөдрийн дугаарт “Ноён зууч 1950”-ын залуучууд оролцож байна… “Улсын төв 1-р эмнэлгийн залуучууд оролцож байна”),  “Hey hey” цэнгээнт нэвтрүүлэг (“Санрайз” компанийн залуучууд оролцож байна), “Hey hey” цэнгээнт нэвтрүүлэг (“Өнөөдрийн нэвтрүүлэгт “Бороо гоулд” компанийн залуучууд оролцож байна”) гэх мэт. Арав гаруй жилийн түүхтэй “Агшин” уралдаант цэнгээнт нэвтрүүлэг тэр чигээрээ арилжаа бөгөөд саяхны нэг дугаар орчин цагийн хэвлэлийн үйлдвэр үүсч хөгжсөний 100 жилд зориулагджээ. Хэн оролцсоныг таагаарай. Зарим нь бүр очиж цэнгүүлдэг. “Замд гаръя” нэвтрүүлгийн Сэлэнгэ аймагт  очиж бэлтгэсэн дугаар “Монгол Улсын хяналт шалгалтын байгууллага үүсч хөгжсөний 90 жил, мэргэжлийн хяналтын байгууллага үүсч хөгжсөний 15 жил, Сэлэнгэ аймгийн мэргэжлийн хяналтын байгууллага үүсч хөгжсөний 15 жилийн ойд зориулав” байж тэр байгууллагын ажилтан ажилчдаас бүрдсэн 3 багийг үнээ саалгаж прессэлсэн өвс өргүүлж, бас спортын зааланд тоглуулж зугаацуулав. Эхнээсээ дуустал, тайз, ширээгээ хүртэл  нь реклам сурталчилгаа болсон энэ мэт нэвтрүүлэгт компани, байгууллагаас нь мөнгө зардлаа төлөөгүй бол жирийн иргэн оролцох боломж хаалттай.

“Гэрэлтэй цонх” хөтөлбөрийн “Үдшийн зочин”-оор аялал жуулчлалын компанийн захирал Чежу, Хайнань арал руу хэдний өдөр нислэгтэй тухай ярьж өгч буян үйлдэхтэй тааралдсан.

Ингээд зогсоё. Тоочоод барахгүй. Өнөөдөр Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Радио, Телевиз бараг арилжааны телевиз юм. Уран  сайхны киноны дундуур зар сурталчилгаа чихэж тасалдаггүйг эс тооцвол. Харамсалтай нь олон нийтийн телевизийн санхүүгийн тайлан олон нийтэд бүрэн хаалттай. Харин өөрсдөө бол сайн мэдэж байгаа.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 1 Comment »

Олон нийтийн телевиз, Оюутолгой хоёр

Posted by Ажиглагч on 2012/11/30

Монгол Улсын олборлох салбарын ил тод байдлын санаачлагын 2011 оны тайлан хэвлэгдэж гарлаа. Тэнд уул уурхайн компаниудаас төр, засгийн байгууллагуудад үзүүлсэн хандив, дэмжлэгээс хүртэгсдийн жагсаалтанд МҮОНРТ цохиж явна.

МҮОНРТ-ийн хандив

2011 онд “Оюутолгой” ХХК-иас 346 сая төгрөгийн мөнгөн бус хандив, дэмжлэг, харин Сүхбаатар аймагт үйл ажиллагаа явуулдаг “Цайрт минерал” ХХК-иас киноны зардалд хандив нэрээр 10 сая төгрөг авчээ. Хэрэгтэй болоод өгч авсан юм байгаа биз. Гагцхүү энэ мэт төсөв, санхүүгээ огт тайлагнахгүй явсаар өдий хүрчээ. Урьд жилүүдэд, бас энэ 2012 онд онд “Оюутолгой” төдийгүй бусад, компани, байгууллага, төсөл хөтөлбөрөөс хэдийг юунд авснаа дэлгэхгүй өнгөрч байгаа юм.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

“Шинэчлэлийн” Засгийн газрын телевиз

Posted by Ажиглагч on 2012/11/25

Мартсанаас, Монголын үндэсний телевизийг яах гэж олон нийтийн болгосон бэ? Төр засаг, албан тушаалтнууд буюу эрх баригчдаас хараат бусаар ажиллуулах гэж. Хамгийн том зорилго бол энэ. Түүнээс биш Монголд албархсан мэдээ, сурвалжлага, хоосон яриа, элдэв шоу цэнгээнт нэвтрүүлэг, дуу хөгжим, бас үзүүлэх кино дутаад биш.    

Арваннэгдүгээр сарыг улс төрийн битүүхэн хөл хөдөлгөөн, бас жижиг сажиг хэрүүлтэй болгосон аймаг, сум, дүүргийн ИТХ-ын  хурлын сонгуулийн сурталчилгааны өдрүүдэд МҮОНТ-ийн “Цагийн хүрд” бүрийн өмнө “Олон нийтийн радио, телевизээр сонгуулийн аливаа сурталчилгааны нэвтрүүлгийг нэвтрүүлэхийг хориглоно” гэсэн хуулийн заалтыг уншиж ер бусын албархуу байжээ. Үндэсний хэмжээний том телевиз ялих шалихгүй орон нутгийн хэмжээний асуудал ярьж жижгэрсэнгүй. Хууль нь тийм юм. Үнэхээр “Орон нутгийн сонгууль – 2013” тэмдэглэгээтэй нам, нэр дэвшигчдийн цаг үзэгдээгүй. Харин оронд нь сонгуулийн хууль дүрмийг баахан зааж сургав.

Энэ юу гэсэн үг вэ гэвэл өнгөрсөн зуны УИХ-ын сонгуулиар МҮОНРТ хуулиар зөвшөөрсөн сурталчилгаа, бас хуулиар хориглосон ч баригддаггүй далд сурталчилгаа явуулсан бол одоо зөвхөн далд сурталчилгаа эрхэлж тэр нь энэ удаад орон нутгийн сонгуулийг дуусан дуустал Ардчилсан Намд ихээхэн тустай сурталчилгааны фон болж өглөө.

Аливаа сонгуулийн сурталчилгаа зогсохын урьд орой олон нийтийн радио, телевизийн эфирийг нэг том дарга эзэгнэж хэдэн сэтгүүлчийг  томоотой суулгаад тэдний дэвсэж өгсөн асуултуудад хэдэн цагаар тав тухтай хариулахыг орон даяар шууд дамжуулдаг уламжлалтай. Түүгээрээ энэ улсад, бас энэ радио, телевизэд хэн хамгийн их мэдэлтэйгээ харуулдаг. Тэр хүн бол Ерөнхий сайд. УИХ-ын сонгуулиар С.Батболд байсан бол энэ удаад Н.Алтанхуяг.

Өнөөдөр МҮОНРТ шинэчлэлийн гэгдэх Засгийн газрын радио, телевизийн горимд бүрэн шилжжээ. Ерөнхий сайдын “шинэчлэлийн баатрууд”-тай хийх уулзалтын урилгыг олон нийтийн телевизийн сурвалжлагч очиж гардуулаад, дараа нь “Элит” төвд тосч авахад засгийн пиар, телевизийн нэвтрүүлэг хоёр бүрэн нэгдсэнийг анзаарч билээ. “Шинэчлэлийн баатрууд”, “Шинэчилж шийдье-222” нэвтрүүлгүүд бол ийм жишээ. Энэ намар Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг МҮОНРТ-ээр хэдэнтээ шууд ярилцлага хийсний нэгэнд 1111 тусгай дугаарын утсаар иргэдийн санал хүсэлтийг юугаар яаж авахаа өөрийн биеэр тайлбарлаж Төрийн ордны ардах иргэдийг хүлээн авах байрнаас явуулын станцаар дамжуулсан асуултанд хариулсан. Хуралдаанаа Бямба гаригт хийдэг болсны ачаар Засгийн газраас ямар сайн шийдвэр гаргасныг манай иргэд тэр оройноос эхлэн “Цагийн хүрд”, “Нээлттэй засаг”, “Долоо хоногийн тойм”-оор дахин дахин судалж амралтын хоёр өдрийг зөв боловсон өнгөрүүлж сурч байна.

Сүхбаатар аймагт Засаг дарга Ж.Батсуурь шугам сүлжээ татаж санаачлагатай ажиллаж байгааг Засгийн газар ирэх дөрвөн жил нүргэлэх кампанит ажлын эхлэл болгохоор шийдсэний дагуу олон нийтийн  телевиз “Баруун-Уртаас эхэлж байна” цуврал нэвтрүүлгээ УИХ-ын гишүүн М.Зоригтын “Мөнхчулуун” сангийн ивээн тэтгэлгээр эхлүүлэв. Долоо хоногийн дараа Ерөнхий сайд очиж олон нийтийн телевизээр шөнө дунд өнгөртөл дамжуулсан хэдэн цагийн том шоуг зохион байгуулаад буцсан ч телевиз үлдэж нийтдээ хориод хоногийн турш Баруун-Уртад ухсан шуудуу, тавьсан труба, өрсөн тоосго, түүнийг өргөж тавьсан хүн болгоныг нэгд нэгэнгүй танилцуулж байж сая нэг өндөрлөв. Бас л багадаж “Амжилтаар дүүрэн он жилүүд” нэртэй дараачийн нэвтрүүлгээр гүйцээж  магтлаа. Сайн юманд хүртэл хэмжээ хэрэгтэйсэн.

“Хөгжлийг сурвалжилъя” нэртэй өөр нэг цуврал нэвтрүүлэг явлаа. №1 нь Сүхбаатар, №2 нь Дорноговь, №3 нь Өмнөговь, №4 нь Завхан аймгаас тус тус бэлтгэгджээ. Хэрвээ та анзаарсан бол бүгдээрээ АН-аас сонгогдсон Засаг даргатай аймгууд. Араас нь “Хөгжлийн ирээдүй хүнээс эхэлнэ”  хэмээсэн Өмнөговь аймгийн бүтээн байгуулалтын магтаал үзүүлж сая нэг тайвшрав. Сонгуультай “яг сайхан” таарлаа.

Олон нийтийн радио, телевиз Засгийн газрынх байхаа хэзээ ч болихгүй юм байна. Уг нь “Ардчилсан засаг” гарч ирэх тоолондоо  уяанаас нь сулламаар санагддаг ч тэгдэггүй.  Анх 1998 онд Хэвлэлийн эрх чөлөөний тухай хуулиар Монгол телевизийг олон нийтийн болгохоор заасан хэрнээ “Ардчилсан холбоо” эвслийн Засгийн газар тас тэвэрсээр 2000 онд Н.Энхбаярын “найдвартай” гарт атгуулсан түүхтэй. “Ардчилсан хүчин засгийн эрхэнд гарсан түүхэн хариуцлагатай энэ цагт дураар нь тавьж болохгүй” гэж хээвнэг тайлбарлахыг сонсож байлаа. Одоо дараачийн “түүхэн хариуцлагатай” мөчлөг тохиож буй хэрэг.  Зөвхөн 2004 оны сонгуулийн дараа МАХН-тайгаа нэг хөнжилд ормогцоо сая нэг зөөлөрч олон нийтийн гэсэн пайз зүүж өгөхдөө Үндэсний зөвлөлд нь итгэлтэй хүмүүсээ тэнцүүхэн зоохоо мартаагүй. 

Өнөөдөр олон нийтийн радио, телевиз Төрийн ордны цонхоор харж байна. Зарим нэвтрүүлгийг төр, засагтаа бүр тушаачихсан.   Ерөнхийлөгчийн ажлыг сурталчилж өгдөг “Сүлд” нэвтрүүлгийг ЕТГ-ынх гэхэд хилсдэхгүй. Улсын Их Хурал, Засгийн газрын “Нээлттэй засаг” нэвтрүүлэг ялгаагүй. Цэргийн асуудлыг БХЯ-ны харъяа “Дуулга” студи олон нийтийн телевизийн өмнөөс хийж өгдөг. Монголд гэмт хэрэг болон түүнтэй тэмцэж байгаа цагдаагийн ажил Сайнжаргал хурандаа нээж хаадаг “Дуулга” студийн хэлснээр болдог. Ингээд МҮОНРТ төр засгийн, яахав энэ удаад “ардчилсан” засгийн үргэлжлэл, сурталчилгааны  алба болчихож байгаа юм. Хуулиараа бол зөвхөн дайн байлдаан, гамшиг зовлон тохиолдвол төр засаг юу хүссэнээ хийх эрхтэй. Өнөөдөр хааяа нэг ороо бусгаа хэдий ч тайван цаг.

“Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөр өөрийгөө “олон нийтийн дуу хоолой”-гоор өргөмжлөөд удлаа. Мөрөөдөх сайхан, гэхдээ төр, засгийн дуу хоолой гэвэл үнэнд ойртоно. Уг нь мэдээ, сурвалжлагууд хэн нэгний дуу хоолой байх албагүй. Одоо эсвэл “гэгээтэй”, эсвэл “таатай” гэсэн хоёрхон төрлийн мэдээ, сурвалжлага явж байна. Хөтлөгч нь “Бидэнд таатай мэдээ байна … ” гээд нялуурч эхэлнэ дээ. Уг нь мэдээ бол мэдээ. Иргэн мод тарьсан, компани бизнес хийсэн болгоныг бүтээн байгуулалтаар цоллож дараачийн мөчид Засгийн газрын мөрийн хөтөлбөр амжилттай хэрэгжсэн жишээнд бүртгэчихнэ. Саяхны нэг ослыг мэдээлэхдээ, засгийн газраас олон чухал арга хэмжээ авч байгаа билээ,  харин … гэсэн утгатай оршил хэлж сонсогдсон. Хэн ч буруутгаагүй байхад шүү! Хуучин цагийн “Нам, засгийн зөв мэргэн бодлогын ачаар …. ” санагдав.

Элдэв “Нээлттэй хэлэлцүүлэг”, “Цаг үе, үзэл бодол” гэж гол төлөв албан тушаалтнуудыг цуглуулан бодлого ярьж, ингэх тэгэх ёстой талаар хоосон чалчуулдаг нэвтрүүлгүүд үргэлжилсээр. Бодлого яривал том харагдана, албан тушаал нэр хаяг хэлэхгүй, хариуцлага нэхэхгүй учраас олон нийтийн телевизэд хал балгүй. Нэг удаагийн “Нээлттэй хэлэлцүүлэг”-ийн сэдэв “Ардчилсан засаг дээр цахилгаанжуулалтыг нэмбэл …” байлаа. Шадар сайд Д.Тэрбишдагвын санаачилж Төрийн ордноос сүр дуулиантай шууд дамжуулсан үндэсний форумын нэр – “Ард түмэн-Та хаан”! Ингэж нялуурцгаах гэж.

Энэ Засгийн газар бол “шинэчлэлийн” биш. Яагаад гэвэл Монгол улсын хуулиар тийм засаг байхгүй. Эрхэм сайдууд өөрсдийгөө яаж дөвийлгөж сүржигнэх нь тэдний хэрэг. Гагцхүү хэвлэл мэдээлэл, сэтгүүлчид тоть адил давтаж болох уу? Тэр тусмаа олон нийтийн радио, телевиз. Хэрвээ Засгийн газрын радио, телевиз мөн бол үргэлжлүүлээд байж дээ.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Олон нийтийн телевизийн нүүрийг тахалсан мэтгэлцээн

Posted by Ажиглагч on 2012/11/23

Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн сурталчилгааг эс тооцвол манай хэвлэл мэдээллээс мэтгэлцээний хэлбэр байтугай агуулга устчихсан (урьд нь ч байсан эсэх эргэлзээтэй) байсныг дөнгөж сая МҮОНТ ба МҮОНР-гоор шууд дамжуулж дууссан УИХ-ын гишүүн С.Ганбаатар, түүний өдөлтийг хүлээж авсан УИХ-ын дэд дарга С.Баярцогт хоёрын халз мэтгэлцээн ганц удаа ч болов сэргээлээ. Дэлгэцэн дээр шууд тулахыг санаачилж хэдэнтээ хойшлогдсон ч нэхсээр байгаад явуулж чадсан  С.Ганбаатар гишүүнд талархууштай.

Гэхдээ Баярцогт эхний секундээс эхлэн довтолж задгай сайн ярьж бэлэн тоо цифр, зураг схем, “хорин мянган хувьсагч”-аар Ганбаатарыг машиндаж орхилоо. Өрсөлдөгчөө эдийн засаг мэддэггүй, гэрээ уншаагүй, хэрвээ уншсан бол уншсанаа ойлгоосон, ойлгоогүйгээр байн байн дуудаад зогсохгүй Монгол улсад хэтэрхий ашигтай, ямар ч эрсдэлгүй, Айвенхоу, Рио Тинто-г хааш нь хөдөлгөхгүй хүлж орхисон “гайхамшигтай” сайн гэрээ хийж чадсанаа гайхуулсаар төгсгөв. Түүнийхээр бол төгс гэрээ. Чухамдаа энэ сайрхал эргэлзээ төрүүлж орхив. Ямар ч хэлэлцээрт орсон хоёр тал хүссэнээ 100 хувь авах боломжгүй. Гэрээ бол харилцан буултуудаас бүтдэг байж таарна. Хэрвээ С.Баярцогт “Бид ийм хэмжээтэйг авья гэхлээр тэд зөрүүлээд тиймийг нэхсэн” тухай хэлж өгсөн бол сая итгэл төрүүлэхсэн. Барууны капиталист акулууд бидэнд чадуулна гэж юу байхав. Ганбаатар гишүүн өрсөлдөгчдөө няцаагдаж байгаа мэт харагдсан ч гэрээнээс дараа дараачийн эргэлзээтэй заалтуудыг цөхрөлтгүй сөхөж гэрээ төгс биш гэдгийг нотолсоор төгсгөлөө.

Товлосон цагаа сунгаад хоёр цаг гаран үргэлжилсэн мэтгэлцээнээс жирийн үзэгчид Оюутолгойн гэрээний сайн мууг мэдэж авсан гэвэл худлаа. Хугацаа хэрэгтэй. Маргааш, нөгөөдрөөс эдийн засагчид, уул уурхайнхан гээд мэргэжлийн хүмүүс мэтгэлцсэн хоёрын дэлгэсэн тоо баримт, нотолгоонуудыг нягталж дүгнэлт хийгээд, бас өөр хоорондоо зад мэтгэлцэж олон нийтэд хүргэнэ гэж найдья.

Энэ үдэш монголчууд олон нийтийн телевизийг амьсгаа даран үзлээ. Зурагтгүй нь олон нийтийн радиог. Рейтинг нь суга өссөн гэж хэлж болно. Гагцхүү энэ нь телевиз, радиогийн бус, Ганбаатар гишүүний санаачлага. Үүгээрээ маш том тус хүргэлээ. Сэтгүүлч Алтангэрэл мэтгэлцээнийг хөтөлж чадсангүй. Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн адилаар хоёр тал бие биендээ шууд асуулт тавихгүй, зөвхөн өөрөө асуухаар журамласан хэрнээ тэр дороо хяналтаа алдчихсан. Уг нь танхимд анхааралтай ажиглаж суусан бөөн ажиглагчдаас ганц хоёр асуулт авсан ч болохоор байлаа.

Одоо манай телевизүүд, тэр тусмаа олон нийтийн телевиз дараачийн гишүүн санаачлахыг хүлээхгүйгээр үргэлжлүүлж чадах болов уу? Зөвхөн Ганбаатар нар, заавал Оюутолгойн тухай байх албагүй. Уг нь мэтгэлцээний оролцогчид буруу зөрүү, илүү дутуу ярьсан ч улаан нүүрээрээ харагдах учраас олон нийтийн телевизэд ямар ч аюулгүй юмсан.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Хэн нь илүү байв?

Posted by Ажиглагч on 2012/10/05

10-р сарын 3-нд МҮОНТ-ийн “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөрөөр Архидан согтуурахтай тэмцэх тухай хуулийн 21 нас хүртэлх хүнд архи, согтууруулах ундаа худалдахгүй байх заалт хэрхэн хэрэгжиж байгаа тухай сурвалжлага бэлтгэж үзүүллээ. Харин сэтгүүлчийн орсон дэлгүүрийн худалдагч тодорхой хариулт өгсөнгүй гэж хэлээд гудамжинд яваа 2-3 иргэний сэтгэгдлийг хэсэг зуур яриулаад дуусгав. Араас нь Хууль зүйн яамны бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын дарга О.Алтангэрэлийг студидээ урьж авчран ярилцлага хийв. Бодлого энэ тэр гэсэн том яриа болж хувирлаа.

Тэгвэл өчигдөр яг энэ сэдвээр арилжааны телевизийн төстэй сурвалжлага үзсэн юм. Сурвалжлагч охин яасан бэ гэвэл бас л дэлгүүрт ороход худалдагч бөөрөнхийлөөд байсан тул бяцхан эрэн сурвалжлага сэдэж туршилт явуулах нь тэр. Хоёр жаалд мөнгө атгуулж архи авахуулахад худалдагч цааргалахгүйгээр зарахыг камераар бичээд аваад дараа нь худалдагч дээр очиж ам асуулаа. Цаадах нь элдвээр мэлзэж үзсэн нь баримт бол баримт.

Posted in + ТЕЛЕВИЗ, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Зөвхөн нэр дэвшигчидтэй “Ярилцъя”

Posted by Ажиглагч on 2012/06/15

Олон нийтийн телевизийн Бямба гаригийн “Ярилцъя…” үйл явдлын тойм, тайлбар нэвтрүүлэг сонгуулийн сурталчилгааны горимд бүрэн шилжжээ. Дөнгөж сая дууссан дугаар ер бусын өгөөмөр байж тавын таван нэр дэвшигчийг яриуллаа. Жагсаавал:

1.”Наадам, олимп, сонгууль”. Үндэсний их баяр наадмыг зохион байгуулах хорооны дарга, УИХ-ын гишүүн М.Энхболд
2. Улс шиг хөгжье, Хүн шиг амьдарья”. АН-ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Д.Эрдэнэбат
3. УИХ-д Үйлдвэрчний эвлэл төлөөлөлтэй байя…. МҮЭ-үүдийн холбооны ерөнхийлөгч С.Ганбаатар
4. “Ярилцья”. Монгол Улсын Ерөнхий сайдын зөвлөх, “Чагдаржав сан”-гийн тэргүүн Б.Амарсанаа
5. “Ярилцья”. УИХ-ын гишүүн, АН-аас Говьсүмбэр аймагт нэр дэвшигч Я.Батсуурь

Тайлбараа болилоо.

Posted in 2012 оны УИХ-ын ба нийслэлийн сонгуулийн сурталчилгаа, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Олон нийтийн телевизийн халз … ярианууд

Posted by Ажиглагч on 2012/06/09

МҮОНТ-ээс сонгуулийн санал хураалтын өдрөөс өмнөх Пүрэв гариг бүрийн үдэш улс төрийн намуудын төлөөллийг оролцуулсан халз мэтгэлцээнийг явуулахаа зарласны маргааш буюу 7-р сарын 7-ны орой эхнийх нь болж МҮОНТ, МҮОНР хоёроор нэгэн зэрэг шууд дамжуулжээ.

Тус тусын мөрийн хөтөлбөрт байгаль орчин, экологийн асуудал хэрхэн туссан талаар МАН-ын нарийн бичгийн дарга Я.Содбаатар, АН-аас Л.Гансүх, БНН-ын дарга Б.Жаргалсайхан, МАХН-МҮАН-ын “Шударга ёс” эвслээс Д.Тэрбишдагва, ИЗНН-аас Ш.Пүрэвсүрэн, МНН-аас О.Бум-Ялагч, Эрх чөлөөг хэрэгжүүлэгч намын дарга Ш.Төмөрсүх (энэ намд өөр хэдэн хүн байдаг бол? Олуулаа хуралдсан зургийг харах юмсан),  А.Ганбаатаргүй болсон МСДН-аас Энхзаяа, Иргэний хөдөлгөөний намаас Д.Сүхгэрэл, МУНН-аас Д.Бадарч, Эх орончдын нэгдсэн намын дарга Г.Ганбат, “Эх орон” намын И.Эрдэнэбаатар, өөр нэг намаас бизнес эрхлэгч Заяа гэхчлэн арван хэдэн нэр дэвшигч мэтгэлцэх болов. Гэхдээ мэтгэлцээн биш, хүн тус бүрийг хоёр минутаар дэс дараалан яриулж танилцуулга хийлгэсэн нэвтрүүлэг болов. Миний зөв, чиний буруу, манайх илүү .. байхгүй. Өөр хоорондоо огт харилцаагүй. Тэдний яриаг тус тусад нь бичээд нийлүүлж үзүүлбэл бараг ялгаагүй.

Иймээс уйтггартай байлаа. Ганц сонирхолтой юм гэвэл Б.Жаргалсайхан “ярих цаг бага байна” гэж чамлаад нэвтрүүлэг дуусахаас өмнө хаяад явжээ.

Мэтгэлцүүлэхийн тулд яг одоо эрх барьж, хариуцлага хүлээх учиртай МАН, саяхан болтол барилцаад сонгуулийн өмнө амиа хоохойлоод зугатсан АН хоёрт таагүй асуултууд тавьж бусад намуудаар шүүмжлүүлж балбуулах тийм сэдэв, асуултууд хэрэгтэй. Жишээлбэл: “Зайсанг ийм болгосонд хэн буруутай вэ?” гээд мэтгэлцүүлбэл ширүүн яриа болох нь эргэлзээгүй. МАН, АН хоёр юу хэлэх сонин. Бас болоогүй, нэг хэсэг хамтарсан Засгийн газарт орж Байгаль орчны сайдаар хэсэг ажиллах зуураа Зайсангийн газрыг зад заралцсан “Эх орон” намын И.Эрдэнэбаатар сайн балбуулах ёстой. Д.Тэрбишдагва гишүүн ч баярлах болоогүй. Түүний МАХН-МҮАН-ийн “Шударга ёс” эвслээс нэр дэвшиж байгаа Г.Шийлэгдамба бас сайд байхдаа дутуугүй амжуулсан.

P.S:

Олон нийтийн телевизийн дараачийн мэтгэлцээн “Эдийн засгийн өсөлт, хөгжил” сэдвээр байж “Гуравдахь хүчин” эвслээс Хосбаяр, МНН-ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Б.Наранбаатар, МАХН-МҮАН-аас нэр дэвшигч Н.Дашзэвэг, АН-аас УИХ-ын гишүүн С.Баярцогт, “Эх орон” намын Д.Зоригт (“Идэр” дээд сургуулийн захирал), ИХН-аас нэр дэвшигч Гэрэлмаа, Эрх чөлөөг хэрэгжүүлэгч намын мэдээж дарга Ш.Төмөрсүх, бас Заяа, МУНН-ын дарга Б.Батболд, МАН-ыг төлөөлж Н.Энхболд, Эх орончдын нэгдсэн намын дарга Г.Ганбат, ИЗЗН-ын дэд дарга С.Дэмбэрэл, МСДН-ын Сандуйжав гэх мэтээр бүх намын төлөөлөл ирсэн. Гуравдахь нь “Гэр бүл, хүүхэд, хөгжил” сэдэвтэй байжээ. Аль аль нь мэтгэлцээн болсонгүй.

Posted in 2012 оны УИХ-ын ба нийслэлийн сонгуулийн сурталчилгаа, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Гишүүнийг дагаагүй сурвалжлагууд

Posted by Ажиглагч on 2012/03/25

УИХ-ын гишүүн, сайд даргын албан тушаалтай нэр дэвшигчдийг сурталчлах аргаа олон нийтийн телевиз хэдийнэ олчихсон. Өнгөрсөн долоо хоногт орон нутгаас бэлтгэсэн мэдээ, сурвалжлага олширсон нь чуулган завсарлаж эрхэм гишүүд тойрогтоо үзэгдэхээр явахдаа “Монголын мэдээ”-г дагуулсных. Гэхдээ тоон дотор үсэг цохиж явна гэдэг шиг хараахан гишүүн биш нэг нэр дэвшигчийг дагасан нь тун сонин байлаа.

Хөвсгөл аймгийн нэгэн суманд эмч, багш нарын зөвлөгөөн болсон, Хөвсгөл аймагт малчдын холбоо зөвлөгөөн хийсэн, Хөвсгөл аймгийн мал аж ахуйн мэргэжилтнүүдийн холбоо байгуулагдаж семинардсан зэрэг баахан сурвалжлага “Цагийн хүрд” болон мэдээгээр гарчээ.  УИХ-ын гишүүн очоогүй жижигхэн арга хэмжээнүүдийг сонирхуулахын тулд хаа холыг зорьж шууд дамжуулахад ч бэлэн байсны учир начир төдөлгүй тайлагдав. Тэр болгоны индэр нэгэн эрхэм байнга сууж, тэгснээ босоод үг хэлж байсан нь MCS-ийн дэд ерөнхийлөгч Л.Энх-Амгалан байлаа.

Эрх мэдэл, мөнгө хоёр бол өөр хоорондоо чөлөөтэй хөрвөдөг валют. “Монголын мэдээ” зөвхөн валютаар үйлчилдэг юм байна.

Posted in 2012 оны УИХ-ын ба нийслэлийн сонгуулийн сурталчилгаа, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 2 Comments »

Олон нийтийн телевиз сонгуулийн өмнө

Posted by Ажиглагч on 2012/03/24

УИХ-ын сонгуулийн тухай шинэ хуулийн 35-ын 8-д “Олон нийтийн радио, телевиз нь сонгуулийн сурталчилгаатай холбогдсон нэвтрүүлэг /цаашид “сурталчилгааны нэвтрүүлэг” гэх/-ийг Сонгуулийн ерөнхий хорооноос тогтоосон хуваарь, цагийн дагуу зөвхөн төлбөргүй нэвтрүүлэх ба төлбөртэй нэвтрүүлэхийг хориглоно” гэжээ. Өмнөх сонгуулиар бас ийм заалттай байсныг МҮОНРТ  хэрхэн зөрчиж ил, далд сурталчилгааг илээр, хулгайгаар ч явуулсныг дөрвөн жилийн өмнө ажигласнаа би хэдэнтээ бичиж үлдээсэн.

Дээрх сүртэй боловч огт хэрэгждэггүй заалтыг тойрч гарах дэндүү амархан. Үүний тулд СЕХ-ны хуваарийг сахисан дүр үзүүлээд хажуугаар нь төр, засгийн ажил, албыг яг одоогийнх шигээ зогсоо зайгүй мэдээлж сурвалжлах бөгөөд өнөөх нэр дэвшигчид маань УИХ-ын гишүүн, Ерөнхий сайд, сайд, дэд сайд болон бас бус нэрээр гараад ирнэ. Гүйцээ. Энэ нь МҮОНРТ ба төр, засаг хоорондоо “бид төр, засгийн арга хэмжээг сурталчилна, харин та нар төрд гарахаа мэд” гэж тохирсонтой ижил юм. Цаадуул нь үүнийг дээд зэргээр мэдэж, саяхан гэхэд дэд сайдын суудлуудаар таран байршсан билээ. Бас төрд дансгүй ч төрийн элдэв ажил хэрэгт оролцоод “санаандгүй” тааралдаж бас болно… Энэ хаврын цаг агаарын төлөв байдал гэдэг шиг олон нийтийн телевизийн сонгуулийн сурталчилгааны өнгө иймэрхүү харагдаад байна.

Харин олон нийтийн телевизийнхэн УИХ, Засгийн газар, яам, агентлаг, ИТХ, ЗДТГ-уудын хурал, семинар, уулзалт, шийдвэр, амлалт, аян, хөтөлбөр, мэндчилгээ, нээлт, хаалт, тууз хайчлалтаас нэгийг ч алгасалгүй сурвалжлах тухайд санаа зовохгүй байж болно. МҮОНТ-ийн дуу хөгжим, шинжлэх ухаан, танин мэдэхүй, шоу, тэмцээнийг хасахад мэдээллийн хөтөлбөр, мэдээ, нийгэм-улс төрийн нэвтрүүлгүүд тэр чигээрээ төр, засгийн ухуулга сурталчилгаа юм. “Төрийн халамжийн бодлого хавтгайрлаа”, “Тавантолгойн хувьцаа удааширч байна” мэтийн сүрхий үг өгүүлбэр, хууль тогтоомжийг сайжруулах, зөв бодлого явуулах хэрэгтэй тухай том том яриа зөндөө хэрнээ хөндлөнгийн байр суурь, дүн шинжилгээ, олон талтай мэтгэлцээн, нэр хаягтай шүүмжлэл, баримт мэдээллийн араас тултал хөөцөлдсөн эрэн сурвалжлага гэж байхгүй.

Харин өнгөрсөн сард МАН, АН хоёр тийшээ харж хоорондоо муудалцсаныг дагаад “Монголын мэдээ” агентлаг ба МҮОНТ-ийн хооронд ганц хоёр удаагийн толхилцол ажиглагдлаа. Харж л байя.

Posted in + ТЕЛЕВИЗ, 2012 оны УИХ-ын ба нийслэлийн сонгуулийн сурталчилгаа, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Нэр дэвшихэд ТББ хэрэг болдог

Posted by Ажиглагч on 2012/03/08

2012 оны УИХ-ын сонгуудьд нэр дэвших хүсэлтэй компанийн захирлууд янз бүрийн ТББ-ын нэрээр телевизийн дэлгэц рүү нэвтэрч сэм сурталчилгаагаа эхэлсээр байна.

Тэдний нэг “Гандирс” компанийн захирал Ц.Эрдэнэчулуун гэдэг эмэгтэй өнгөрсөн сард МҮОНТ-ийн “Ярилцья” нэвтрүүлэгт “Мянганы дэвшил” ТББ-ын тэргүүний хаягаар оролцож хөдөөгийн малчин эмэгтэйчүүдийг Америк руу авч явахаа зарлав. Арай өмнөхөн Ш.Гүрбазарын “Хариулахгүй ч байж болно” нялуун ярилцлагад оролцсон бичлэг нь youtube-д “Дэлхийн шилдэг бизнес эмэгтэй Эрдэнэчулуун” гарчигтайгаар тавигджээ. Ноднингоос хойш хэд хэдэн сэтгүүлд ярилцлага өгч хавтсан дээр нь байрласан билаа. Тун саяхан “25-р суваг” телевизийн “Би чамаас-Чи надаас” эчнээ ярилцлагад сууж харагдав.

Үнэхээр нэр дэвшихээр шийджээ.

Posted in 2012 оны УИХ-ын ба нийслэлийн сонгуулийн сурталчилгаа, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

МҮОНТ: Гэрээт банк, компаниуд …

Posted by Ажиглагч on 2012/03/06

МҮОНТ, ялангуяа “Монголын мэдээ” агентлагийн удирдлага Олон нийтийн радио, телевизийн тухай хуулийг дахиад нэг уншвал гайхаж, бас цочиж магадгүй. Үнэхээр тийм: мэдээллийн хөтөлбөрийн дундуур ямар ч зар сурталчилгаа нэвтрүүлэх ёсгүйгээс гадна арилжааны болон далд зар сурталчилгааг бүрмөсөн хориглодог. Гэтэл тэд хуулиа сэм сэмхэн зөрчсөөр байгаад сүүлдээ баримжаагаа алдаж улаан цайм болжээ.

Юуны өмнө “Цагийн хүрд”. Энэ удаад төр засгийн ухуулга сурталчилгааг үлдээгээд (дараа бичнэ) зөвхөн арилжааны реклам сурталчилгаанд анхаарлаа хандуулья.

Сүүлийн хэдэн жилийн турш “Цагийн хүрд”-ийн дугаар бүрт “Монголын мэдээ” агентлагийн технологийн түнш – Summit Computer Systems, Юнител-ийн Premium үйлчилгээ зэрэг байнгын болон нэг удаагийн 2-3 ил сурталчилгаа, бас 1-3 далд сурталчилгаа орж байна. Эхнийхийг ивээн тэтгэлэг гэж өмөөрөхийг сонссон, тэгвэл  мэдээллийн хөтөлбөрийг ивээн тэтгэх явдал бас хуулиар хориотой.

Далд сурталчилгаанууд нь сэтгүүл зүйн мэдээ, сурвалжлагын хэлбэрээр байдаг.  Ажиглахад, олон нийтийн телевизэд хэдэн том банк, компани  онцгой эрх эдэлжээ. Юуны өмнө ХААН банк. Ноднингоос хойш Ням гариг бүрийн 19.40-өөс “ХААН банк-талархлын баяр”-ын азтан тодруулах арга хэмжээг шууд дамжуулж (бас “Цагийн хүрд”-ээр давтаж мэдээлэхээ мартдаггүй) байна. Ийм тансаг сурталчилгаа гэж байх уу? Тус банкныхан юу ч болсон хамаагүй, саяхан худалдааны санхүүжилтын гэрээ байгуулах сэдвээр сургалт явуулахдаа “Монголын мэдээ”-гийн сэтгүүлчийг дуудсан байв. Дараачийнх нь “Капитал” банк. “Цагийн хүрд” эхлэхийн өмнө байнга үзүүлдэг нэгэн сурталчилгаанд өмнө цацаж байсан захиалгат сурвалжлагуудаа нэгтгэжээ. Огт нуухгүй, санаа зовохгүй байна гэсэн үг. Сүүлдээ цаг агаарын мэдээгээ “Капитал”-ын сурталчилгаатай хамтруулдаг болов. Энд тэнд  банкны салбар нээгдэж  тууз хайчилсан арга хэмжээнүүд “Цагийн хүрд”-ын хамгийн дуртай сэдэв. “Хаан”, “Капитал”-аас гадна “Хас” банкны элдэв арга хэмжээ, жишээлбэл “Хас лото”-гийн шалгаруулалт, Төрийн банк, Хадгаламж банкны сурвалжлаган сурталчилгаанууд ээлжлэн гарсаар байна.

Компаниудаас “Мобиком” ба “Юнител” хоёрын шинэ салбар, шинэ дугаар, урамшуулал, сугалаа тасрахгүй. MCS группын сурталчилгаанууд бас тасархай: түүний харьяа “Орчлон” сургуулийг монголын бусад бүх сургуулиудыг нийлүүлснээс олон удаа сурвалжилжээ. Саяхан “Орчлон” сургуулийнхан их ажилтай байна” гэж магтаж ядсан мэдээ үзсэн. Он гарснаас хойш Моннис ба MSM-ийн автомашины өргөтгөсөн худалдаа, нээлттэй өдөрлөгүүдийг алгасалгүй зарлаж өгч байна. “Соёолж” төв,  “Талх чихэр”, “Мах импекс”-ийн сурталчилгаа үе үе гардаг. Үл хөдлөх хөрөнгийн “Мастер пропертиз” компани  дөрвөн жилийн ойн арга хэмжээгээ хэдэнтээ үзүүлсэн бол “Тэсо” компани “Дэлхийн аялал” нэртэй урамшууллын азтан шалгаруулах нэвтрүүлгээ шууд цацуулжээ. “Оюуны ундраа” групп өөрийн зардаг европын “Грюндиг” брэндийн цахилгаан бараа ба “Монголын санхүүгийн групп” ББСБ-ынхаа зээлийн үйлчилгээг бас “Цагийн хүрд”-ээр танилцуулсан. Тусгаар тогтнолын ордонд нээгдсэн “Оргил” супермаркет ч бас амжуулжээ. Саяхнаас “Улаанбаатар цахилгаан шугам сүлжээ” гэж компани ой тэмдэглэсэн ч, хурал зохиосон ч, ажилчиддаа байшин өгсөн ч олон нийтийн телевизээр гайхуулах боллоо. Цагаан сараар компаниуд мэндчилгээ нэрээр цагаандаа гарсныг бэлэг дэмбэрэлээ бодоод, бас дуусахгүй учраас нэрээр тоочихгүй  өнгөрөөе.

Энэ бүхэн Олон нийтийн радио, телевизийн тухай хуулийг шууд зөрчиж байгаа баримтууд юм. “Сауз гоби сэндс” компани ажилчдаа бөөнөөр халсан, хайгуулын лицензээ ашиглалтын болгосныг тойрсон дуулиан дэгдээд байхад тус компани 2011 оныг гайхамшигтай амжилтаар үдсэн талаар “Цагийн хүрд”-ээр жигтэйхэн сайхан сурвалжилж өгсөн нь бас л далд сурталчилгаа.

Том банк, компаниуд МҮОНТ-ээр мэдээ, сурвалжлага захиалах тоолондоо мөнгө бариад гүйдэггүй, бөөнөөр шилжүүлдэг, үүний тулд “хамтран ажиллах гэрээ” байгуулж, тухайн компанийн талаар сөрөг мэдээлэл цацахыг хааж чадаж байна. Иймээс “төлбөртэй”-гийн оронд “гэрээт” мэдээ, сурвалжлага гэж нэрлэе.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

МҮОНТ: Нэвтрүүлгийн нэрний цаана …

Posted by Ажиглагч on 2012/03/04

МҮОНТ-ийн хөтөлбөрт зөвхөн нэрийг нь битүүхэн зарлаж байгаад үзүүлдэг төлбөртэй нэвтрүүлгүүдийг хэлье. Юуны тухай, ямар агуулгатайг нэрнээс  таах аргагүй бөгөөд оршил, танилцуулгагүйгээр эхэлж, төгсгөхдөө уран бүтээлчдийн нэрс, хаяггүйгээр зөвхөн “2012 он” гэж бичдэг хачин онцлогтой. Бодоход, нэрээ нуусан сэтгүүлч, зураглаач нар хаанаас ч юм захиалга авч бэлтгээд олон нийтийн телевизийн хаалгаар оруулж, дээр нь мөнгө тавиад зугтдагаас зайлахгүй. Цагаан сараас өмнө надтай тааралдсан тийм нэвтрүүлгүүдийг тэмдэглэж авснаа жагсаав.

1-р сарын 18. 21.30 “Зуун дамнасан тэмүүлэл”

1-р сарын 19. 18:30 “Эрдмийн баяр” сурвалжлага

1-р сарын 26. 19.00 Сэтгэлд шингэсэн үйлчилгээ.

Гаднын захиалга. Бүгд Найрамдах Солонгос улсын нэгэн эмнэлгийн тухай цуврал нэвтрүүлэг  

1-р сарын 31. 18.40 “Хамтын ажиллагааны эхлэл”. БНСУ-аас бэлтгэв.

Гаднын захиалга. Солонгосын Гуму нэртэй хотын нэгэн эмнэлгийн тухай сурталчилгааны нэвтрүүлэг

2-р сарын 1. 18:30 Сэтгэлд шингэсэн үйлчилгээ. 

Дахиад Солонгос улсын нэгэн эмнэлгийн тухай цуврал нэвтрүүлэг

2-р сарын 1. 19:00 Захиалгат нэвтрүүлэг: “Илч гэрлийн эзэд” Дулааны IV цахилгаан станц ХК

2-р сарын 3. 18.10    Захиалгат нэвтрүүлэг: “Илч түгээсэн он жилүүд

Дархан-Уул аймгийн “Дулаан түгээх сүлжээ” ТӨК-ийн амжилтын тухай. Дээрх хоёр нэвтрүүлэг бол “захиалгат” гэж бичсэн ховорхон тохиолдол. Хэрвээ бүгдийг ингэж шударгаар бичвэл олон нийтийн телевизийн хөтөлбөр хэцүүхэн харагдана.     

2-р сарын 4. 19.10    “Хөгжлийн түлхүүр-хүн”

MCS группийн сурталчилгааны нэвтрүүлэг. 

2-р сарын 11. 19.05    “Хөгжлийн түлхүүр-хүн”. 

MCS группийн сурталчилгааны нэвтрүүлэг. 

2-р сарын 12. 12.50    “Хөгжлийн түлхүүр-хүн”

MCS группийн сурталчилгааны нэвтрүүлэг.

2-р сарын 13. 18.10    Шинэ цагийн эхэнд. 

“Хас” банкны 10 жилийн ойд зориулсан сурталчилгааны нэвтрүүлэг. Төгсгөлд нь нэр, хаяг байтугай  он ч гараагүй.

2-р сарын 14.  17.30    Эх орны үйлдвэр: Монгол зэс – “Эрдмин” үйлдвэр”

“Эрдмин” үйлдвэрийн 15 жилийн ойд зориулсан сурталчилгааны нэвтрүүлэг. Эрдэнэтийн “Зэс эрдэнийн хувь” хөдөлгөөнийхөн байр сууриа илэрхийлье гэсэн хүсэлтийг МҮОНТ-ийнхэн хүлээж авалгүй хэдэн сар хүнд сурталдсаны эцэст сая нэг Орхон аймагт морилж хоёр талын байр суурийг ээлжлэн яриулсан цуврал бэлтгэж гаргасан нь сайшаалтай. Гэхдээ гар хоосонгүй, төлбөртэй нэвтрүүлэгтэй буцаж ирсэн нь энэ юмТөгсгөлд нь нэр хаяг үгүй, 2012” гэсэн тоо л гарлаа. 

2-р сарын 15. 13.10    Үйлс ундарсан жил. 

“Улаанбаатар төмөр зам”-ын өнгөрсөн оны ажлын амжилтыг танилцуулсан сурталчилгааны нэвтрүүлэг.

2-р сарын 15. 19.20    Ерөөл шингээсэн “Өглөө”сүү.

2-р сарын 20. 11.40    Ерөөл шингээсэн “Өглөө” сүү.

Тайлбар хэрэггүй биз.

Нарийн яривал, захиалгатай буюу төлбөртэй нэвтрүүлэг зөвхөн энэ хэд биш юм. Мянганы сорилтын сангийн “Цэвэр агаар бэлэглэе”, ХЗДХЯ-тай хамтарсан “Эрх зүйн хөтөч”, ноднин жилийн турш үргэлжилсэн “Ногоон хөгжил” зэрэг нь төслийн нэвтрүүлгүүд. Долоо хоног тутмын “Орчин үеийн биотехнологи ба био аюулгүй байдал” гэж бас байна. Миний үзээгүй, надтай тааралдаагүй  өөр нэвтрүүлгүүд байгааг үгүйсгэхгүй.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

МҮОНТ: Зарладаггүй …

Posted by Ажиглагч on 2012/03/02

Нэгдүгээр сарын сүүлчээр шинэ сайдуудыг томилсон УИХ-ын нэгдсэн хуралдаан дээр АН-ын дарга Н.Алтанхуяг “Засгийн газрын асуудал ярингуут захиалгат нэвтрүүлэг явуулах юм. Үүнийгээ болиоч” гэснийг МҮОНТ-ийн “Цагийн хүрд”-ээр үзүүлсэн юм. Ерөнхий сайдаас Ухаахудагийн лицензийг нэхэх хүртлээ хурцдаж байсан урт хэлэлцүүлгээс зөвхөн үүнийг онцолсон нь сонин байлаа.

Орон гарсан сайдуудын оронд УИХ-ын гишүүдээс нэр дэвшүүлснийг Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, араас нь АН-ынхан няцаасныг “Монголын мэдээ” өөрөө хэдэнтээ шүүмжилсэн билээ. Эзэнгүй тайлбар хэлж, бас иргэдийн яриаг “Цагийн хүрд-ээр шалгарсан аргаараа оруулаад (гудамжинд яваа хүнээс хүссэн хариултаа авах амархан:  “Засгийн газар хурдхан бүрдээд ажлаа сайн хийгээсэй гэж та боддог уу?” гэсэн асуултанд бүгд “боддог” тухайгаа хэлж таарна) “төрийн ажил саадгүй яваасай гэсэн иргэдийн хүсэл нэг байна” гэсэн дүгнэлт хийснээс гадна Батлан хамгаалах сайд агсан Ш.Жадамбаагийн тухай “Эх орны төлөө цохилох зүрх” баримтат киног 1-р сарын 23,24-ны өдрүүдэд давтан гаргажээ. Ерөнхий продюсер нь түүний хүү бөгөөд Батлан хамгаалахын сайдад нэр дэвшээд дэнжигнэж байсан Ж.Энхбаяр. Товчхондоо, пиар байлаа.

Энэ баримтат кино хөтөлбөрт бичигдээгүй бөгөөд гэнэтхэн дайрч орсон юм. Аливаа телевизэд нийтийн өмч болсон агаарын долгионыг ашиглуулж байгаагийн хувьд улс оронд онцгой  нөхцөл үүсэхэд “хөтөлбөрт ороогүй” нэвтрүүлгийг оруулах эрхийг төр эдэлдэг. Харин дээрх тохиолдолд сайдын суудлын хувь заяаг онцгойд тооцжээ. Дээрхэн “Амлалт нэхэх ард түмний хөдөлгөөн”-ийхөн МҮОНТ дээр очиж үзэл бодлоо илэрхийлэх цаг олгохыг шаардахад “манайх хөтөлбөрөө бүтэн жилийн өмнөөс баталдаг учраас ямар ч зай завсар байхгүй” гээд буцаасан цуутай тайлбар бий.

Юун жилийн өмнө төлөвлөх. Хэрвээ та эрх мэдэлтэй, эсвэл мөнгөтэй бол хүссэн нэвтрүүлгээ “оочиргүй”  оруулж чадна. Нэгдүгээр сард МҮОНТ-ийн хөтөлбөрт байгаагүй БНХАУ-ын Өвөр Монголын Monmilk компанийн сурталчилгааны жижиг нэвтрүүлэг хэдэнтээ (жишээлбэл, 1-р сарын 18,25,28-нд) гарлаа. Яг энэ нэвтрүүлэг “25-р суваг” телевизээр зөндөө гарсан ч зөвхөн олон нийтийн телевизэд ийм далд сурталчилгааг хориглосон хуультай. Арилжааны телезизүүд “Монмилк”-ийн меламинтэй байж болзошгүй сүү Монголд дахин худалдагдаж эхэлснийг шүүмжилсэн сурвалжлага үзүүлж байхад олон нийтийн телевиз иймэрхүү асуудлын учрыг олж хужрыг тунгаахын оронд шууд захиалга авч гүйцэтгэжээ. Хэн, хэзээ мөнгө бариад орж ирэхийг мэдэх аргагүй тул иймэрхүү нэвтрүүлэг хөтөлбөрт байхгүй нь аргагүй.

P.S: Хоёрдугаар сарын эхээр нэгэн орой МАН-ын бага хурлын 3-р хуралдааны бичлэгийг хэдэн цагийн турш үзүүлсэн бол 3-р сарын 1-нд Эх орончдын өдөрт зориулсан үндэсний бөхийн барилдааныг гэнэтхэн шууд дамжуулав. Дараа нь “Ийгл” телевизийн “Блиц 100” ярилцлагыг давтлаа. Олон нийтийн телевиз арилжааны телевизийн дамжуулагч болж тусалсны тайлал нь Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржтой ярилцсанд байжээ.

P.P.S: 3-р сарын 13-ны Ням гаригийн хөтөлбөрт 17.40 “Эх орны төлөө” нэвтрүүлэг бичигджээ. Гэхдээ оронд нь “Сэрүүн сервис” компанийн инженерүүд Арабын нэгдсэн Эмират Улсын Дубай хотод сургалтанд суусныг сурвалжилсан нэвтрүүлэг үзүүллээ. Ямар ч ул мөр үлдээгүй, цэв цэвэрхэн…

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

“Гадуур яригдаж байгаа …”

Posted by Ажиглагч on 2012/01/12

Өчигдрөөс хойш бүх хэвлэл мэдээллийн үндсэн сэдэв болоод байгаа Ардчилсан намын ҮЗХ-ны хурал дээр УИХ-ын гишүүн, ЗТБХБ-ын сайд Х.Баттулга чухам юу хэлж шуугиулсныг үзэгчиддээ хүргээгүй мөртлөө МҮОНТ-ийн “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөр энэ орой дээрх шүүмжлэлийг няцаасан MCS-ийн мэдэгдлийг цаг алдалгүй нэвтрүүлсний оршил нь “Энержи ресурс” уул уурхайн компани Монгол Улсын Засгийн газарт тогтвортой байдлыг гэрээг байгуулахаар өргөн бариад байгаа. Энэ гэрээний талаар гадуур яригдаж байгаа мэдээллэлтэй холбогдуулан MCS болон “Энержи ресурс” компанийн удирдлагууд мэдээлэл хийлээ” байв. Гадуур биш, дотуур, бүр Төрийн ордон дотроос тов тодорхой  ярьсныг яагаад ч юм хэлж зүрхэлсэнгүй. Араас нь “Энержи ресурс”-ын гүйцэтгэх захирал Батцэнгэл, MCS-ийн олон нийттэй харилцах албаны захирал Баяраа хоёрын яриаг үзүүлснийхээ дараа “энэ асуудал зөвхөн төслийн хэмжээнд яригдаж байгаа, өргөн баригдаагүй” гэж тайвшруулсаар төгсгөлөө.

Манайд ямар азаар олон телевиз байна аа. Хэрвээ ганцхан МҮОНТ байсан бол яана!

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 2 Comments »

“Холимог хурал”

Posted by Ажиглагч on 2012/01/07

Олон төрөл жанрын хэвлэлийн хурал байна. Анх чухал арга хэмжээ, үйл явдлыг зарлах, онцгой мэдэгдэл хийхийн тулд сэтгүүлчдийг цуглуулдаг юм шиг байснаа сүүлдээ лекц унших, хичээл заах (гэхдээ дараачийн хуралд шахагдаад ганц цагаас хэтэрдэггүй нь сайхан), бас улс төрийн явдлыг зурагтаар үзээд төрсөн сэтгэгдлээ сонирхуулж, заримдаа хөнжилдөө хурхирч байгаа хоёр намыг сэртэл нь загнадаг хурал зөндөө болжээ. Амьдралаа хэнгэнэтэл хүүрнэх явдал ч гардаг. Нэг илтгэгч хамаг мөнгөө алдаж хоосорсноо (“одоо явган явж байна өө”) гэж гомдоллосон ч хурлын төлбөрөө дийлсэн л байгаа юм. Орой нь бүх телевизээр цацагдаж, маргааш өглөө бүх хэвлэлд бичигдэхэд сэтгэл онгойхгүй хаачихав. Эрдэнэчимэг гэж хүүхэн үе үе шүлэглэж бөөлдөгийг бүгд мэднэ. Ууланд гарч биш, хурал зарлаж байгаад! Тоосго шиг лаг номнуудаа урдаа хураачихаад өргөж гайхуулдаг Арго багш ойрд үзэгдээгүй. Борлуулж дууссан бол сайн хэрэг. Хэрэг түвэгт орооцолдсон этгээдийн сүүлчийн найдвар хэвлэлийн хурал ч тааралддаг.  Харин хүүхдийн тоглоомын талбай дээр газар ухаж барилга бариад эхэллээ, эсвэл Солонгос явж эмчлүүлэхэд 70 сая төгрөг хэрэгтэй гэж аврал эрсэн хурлыг шоолж таарахгүй.

Тэгвэл өчигдөр хэвлэлийн “холимог хурал” (хуурга биш хурал!) хэмээх цоо шинэ форматыг МҮОНРТ-ийн хэсэг дарга нар зохион бүтээлээ. Давхар, эсвэл хурал доторх хурал гэсэн ч болно.

Ийм учиртай. Сүүлийн хоёр жил шахам “Зэс эрдэнийн хувь” нэртэй хөдөлгөөний тэргүүн Д.Алтанхуяг “Эрдэнэт” уулын баяжуулах үйлдвэрийн хаягдал овоолгыг боловсруулан зэс гаргаж борлуулаад Орхон аймгийн иргэдэд хүртээх санаачлага гарган бужигнуулж яваа. Ноднин иргэдээс 1000,1000 төгрөгийг татаж компани байгуулсан ч үйлдвэрийн удирдлага, Төрийн өмчийн хорооныхон судлах хэрэгтэй, оросуудаас асууна гээд огт зөвшөөрөөгүй. Тэгтэл үйлдвэрийн хэдэн дарга нарын ивээлээр “Ачит-Ихт” нэртэй үл мэдэгдэх компани сэмээрхэн зөвшөөрөл авч үйлдвэрээ байгуулж эхэлсэн нь саяхан илчлэгджээ. Бухимдсан Алтанхуяг үүний учрыг олохоор хэдэн сар хөөцөлдөөд бараагүй тул Ерөнхий сайд С.Батболдод хандаж “… Бид хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл тэр дундаа төрийн мэдлийн МҮОНТелевизэд хандаад 2 сар орчим хугацаа өнгөрч байгаа боловч МҮОНРТ-ийн Ерөнхий захирал М.Наранбаатар үндэслэлгүйгээр хүндрэл учруулж эхэлсэн бөгөөд учрыг тодруулвал энэ эрхэм хүн бас л таны Засгийн газрын томилгоотой, эрхэм Сугартай нэг нутаг ус, найз нөхөд юм байх. Үүний зэрэгцээ ажлын байрандаа архидаж найрлаж, бид түүнд нь саад болж уур хилэнг нь их хүргээд, бидний хүсэлтийг хүлээн авахгүй байх шиг байна” гэсэн үгтэй шаардлагаа танилцуулахаар өнгөрсөн Баасан гаригт Mongolnews-ын мэдээллийн төвд хэвлэлийн хурал зарлаад ярьж байтал гэнэтхэн МҮОНТ-ийн ерөнхий продюсер Ц.Лхагвадаш, программын хэлтсийн дарга Ч.Батцэнгэл, бас нэг дарга Ө.Нарангэрэл, мөн МҮОНР-ийн захирлаар мөнхөрсөн Б.Пүрэвдаш нар (ийм лут бүрэлдэхүүнтэй ирснийг бодоход Наранбаатар нь үүрэг өгчээ) ирж өөдөөс нь харж суугаад хариу ярьж эхэлснээр хэвлэлийн хурал дотор өөр нэг хэвлэлийн хурал үүсч сэтгүүлчдийг баахан алмайруулж хоёр тийш харайлгав.

Ч.Батцэнгэл Алтанхуягыг оны дараахан МҮОНРТ-ийн байранд очиж нэвтрүүлэг нэхэхдээ муудалцаж өөрийг нь боож унагасан бичлэг камерт үлдсэнийг сануулж “Танай хөдөлгөөн ямар хүнээр удирдуулж яваагаа хар” хэмээн ичээхэд цаадах нь мөчөөгөө өгөхгүй, тэгвэл МҮОНРТ-ийн дарга нар ажил дээрээ энэ бүрэлдхүүнээрээ архидаж байсныг нүдээрээ харсан тухайгаа хэлж оноо тэнцлээ.

Уг нь МҮОНТ-ийхэн Төрийн өмчийн хороонд хандаж нэвтрүүлэгт урьсан бичиг явуулснаа харуулсан ч зөвшөөрөөгүй гэнэ. Одоо энд тайлбар хийе. МҮОНТ-ийн амиа авч гардаг олон аргын нэг энэ байна. Ямар нэгэн эгзэгтэй асуудлыг боож унагахын тулд гэнэтхэн олон ургальчид хувирч нөгөө талтай барьцалдуулан гацаадаг. Заавал баахан дарга нарыг заавал телевиз дээрээ “жа” гэж цуглуулах (хов хоосон ярьцгаана л биз) ёстой гэж хэн хэлсэн юм бэ? Өрөөндөө пялхайж сууцгаахын оронд босож очоод эрэн сурвалжилж болохгүй юу? Хэрвээ энэхүү ноцтой асуудлын мөрөөр үнэхээр явья гэвэл тэр Алтанхуягтай (өөрөө ярилцлага өгөхийн түйс байж таарна), бас Төрийн өмчийн хороогоор дайрч Сугартай (заавал ярилцлага авна гээ сахихад зугтаад зугтаад хаачихав), дараа нь Эрдэнэтийг зүглэж Ганзориг захиралтай уулзаж бажгадуулаад, эцэст нь Эрдэнэт уулын тэр хэл амтай овоолгон дээр, тэр сэм үйлдвэрийн барилга дээр очоод зураглахад л бүх зүйл тодорно.

“Холимог хурлын” багийг тийш илгээх юмсан. Замдаа найрлаад сайхан явцгаана даа.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Хаанахын шилдгүүд вэ?

Posted by Ажиглагч on 2012/01/01

Жилийн өмнө МҮОНРТ  санаачлан зарим арилжааны телевизийг өөртөө элсүүлэх, бас Монголд цорын ганц өргөн нэвтрүүлгийн радио  дээрээ FM-үүдийг нэмэх замаар Монголын радио, телевизийн академийг байгуулжээ. Нэгэнт академи тул саяын шинэ жилээр телевизүүдийн холбооны “Алтан шонхор-2011”-т оролцохгүйгээр томорч тусдаа “Болор үзэг” хэмээх тусдаа шагналыг бий болгосон юм. Одоо сэтгүүлчид үзгээр зөвхөн тэмдэглэж аваад жинхэнэ бүтээлээ keyboard-оор туурвидаг болсон ч яруу найргийн “Болор цом”-ыг санагдуулсан энэ шагналын  анхныхыг гардуулах ёслолын тухай нэвтрүүлгийг 12-р сарын 31-ны үдэш МҮОНТ  ба TV9 хоёр үзүүллээ. Радио, телевизийн академи хэрнээ хэвлэл мэдээллийн бүх төрлийг дүгнэж, ингэхийн тулд Хэвлэлийн хүрээлэн, Суваг, телевизүүдийн нэгдсэн холбоо, Сайтын холбоо, Орон нутгийн хэвлэл мэдээллийн холбоо, ФМ радиогийн нэгдсэн холбоог хамтран зохион байгуулагчаар оролцуулсан гэлээ.  

Оны телевизийн нэвтрүүлэгчээр МҮОНТ-ийн Ч.Ичинхорлоо, Оны гоц нийтлэлийн эзнээр “Өнөөдөр” сонины сэтгүүлч Д.Оюун-Эрдэнэ, Оны тэргүүн орон нутгийн хэвлэл мэдээллийн байгууллагаар “Хэнтийн мэдээ” сонин, Оны радио дуу хоолойгоор “Гэр бүлийн радио 104.5”, Оны онцлох сэтгүүлээр “Uptown”, Оны фото зургаар “Ардчилал” сонины гэрэл зурагчин Б.Одбаярын бүтээл, Оны онцгой сайтаар www.news.mn, Оны сэтгүүлчээр TV9-ийн Б.Отгон нарыг тодруулжээ. Нэр дэвшсэн материалуудыг үзээгүй ч миний хувьд Оюун-Эрдэнэ, news.mn, Отгон гурвын тухайд санал нийлж байна. Шагналуудыг УИХ-ын дэд дарга Н.Энхболд, УИХ-ын гишүүн З.Энхболд, Д.Очирбат, нийслэлийн Засаг дарга Г.Мөнхбаяр, Баянгол дүүргийн Засаг дарга Л.Амгалан, бас “Спирт бал бурам”, “Макс групп” зэрэг том компанийн захирлууд гардуулсан тухайд тайлбар хэрэггүй.

Яг долоо хоногийн өмнө болсон энэ арга хэмжээний талаархи мэдээ, сурвалжлагад дээрх 8 номинацийн дараа юу болсныг огт дурдаагүй нь хачирхалтай. Гол юм тэгэхэд эхэлжээ. Монголын радио, телевизийн академийн удирдлагууд (лав МҮОНРТ-ийн ерөнхий захирал М.Наранбаатар, энэ академийн ерөнхийлөгч, МҮОНТ-ийн захирал М.Оюундарь, МҮОНР-ийн захирал Б.Пүрэвдаш нар харагдсан) тайзнаа гарч нийт 10 сая төгрөгийн шагналын сантай хэмээсэн “Мэргэжлийн сэтгүүл зүйн төлөө” уралдааны шагналуудыг гардууллаа. 

Телевизийн мэргэжлийн сэтгүүл зүйн 1-р байранд МҮОНТ-ийн “Нийгмийн захиалга” цувралын “Орцны жижүүр ба хүүхэд”, 2-р байранд бас МҮОНТ-ийн “Тусгаар тогтнол, газар шороо” нэвтрүүлэг, харин 3-р байранд “Шинэ дэлхий” телевизийн “Нэг сэдвээр” нэвтрүүлэг орсон бол радиогийн төрлөөр 1-р байранд МҮОНР-гийн “Тусгал” мэдээллийн хөтөлбөр, 2-р байранд МҮОНР-ийн “Түмний  нэг” радио найруулал, 3-р байранд  МҮОНР-ийн “Хөгжлийн төлөө аж үйлдвэр” нэвтрүүлэг тус тус шалгарчээ. Хөөрхий FM-үүд  МҮОНР-той яаж ч өрсөлдөхөв. Ерөнхийдөө өөртөө зориулсан уралдаан болж таарлаа. МҮОНТ-ээр үзүүлсэн “Болор үзэг-2011” нэвтрүүлгийн энэ хэсэг ойлгомжгүй, мэргэжлийн бус байсан тул “Тусгал” нэвтрүүлэг түрүүлснийг  дараачийн ярианаас мэдэж авлаа. Тэгтэл Их Монгол FM 91,7 радио ямар нэгэн 3-р байр эзэлсэн (1,2-р байрууд хаачсан?), бас МҮОНР-ийн сэтгүүлч, доктор Л.Мөнхтөрийн “Ярьдаг сэтгүүл зүй буюу радио сэтгүүл зүй” шүүмж судлалаар 3-р байр эзэлсэн, эсвэл түрүүлсэн ч юм шиг магтсаар дуусгав. Шинэ оны анхны “Цагийн хүрд”-ээс ч тодорхой болсонгүй.

Санал нийлэхгүй, тохиролцохгүй болохоороо, заримдаа үнэхээр илүү шударга, сайныг гаргаж ирэхийн тулд, бас бушуухан хүртэхийн тулд хэсэг бүлгээрээ салж нэгдэн тус тусдаа шалгаруулсаар байгаад хэвлэл мэдээлэлд бусад бүх салбарын нэгэн адил шагнал, өргөмжлөл маш олон болжээ. Энэ удаад ч гэсэн шагналыг хувааж авахгүй гэж ярьсаар сайхан хувааж авцгаалаа. Нэгэнт олон юм бол хэн, хаанаас тодруулсан шилдэг, тэргүүн, манлай, оны… болохыг заавал хамт хэлж сурахаас өөр аргагүй. Мэргэжлийн боксын дэлхийн аваргууд энд тэндээс зэрэгцээд тодордог, хэн хамгийн мундаг нь ойлгогддоггүй, учрыг лавлахад IBF, WBC, WBA, WBO нэртэй өөр өөр холбооны рейтингээр гарч ирсэн байдаг.

Урьд жилүүдэд Монголын сонины холбоо шилдэг телевиз энэ тэр гээд шалгаруулж ирснийг санаж байна. Хэвлэлийн хүрээлэн цагаан сараар бас тэгэх байх. Дөнгөж өчигдөр “Хэвлэл мэдээллийн салбарын 2011 оны онцлох хүн”-ээр BTV телевизийн гүйцэтгэх захирал Г.Баянжаргалыг зарлав. Ямар ид шидээр онцгойрсныг гайхахын оронд МАН-ын дэргэдэх “Нийгмийн ардчилал” хэмээх Монголын залуучуудын холбооны “Алтан сарнай” наадмын шагнал гэдгийг хэлчихэд бүх юм байрандаа очно. Ирэх УИХ-ын сонгуульд МАН-аас нэр дэвших хүсэлтэй эмэгтэйчүүдтэй цуврал ярилцлага хийгээд байгаагийн учир ч тайлагдана. 2000 оны “Зууны манлай”-нууд бол манай “Зууны шуудан” сонин, харин “Мянганы хүн Чингэс” бол “Нью-Йорк таймс” сониных бөгөөд сүүлдээ эх сурвалж мартагдсан нь эхний тохиолдолд цагаа олсон сайн пиар, дараачийнханд монголчууд бидэнд таалагдсан учраас тэр юм.   

Манайд Чингэсийн одон хоёр байдаг ч нэг нь төрийнх, нөгөө нь АН-ынх гээд хэлчихэд хоёр “Чингэстэн”-ий хэн нь том болохоо булаалдахгүй.

Юу хэлснээс хэн хэлсэн нь дутуугүй чухал гэж үнэн шүү.

Posted in + ТЕЛЕВИЗ, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Радио, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Гишгэх газаргүй хүүхдүүд …

Posted by Ажиглагч on 2011/06/03

6-р сарын 1 бол Хүүхдийн баяр, бас хүүхдийн паркт очиж тоглодог өдөр. XX зууны 1960-аад оны төгсгөлөөр (хэрвээ би андуураагүй бол 1967 онд) тогтсон энэ уламжлал дөч шахам жил үргэлжилсний дараа гэнэтхэн хэдэн жил тасарснаа сэргэж байгаа нь энэ үү?

Олон нийтийн телевизийн “Цагийн хүрд” хөтөлбөр Үндэсний соёл, амралтын хүрээлэнгийн нээлтийг сурвалжлахдаа шадар сайд М.Энхболдын “Би нийслэлийн Засаг дарга байхдаа Соёл амралтын хүрээлэнг шинэчлэх хөтөлбөрийг 2004 онд батлуулсан. Өнөөдөр шинээр нээгдсэн тоглоомуудыг хараад сэтгэл хөдөлж байна” гэсэн үгийг онцолж сэтгүүлч нь урьд энд тэнд дугаарлаж зовдог байсан хүүхдүүд өнөөдөр паркдаа сайхан тоглож байгааг бахдав.  Харин NBS телевизийн мэдээллийн хөтөлбөр арай өөр дүр зураг харагдаж, паркийн нарийхан төмөр хаалган дээр хамгаалагчдад хоригдсон хүмүүс дайран орж байх юм.

Улаанбаатарын орон сууцнуудын дундах хамаг тоглоомын талбайг ширхэгчлэн гарын үсэг зурж үгүй хийсэн  М.Энхболдын баясах нь аргагүй. Нийслэлийн төвийн 35,7 га газрыг “Бодь” группийн мэдэлд зугуухан хувьчлах зам шулуудсан төдийгүй Хүүхдийн паркийг устгасан нүгэл нь цайрч эхэлсэн учраас тэр. Монголын Диснейланд байгуулна гэж хөөргөн бөөн хүлээлт үүсгээд одоо нийт талбайн зөвхөн гуравны нэгд хүрэхтэй үгүйтэйд хэдэн тоглоом суурилуулсны эцэст амсуулсан хэрэг.

Үндэсний соёл, амралтын хүрээлэнг газартай нь зувчуулахын тулд эхлээд Японы “Иточу”-тай хамтарч шинэчлэнэ хэмээн хоёр, гурван жилийн турш мэхэлсэн. Хэдэн арван тэрбумын газар, барилга байгууламжийг ямар ч тендер, төсөл, сонгон шалгаруулалт, ил тод танилцуулга, хэлэлцүүлэггүйгээр “Бодь”-д шилжүүлээд нийслэлийн төсөвт юу орсон бэ? Чухам юу ч оруулахгүйн тулд 26 :74-өөр Улаанбаатар хот -“Бодь” группийн хамтарсан компани байгуулжээ. Энэ бол Энхболдын ичгүүр сонжуургүй хувьчлалын шалгарсан арга. Анх 100 хувь нийслэлийн өмч байсан “Улаанбаатар” банк, “Улаанбаатар” даатгал”,  “Тэнгэс”  кинотеатр,  бүр төрийн наадам хийдэг Төв цэнгэлдэх хүрээлэн хүртэл яг энэ замаар хувьчлагдсан буюу зам нь шулуудаад байна. “Улаанбаатар таймс” сонин, UBS телевиз, “Улаанбаатар радио”-гийн шошго зүүлгэсэн барилгууд шиг  менежментийн хувьчлал гэгчээр халхлахыг оролдоо ч үгүй.  Хэт ил, хэт том газар учраас тэр.  Удалгүй Диснейландын нэртэй тоглоомуудыг өч төчнөөн сая доллараар авч хөрөнгө оруулснаар түрээ барьж “Бодь” группийн хувь 100 болно. 

Өнөөдөр хүүхдийн паркийн газрын үлдсэн гуравны хоёрыг хэн ч нэхэхээ больжээ. Энд тэндээс нь эмтэлж “ориг” Шангри-Ла (MCS), Мон-Уран,  Сөүл ресторан, бас нэр үл мэдэгдэх компанид хүртээгээд амжсан, харин үлдсэн зай талбайг “Бодь-ийн элдэв барилга байгууламжууд дүүргэнэ, гагцхүү биднийг Хүүхдийн парк ийм жижигхэн гэдэгт дасахийг л хүлээж байгаа.

Багачуудад Диснейланд нэртэй өндөр үнэтэй хэдэн тоглоом хэрэгтэй байх. Гэхдээ 1967 онд хагас сая байсан, одоо сая давсан хүнтэй болсон нийслэл Улаанбаатар хотод бяцхан төдийгүй том иргэдэд зүлэг мод, амарч  суух сандал бүхий цэцэрлэгт хүрээлэн хэд дахин илүү хэрэгтэй. Үүнийг ахмад үе маань мэдээд 40 гаруй жилийн өмнө хотынхоо төвд сэлүүхэн парк байгуулж үлдээсэн. Цагийн эрхээр хуучирч хоцрогдсон түүнийг өөд татахын оронд хэд тасчаад үгүй хийчихэв.

Энэ жилийн хүүхдийн баяраар Сүхбаатарын талбай дээр багтаж ядсан олон хүүхэд багширч өнгөрүүллээ. Гишгэх газаргүй хүүхдүүд…

Posted in Барилга, хот төлөвлөлт, газар, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз, NBS | 9 Comments »

“Утсаа салгаад алга болчихсон … “

Posted by Ажиглагч on 2011/04/24

Төрийн ордонд хуралдахыг хүссэн ч зөвшөөрөөгүй тул UB Palace-ийн концертын танхимд Баасан, Бямба гаригт болсон Бүх ард түмний их хуралдайг TV9 телевизээр шууд дамжуулсан төдийгүй Ням гаригт хамгийн хурц илтгэл, яриаг түүвэрлэн давтаж байна.

Баян-Өлгий аймгийн уугуул, Сэлэнгэ аймгийн суугуул гэх эмэгтэй “Засгаас өгдөг 21 мянган төгрөгийг авахгүй …  Миний хэдэн хүүхдийг ажилтай болгоод өгчих юм бол тэр яриад байгаа сая 500 мянган төгрөгийг сарын дотор олоод ирнэ” гэж мундаг хэллээ.

Зарим оролцогч хэвлэл мэдээлэл, тэгэхдээ голдуу олон нийтийн телевизийг шүүмжлэв.

С.Авирмэд:

–          Би Засгийн газраас зохион байгуулсан уулзалтанд илтгэл тавьсан юм. Гэтэл Засгийн газрын хэвлэл мэдээллийн албаны дарга Оюунчимэг  хэвлэл мэдээллийнхнийг танхимаас хөөж гаргаад хаалттай явуулсан. Иймээс тэр илтгэлийг энд дахин танилцуулья.

Л.Цог:

– Манай хуралдайг зөвхөн TV9 телевиз дамжуулж байна. Тэгвэл олон нийтийн телевиз хаана байна аа? Үндэсний зөвлөлийг огцруулах шаардлага тавья… Сая нэг мэдээ авлаа. Ойрын хэдэн өдөр үндэсний телевизийн засвартай гэдэг шалтгаанаар хаах гэж байна. 

Л.Эрдэнэтуул:

– Би МҮОНРТ-ын ерөнхий захирал Наранбаатарт хандаж Бүх ард түмний их хуралдайн ядахдаа нээлтийг гаргаач гэсэн хүсэлт тавихад телевизийн захирал Оюундарьтай ярь гэчихээд хоёулаа утсаа салгаад алга болчихсон. Олон нийтийн телевиз бол ард түмний өмч. Олон нийтийн радио, телевизийн Үндэсний зөвлөлийг огцруулах шаардлага тавья…

Гэсэн ч олон нийтийн телевиз энэ хоёр үдэш Их хуралдайн талаар үзүүлснийг хэлэх хэрэгтэй. Бямба гаригийн “Цагийн хүрд”-ээр  хуралдайг зохион байгуулагчдаас Л.Болд, Г.Уянга нараас ярилцлага авахын (гол үгийг хэлсэн Намбар овогтой Энхбаяр гэдэг хүний дүрсийг ч харуулаагүй. Гэхдээ яахав) хажуугаар гэнэтхэн “Иргэдийн альянс” төвийн тэргүүн Ж.Занаагаар “эд нар бүх ард түмнийг төлөөлж чадах юм уу? Манайд зөвхөн Ерөнхийлөгч, УИХ хоёр л бүх ард түмнийг төлөөлөх эрхтэй… Миний болгоомжилж байгаа зүйл бол төрд дарамт шахалт үзүүлэх…” гэж хажуунаас шүүмжлүүлж, бас сэтгүүлч нь “Яагаад сонгуулийн өмнөх энэ жилд …” хэмээн сануулаад авчээ.

Төр, засаг, эрх баригч намууд, бас компаниудын элдэв арга хэмжээг болохоор хөтөлбөрөө өөрчлөөд ч хамаагүй үзүүлэхэд хэзээд бэлэн, хүсвэл бүхэл бүтэн нэвтрүүлэг бэлтгэж оргил цагаараа цацдаг, ингэхдээ хөндлөнгөөс огт үнэлүүлж дүгнүүлдэггүй МҮОНТ хэдийдээ ингэж олон ургальч болж амжив аа?  Хэн нэгнээр могой бариулах мэргэн арга олж “шударга” загнасан хэрэг.

Даваа гаригт телевизийн цамхагт засвар үйлчилгээ хийхийн тулд МҮОНТ нэвтрүүлгээ 17 цаг хүртэл зогсоох болсон нь Сүхбаатарын талбай дээр зарлагдсан Их хуралдайн үргэлжлэл болон бусад арга хэмжээтэй давхардаж байгааг тохиолдол гэж найдья. Олон нийтийн телевиз саяхан болтол Даваа гаригт өглөөжин, өдөржин амардаг байж билээ. Гагцхүү энэ удаад зогсоо зайгүй зарлаж сүржигнээд байгаа нь “худалч хүний нээрээ нь олон”-г санагдуулчихлаа.

Ням гаригийн үдэш. МҮОНТ-ийн долоо хоногийн тойм хөтөлбөрөөр өнгөрсөн өдрүүдийн чуулган, сайд дарга, албан тушаалтнууд оролцсон албан үйл явдлын сурвалжлагуудаа давтаж, харин Сүхбаатарын талбай дээрх морьтой, гэртэй цуглааныг илт зэвүүцсэн ганц минутын дүрстэй тайлбараар хаав. Иргэд олон янзын байр суурьтай байна гээд гурвыг дурдсаны хоёр нь цуглагсдыг буруутгажээ. Харин гуравдахь нь? Дэмжсэн байж таарна биз? Гэтэл үгүй, “ямар юм болоод байгааг мэдэх юм алга” гэсэн гэнэ. Дөхөж очоод асуучихгүй дээ. Гадаа нэмэх хэмтэй атал иргэний хөдөлгөөнийхөнд хэлэх юм байгаа бололтой хэмээн мангартаж төгссөн энэ тайлбарт нөгөө их хуралдайг дурдсан ч үгүй.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз, TV9 телевиз | 3 Comments »

Олон нийтийн телевизийн “Сая долларын хэрэг”

Posted by Ажиглагч on 2011/03/22

Саяхан олон нийтийн телевиз атаархмаар шударга загнаж “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөрийн ээлжит сурвалжлагаа  “Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр өрнөж байгаа Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд Гансүх, сэтгүүлч Баатархуяг, Уянга нарын маргаан шүүхээр эцэслэн шийдэгдээгүй учраас бид мэдээллийн тэнцвэртэй байдлыг хадгалах үүднээс хоёр талаас хоёулангаас нь ярилцлага авсныгаа үзэгч та бүхэнд хүргэе” гэж эхэллээ.  Өнгөцхөн харахад  үнэхээр хоёр талын яриа ээлжилсэн, гэхдээ анхааралтай ажваас тэр өдөр болсон хэвлэлийн хурал дээр хоёр сэтгүүлчийн хэлсэн (тэднээс ярилцлага аваагүй!) үг, өгүүлбэрүүдийг  Гансүх сайдад “ховлож” байгаад ээлж дараалан няцаалгасан эвлүүлэг байх юм.

Ингэж жүжиг тавьсны шалтгаан гэвэл  3-р сарын 7 ба 9-ний өдрүүдэд МҮОНТ-ээр Баатархуяг, Г.Уянга нарын эсрэг Л.Гансүхийн захиалсан “Сая долларын хэрэг” захиалгат нэвтрүүлгийг хөтөлбөртөө зарлахгүйгээр сэмхэн  нэвтрүүлсэн нь илчлэгдэж бантсаных байжээ.  

Хэд хоногийн дараа иргэний хөдөлгөөнийхөн МҮОНРТ-ийн байранд дайрах шахам орж өргөх бичиг гардуулаад маргааш нь хариугаа авахаар очиход олон нийтийн телевизийн ерөнхий продюссер Лхагвадаш “Бид телевизээр гарах жилийн нэвтрүүлгээ төлөвлөчихсөн байдаг. Тиймээс хэн нэгний захиалгаар хүн гүтгэж нэвтрүүлэг хийнэ гэж байхгүй” хэмээн ярьжээ. Хоёрхон өгүүлбэр хэлэхэд хоёулаа худлаа байгаа биз? Сайд утасдангуут бүтэн жилийн өмнөх төлөвлөгөө будаа, гүтгэлэг бэлэн…

Л.Гансүхийн захиалгат нэвтрүүлгийг хичнээн төгрөгөөр цацсан тухай асуултанд “төлбөр аваагүй” гэжээ.  Иймэрхүү төлбөрийг дараа, бүтэн жилээр, бэлэн бусаар, данс бүртгэлээс гадуур, хувийн журмаар, эсвэл огт мөнгө төгрөг оруулахгүй… гээд олон аргаар өгч авалцдаг. Бас нэг удаад авахгүйгээр гүтгэлцэж өгч болно. Одоо юм нарийн болсон цаг…

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Олон нийтийн телевиз МАНлайлав.

Posted by Ажиглагч on 2011/03/05

Саяын 3-р сарын 1 ба түүний өмнөх өдрүүдэд өдөр тутмын сонинууд, бас сайтуудыг уншихад МАН-ын 90 жилийг, Сүхбаатарыг, хөшөөг нь тойруулан янз бүрээр бичиж байлаа. МАН-ын өнгөрүүлсэн түүх гэж үнэхээр бөөн гавъяа. Бас зөндөө нүгэл үйлджээ. Гэхдээ 20-р зууны түүхийн шуурганаас яаж ийгээд тусгаар улсыг аваад гарсан.

Харин телевиз үзэхлээр 90-ийн тооны ес нь тонгорч цаг хугацаа ухраад МАХН-ын 60 жил болчихсон мэт цорын ганц үнэнээр дүүрсэн байв. Ардын Нам хүслээ шивнэхэд л олон нийтийн  телевиз оройлоод, TV5 удаалж, UBS, “Ийгл” араас нь … унаад өгчээ.

Хоёрдугаар сарын 21-нээс эхлэн МҮОНТ-ээр “Улс төрийн ууган хүч”  нэртэй цуврал баримтат кино үдэш болгоны оргил цагаар гарч  эхэлжээ. Үд, өдөр, орой, үдшийн хөтөлбөр, “Цагийн хүрд”-ээр  гарсан 90 жилийн мэдээ, сурвалжлагуудаар намын баяр угтсан арга хэмжээ, үйл явдлыг зүгээр мэдээлэх нь багадаад “Зарим хүмүүс МАН-ын түүхийг гуйвуулж байхад …” гээд сөрөг сурталчилгаа хийж эхэлсэн шүү. Гагцхүү хэн, хэзээ, яаж гуйвуулсныг хэлж өгсөнгүй. Бас Ням гаригт хөтөлбөрт бичигдээгүй сурталчилгааны нэвтрүүлэг хулгайгаар гарч харагдсан.

2-р сарын 25-нд “МАН-ын дарга нар ярьж байна” цуврал эхэлж эхний өдөр МАХН-ын дарга асан Г.Очирбат, дараа нь Б.Даш-Ёндон оролцов. Харин гуравдахь өдөр М.Энхболдыг Ерөнхий нарийн бичгийн даргын зөвлөх Амарсанаа орлож 28-нд Ерөнхий нарийн бичгийн дарга У.Хүрэлсүх зарлагдсан ч “МҮОНТ-ийн алтан сан хөмрөгөөс. 1972 он” гэсэн жүжиг гарлаа. Сайхан тоглов!

Гэхдээ олон нийтийн телевиз гомдоогүй. 28-нд МАН-ын 90 жилийн ойд зориулсан Үндэсний бөхийн барилдааныг Монгол бөхийн өргөөнөөс, 3-р сарын 1-ны өдрийн турш Монгол Улсад Улс төрийн нам үүсэн байгуулагдсаны 90 жилийн ойн баярын хурлыг Төрийн ордноос, “Тусгаар тогтнолын цом-60” яруу найргийн наадам, Монгол Улсад Улс төрийн нам үүсэн байгуулагдсаны 90 жилийн ойн баярын хүндэтгэлийн концертыг СТӨ-өөс дамжуулж  “Улс төрийн ууган хүч” баримтат киногоор  өндөрлөв. Энэ оройн “Цагийн хүрд”-ээр үзүүлсэн МАН-ын баярын баярын хурал, “Тусгаар тогтнолын ордон”- ы нээлт, Ерөнхийлөгч  зарлигаар МАН-ын зүтгэлтнүүдэд шагнал гардуулах ёслол зэрэг сурвалжлагуудын завсраар “МАН-ын түүхт 90 жилийн ой” гэсэн сурталчилгааг шургуулж амжив. Бас болоогүй Сүхбаатарын хөшөөний нээлтийн сурвалжлагад МҮОНТ-ын хоёр хөтлөгч уг арга хэмжээг хөтөлсөн бололтой зогсож харагдлаа. “Цагийн хүрд”-ын дараа 21.00 “Ардын намын түүх үргэлжилсээр…” баримтат кино, дахиад араас нь “МАН-ын дарга нар ярьж байна” цувралаар Ерөнхий сайд С.Батболд …

Баярын маргааш МҮОНТ-ийн мэдээнүүдээр өчигдрийн шөнийн шоу, салют, МАН-ын дарга С.Батболд 1-р төрөхөд ажилласан… МАН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга У.Хүрэлсүх Эх нялхсын эрдэм шинжилгээний төвөөр айлчилсан… “Ардын намын түүх үргэлжилсээр…” баримтат кино.. “Тусгаар тогтнолын цом-60″ яруу найргийн наадам …

Энэ хэдэн өдөр МАН-ынхан МҮОНТ-ийг тэр чигээр нь (хөтлөгчтэй юутай нь!) худалдаад авчихсан мэт санагдсан шүү. МАН-ын залуучууд Сүхбаатарын талбайг түрээсэлсэн шиг…

Өнөөдөр аливаа үйл явдлын ач холбогдол, цар хүрээ зөвхөн  телевизээр  гарснаар хэмжигдэнэ.  Дэлгэцэн дээр алга байвал тийм юм болоогүй гэсэн үг. Эрхэм гишүүд, сайд дарга нар тойрогтоо очиж гийгүүлэхдээ заавал телевиз дагуулдаг, эсвэл татвар төлөгчдийн мөнгөөр ядарсан эмгэнд гэр өгөхөд байлцахдаа заавал хэвлэл мэдээллийг цуглуулдаг. Сүүлдээ камер байлцуулахгүй бол хоол ч хийхээ болив. МАН энэ удаад олон нийтийн телевизийг зөв мэргэн удирдсанаараа 90 жилийн ойгоо цагаан сар, наадам адил сүр дуулиан болгож чадав. Тэрнээс биш гудамжаар явахад ард түмэн баярлаж хөөрөн МАН-ын гишүүдийг барьж үнсээд, эсвэл баригдаж дуусаагүй ордны зүг мөргөөд байгаа юм надад ажиглагдаагүй. Зүгээр л нэг тэмдэглэлт өдөр, намын ой.

Олон нийтийн телевизээс харамлах мэт МАН-ын баярын бүх арга хэмжээ, тухайлбал, яруу найргийн наадам, бөхийн барилдаан, ойн баярын хурлыг Төрийн ордноос шууд дамжуулсан телевиз бол TV5. Хурал дууссан ч сэтгүүлч нь энэ агуу үйл явдлаас хагацаж ядсан мэт ярилцлага хийсээр, дамжуулсаар байлаа. Дараа нь Сүхбаатарын хөшөөний нээлтийн ёслолыг Live тодотголтойгоор дамжуулж эхэлсэн ч техникийн саатлаас бололтой тасарчихав. Төдөлгүй СТӨ-нөөс хүндэтгэлийн концертыг шууд дамжуулж дуусмагцаа Сүхбаатарын талбайд болсон шөний цэнгүүн рүү шууд шилжлээ. Араас нь “Маргашгүй үнэн буюу МАН-ын 90 жилийн түүх” нэвтрүүлгийг хэдэнтээ давтав. Шөнө тийшээгээ цуцаад унтсан байгаасай.

Бусад телевизүүдээр гарсан МАН-ын захиалгат нэвтрүүлэг, ярилцлагуудыг үзээд байтугай тоочоод ч баршгүй.

Ардын намд хандаж арай бага сагсуурахыг сануулах хүч Монголд алга. Манай хоёр том нам ардчилал, тусгаар тогтнол хоёрыг “дээгүүрээ хуваагаад авчихсан” болохоор наймаа тохирчээ. Ардчиллыг Ардчилсан нам хэдийнэ өмчилж ноднин 20 жилийн ойг бүтэн жил тойруулан тэмдэглэж Улсын баатар тэргүүтэй хорь, гучин мянган одон тараасан бол тусгаар тогтнолыг авсан МАН энэ удаад хариу барьж намынхаа нөхдөд Хөдөлмөрийн баатраар эхэлсэн одон, медалиудыг шаардахад Ерөнхийлөгч ард түмний эв нэгдлийг түр орхиж хоёр намын зөвшилцлийг  илэрхийлэхээс өөр хаачихав. Анзааарвал, Ардын нам баяраа, одонгоо, албан байраа хүртэл “Тусгаар тогтнол”-оор нэрлүүлж чаджээ. (Ардчилсан намын байр “Ардчиллын ордон” байх аа?). Удахгүй бид энэ хоёр үгийг хамаагүй хэрэглэвэл бусдын өмчид халдсан хэрэгт унана шүү!

Уг нь чөлөөт хэвлэл мэдээлэл гэж ганц найдвар бий. Гэхдээ өнөөдөр телевизүүдийг хасч тооцмоор санагдаж байна. Харин сайтуудыг нэмэх хэрэгтэй. Бас twitter-ийг …

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз, Улс төр, эдийн засаг, TV5 телевиз | 4 Comments »

Хэн ч татгалзаж чадаагүй …

Posted by Ажиглагч on 2011/01/14

Гацууртын алтны ордын ашиглалтын лицензийг авахын төлөө довтолгоогоо Бороо гоулд /Centerra Gold гэдэг хоёр нүүртэй компани үргэлжлүүлсээр. Хэрэв лиценз авч чадахгүй бол ажилчдаа хална гэж сануулсан бололтой дэргэдэх монгол ажилчдын ҮЭ-ийн хороо байн байн хэвлэлийн хурал зарлан Монголын эдийн засагт “Бороо гоулд”-ийн оруулсан түүхэн хувь нэмэр, бас Монголоос гараад явчихвал учрах нийгэм-эдийн засгийн хор уршиг, нуруулдан уусгах технологийн онол, практикийн үндсийг багтаасан том том мэдэгдэл хийж Эрдэс баялаг, эрчим хүчний яамны үүдэнд сүрт жагсаал хүртэл хийсэн. Ходоод ямар ч эрдэмд сургана гэж энэ дээ.

Харин өчигдөр Ерөнхийлөгч Жон Казакофф нь өөрөө цухуйж өрөөнөөсөө бололтой тусгай мэдэгдэл хийжээ.  Гэхдээ үүний тулд хэвлэлийн хурал зарлаагүй, сэтгүүлчдийн асуултыг сонсож хариулт өгөөгүй, зүгээр л нүүр бүхий, даанч түүнийгээ нуусан сурвалжлагч[д]ийг дуудаж бичүүлсэн байна.   

Хамгийн түрүүнд МҮОНТ-д “татгалзахааргүй санал”  тавьсан бололтой өчигдөр орой “Цагийн хүрд”-ээр тайлбартай сурвалжлагын хэлбэрт оруулан цацаж өглөө. Мэдэгдлийн агуулга нь Сэлэнгэ аймгийн Мандал сумын нутагт бусад компанийн сүйрүүлсэн газрыг “Бороо гоулд” компани нөхөн сэргээж эхэлсэн, лиценз өгчихвөл бүр сайн хийнэ, гэтэл зарим төрийн бус байгууллага шатахууны сав руу буудсан, бас олон нийтийг буруу мэдээллээр төөрөгдүүлж байгаа тухай юм. Хаана Казакофф дуусч, хаана сэтгүүлч эхэлж байгаа нь ойлгогдохгүй үргэлжилсэн сурталчилгаа.  Бэлтгэсэн, зурагласан нэр, хаяг алга.

Энэхүү захиалгат сурвалжлагаар үзэгчдийг нэгэн зэрэг бөмбөгдөх ажилд TV5-аас эхлээд Шууд.тв-ээр шувтартлаа бүгд оролцжээ. Миний үзсэн TV8 телевизийн “Толь” мэдээллийн хөтөлбөрийн сэтгүүлч нь камертайгаа “Бороо гоулд”-д бас л дуудагдаад очсон байв.  

Дараачийн 40 тонн алтны ордод санаархсан “Бороо гоулд” нийслэлийн төвд нэгдүгээр төрөхийн анхны барилгыг  (яаж ч муулсан миний хувьд дурсгалтай, хайран барилга!) 10-р сарын 1-ны өмнө яаралтай нураалгаж 10 тэрбумаар шинэ төрөх барихаар амлаад ч (одоо ажлаа эхлээгүй харзнаад байгаа) Ашигт малтмалын газраас лиценз өгөхгүй байгаад учир бий. Өмнөх Бороо давтагдвал яахав?  Бас нөгөө “мэргэн буудагчид” юу хэлэх бол?

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз, TV8 телевиз | 4 Comments »

Батболдгүйгээр нар харахуй…

Posted by Ажиглагч on 2011/01/03

Шинэ оны анхны өглөөний нар харах ёслол Улаанбаатар хотоос баруун урагшаа 100-аад км-ын зайтай Хангай өртөөнд болдог. Голдуу жирийн иргэд, бас жуулчид баярын шөнө унтахгүйгээр, эсвэл хугаслан босч 05.30-аас вокзал дээрээс галт тэргэнд сууж явсаар тэнд хүрч 8 цагаас хойхно намхан уулсын цаанаас улаан наран өндийхийг нүд салгалгүй ширтэхдээ өөрийн эрхгүй сэтгэл хөдөлж өөдрөг сайхныг бясалгаж зогсдог учиртай юм. Ийнхүү хэсэг бужигналдаад дахин галт тэргэндээ сууж буцдаг уламжлалтай. 

Харин энэ жил Ерөнхий сайд С.Батболд бараа бологсодтойгоо тэнд заларч төрийн далбаа мандуулснаар бас нэгэн тахилга болгон хувиргав. Яах гэж? Телевизээр гарах гэж!  Тэр өдөр, үдшийн телевизийн сурвалжлагуудыг  үзэхэд нар бүдэгдүү, харин Ерөнхий сайд тод сайхан харагдав. Нар тэнгэрт дув дуугүй мандаж (түүнд гарч орохоос өөр хийдэг ажил байх биш) төдөлгүй дэлгэцнээс хасагдсан бол Ерөнхий сайд Засгийн газрынхаа  хийсэн ажлын тайлан, бас зорилтыг багтаасан мундаг үгээрээ түүнийг орлов.

Ядахдаа нарыг С.Батболдгүйгээр хардаг байхсан. Бас тэртээ тэргүй мандах нарыг заавал тийшээ очихгүйгээр Улаанбаатартаа хардаг болохсон.

Ерөнхий сайд буцахдаа Улаанбаатар өртөөнд “саатаж” Монголын төмөр замын ажлыг дүгнэсэн цуглаан хийж илтгэл тайлан өрнүүлсэн байна. Яах гэж? Бас л телевизээр гарах гэж! Тэрнээс биш төмөр замын шинэ дарга Очирхүүг дуртай цаг, минут, секундэд дуудаж илтгэлийг нь сонсож үүрэг даалгавар өгч чадахсан.

Хэдхэн цагийн өмнө буюу 2010 оны сүүлчийн үдэш.  Айл өрх бүр шинэ оноо угтахаар бэлтгэж байсан 21-22 цагийн үед МҮОНТ-ийн дэлгэцийг Ерөнхий сайд С.Батболд бүтэн цаг гаруй эзэгнэж нөгөө ярьдаг юмаа мянга нэгдэх удаагаа давтах нь тэр.  Бид сонсохоос залхаж байхад тэр ярихаас залхдаггүй юм байна.

Баярын өдрүүдэд олон нийтийн телевизийн “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөрийн үндсэн хэсэг нь Засгийн газар, яам, агентлагуудын 2010 оны ажил, 2011 оны зорилтыг тоочсон тайлбарууд байжээ. 12-р сарын 31, 1-р сарын 1,2-ны үдэш сайд, дарга нар албан өрөөндөө МҮОНТ-ийн сурвалжлагчийг хүлээн авч ярилцлага өгч харагдсан гээд төсөөл дөө! Гэхдээ гол дүр нь С.Батболд өөрөө. Зурагтаар гарсан шинэ жилийн бүх арга хэмжээ, өргөмжлөл гардуулах ёслол, найр наадмын оройд тэр заларч байв.

Тэрбээр үүгээрээ он солигдох мөчид ард түмэндээ хандаж үг хэлэхдээ аяга сүү өргөж шоудсан (арай дэндэнэ ээ! Оргилуун дарс уугаад согтсон, архинд орсон хүн гэж сонсоогүй юм байна) Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржийг хүртэл ардаа орхиж чадлаа.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз, Сурталчилгаа, далд сурталчилгаа, "пиар" | 2 Comments »

Арилжааны телевизийн нэг төрөл

Posted by Ажиглагч on 2010/12/10



Батлагдаад хоёр долоо хонож байгаа Монгол Улсын нэгдсэн төсвийг бүгд шүүмжилж байна. Зөвхөн сонгуулийн амлалтаа биелүүлж харагдахын тулд 800 тэрбум төгрөгийг шүд зуун тараахад хүрснээ УИХ-ын гишүүд өөрсдөө хүлээн зөвшөөрлөө. Үүнд эдийн засгийн утга учир тун бага бөгөөд 2012 онд хоёр нам хосоороо дахин сонгогдохын тулд үйлдсэн хэрэг юм. Үнэхээр ард түмнээ хайрлаж барьсан бол сард 21 мянгыг хялайлгах бус, хэдэн зуун мянгын цалинтай ажилд оруулж өгөхсөн. Дээрх 800 тэрбумаас 500 тэрбум нь төсөвт огт байхгүй бөгөөд ирэх онд Тавантолгойн талыг гаднын компанид Оюутолгой шиг өгөөд урьдчилгаа мөнгө авч гүйцээх учиртай. Одоо гаднын тэр компани манай Засгийн газрын аргагүй байдлаар хэрхэн тоглож ямар болзол тулгахаа тооцоолж хөх инээд нь хүрч байгаа…

Төсөв хэлэлцэх үеэр болон батлагдсаны дараа өдөр тутмын сонинууд тун сайн бичсэн шүү. Зарим гарчгийг түүвэл: “21 мянган төгрөг бодит орлого болж чадах уу?”, “805 тэрбум төгрөг Эрээнийг л хөгжүүлнэ”, “Төсөв дампуурлаа”, “Монгол Улсын 2011 оны “маш муу” төсөв”, “21 мянгын “шийтгэл”, “Төсвийн алдагдал – Таны алдагдал”, “Бантан төсвийн балаг нь бага тусаасай”, “Хараал идсэн төсөв”, “Ирэх оны төсөв инфляцийг огцом хөөрөгдөхөөр байна”… Олон сонины үг ортой  шүү.

Өнөөдөр ч гэсэн сонинууд “Ерөнхийлөгч өө, хориг тавихаас бүү ай!” хэмээн уриалж байна. Гэхдээ 2009 оны сонгуулиар 1 сая + 1,5 сая = 2,5 сая төгрөгийг өөрөө амалсан Элбэгдорж яав л гэж. Сайндаа л хэдэн гоё өгүүлбэр хэлж зальдаад өнгөрнө… 

Яагаад ийм төсөв батлагдчихав аа? Ард түмэн юугаа харж байв?  Ард түмэн сонин биш, зурагт руугаа харж байсан боловч  телевизүүд ганц удаа ч яриа хэлэлцүүлэг, маргаан мэтгэлцээн, ядахдаа түүнтэй төстэй юм өрнүүлсэнгүй өнгөрлөө.

Нэгэн гишүүний оношилсноор “эзнийхээ үгээр хөдөлдөг” (дор гарна) арилжааны телевизүүд дүүрч. Тэгвэл олон нийтийн буюу томоор яривал ард түмний телевиз яав?

Олон нийтийн үүргээ 3,7 тэрбум + 522 сая төгрөгөөр арилжчихжээ. Арилжааны телевизийн бас нэг хувилбар!

11-р сарын 17-нд УИХ-ын  Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хуралдаанаар хэлэлцэх асуудлын төлөвлөгөөнд байгаагүй төсвийн асуудлыг гэнэт оруулжээ. Монголд төсвөө батлуулдаг  олон байгууллага бий, тэд бүгд л төсвөө чамладаг, нэлээд нь төсвөө тануулсан, иймээс бүгд нэмүүлэхийг хүсдэг ч зөвхөн  МҮОНРТ-ийн удирдлагуудыг урьж нялуурч өгсөн байх юм.

Олон нийтийн телевизийн суваг дамжуулах 600 сая төгрөгийн зардлыг хаслаа гэж Сангийн сайд С.Баярцогтыг шүүмжлэхээс эхэлжээ.
 
Э.Бат-Үүл: –Монголын үндэсний радио, телевизийн төсвийн зардал хасагдаад ороод иржээ. Хэрэв төслийг энэ чигээр нь баталбал энэ байгууллага санхүүгээ улсын төсвөөс өөр эх үүсвэрээс бүрдүүлэх чиглэл рүү явж таарна. Зар сурталчилгаанаас ашиг олж болохгүй гэж хуулиар хорьчихоод төсвийг нь танаад байж болохгүй. Монголын үндэсний радио, телевиз бол улсын төсвөөр санхүүжиж байгаа цорын ганц мэдээллийн байгууллага. Энэ байгууллагыг хууль бус аргаар санхүүждэг гэж саяхан баахан дайрсан. Яагаад ч юм, тэрхүү дайралт нь улсын төсөв хэлэлцэж эхлэхийн өмнө болсон. Олон улсын жишгээс харахад олон нийтийн статустай мэдээллийн байгууллагаа улсын төсвийн тодорхой тогтсон хувиар санхүүжүүлдэг. Одоо МҮОНРТ-ийн суваг дамжуулахад шаардлагатай хөрөнгийн эх үүсвэрийг хаанаас олох вэ?

С.Баярцогт: -МҮОНРТ-ийн төсвийг танасан гэж ойлгож болохгүй. Энэ байгууллагад өгч байгаа төсвийн дэмжлэг нь 3.7 тэрбум төгрөг. Энэ нь өмнөх оныхоос хэмжээ нь буураагүй гэсэн үг. Харин суваг дамжуулах зардлыг хоёр жилийн өмнө телевиз дээрээ суугаад явж байсан юм. Дараа нь Радио, телевизийн сүлжээ компани дээр дамжуулах зардлыг нь суулгаад явъя гэтэл маргаан гарсан учраас Сангийн сайдын багц дээр суулгаж өгсөн.

Танаагүй юм байна. Гэвч тайлбарыг Э.Бат-Үүл гишүүн чихнийхээ хажуугаар өнгөрүүлж дараачийн аргаа хэрэглэв: МҮОНТ-ийн төсвийг танавал хэсэг бүлэг хүнд үйлчлэх зам руу явна.  Энэ байгууллага чинь хаа очиж төрийн мэдээллийг элдэв хачир, хэн нэгэн эзний оролцоогүйгээр мэдээлж байгаа. Хувийн телевизүүд бол эзний үгээр л хөдөлдөг. Эзэнд нь хэн нэгэн улстөрч таалагдахгүй бол аль болох харлуулах гэж л зүтгэдэг нь нууц биш.

Хувийн телевизээр айлгасан байна. Хувийн өмчийг автоматаар ад үздэг коммунист сэтгэлгээ мөнөөс мөн. Гишүүн, сайд, дарга л бол таалж байдаг олон нийтийн телевизийг цаадуул нь үнэхээр таалах юм даа.

Дараа нь Р.Раш гишүүний ээлж ирэв: МҮОНРТ-ийг харж үзэх л ёстой. Шаардлагатай төсвийг нь батлаад өгөхөд буруудах юм юу байх вэ гээд хагас тэрбум төгрөгийг нэмж төсөвлөх санал гаргаж тэр нь шууд батлагдав. 

Сангийн сайд нь МҮОНРТ-ийн төсвийг танаагүй гэж нотолсон ч хоёр намын гишүүд дуу дуугаа нийлүүлэн хавсайдаж, чухам юунд яаж зарцуулахыг нь огт сонирхохгүйгээр 522 сая төгрөгийг нэмж баталлаа.

Бүгд л өөртөө ашиг харна. Хуралдааныг ингэж “сайн” зохион байгуулж өгсөн УИХ-ын тамгын газрын дарга Ц.Шаравдоржийн эрхлэх ээлж ирлээ. “УИХ-ын гишүүн ч гэсэн хүн шүү дээ” гэсэн бамбай барьж УИХ-ын гишүүд ба тамгын газрын болон МАХН ба АН-ын бүлгийн ажилтнуудын орон сууцны нөхцлийг сайжруулахад зарцуулах 378 сая төгрөгийг шууд батлуулж авлаа. Муу орон сууцтай, эсхүл гэрт амьдардаг хүмүүс тэрбум тэрбумыг зарцуулж УИХ-д сонгогддог … сонин л юм байна. Тэгсэн атлаа зөвхөн МҮОНРТ ба УИХ-ын тамгын газар хоёрт зориулсан “тусгай” хуралдааныхаа өнгийг засахын тулд хамт оруулан хэлэлцэж харагдуулсан Онцгой байдлын албаны тоног төхөөрөмжийг шинэчлэх төсвийг унагаж орхив. 

Ингээд хуралдаан дуусч “эзнийхээ үгээр хөдөлдөг” нэгэн арилжааны телевизийн мэдээлснээр МҮОНРТ-ийн захирал С.Наранбаатар “Ланд-200”-гаа унаад явж оджээ.

Дараачийн өдрүүдэд төсвийн хэлэлцүүлэг шийдвэрлэх шатандаа орж  УИХ-ын байнгын хороодын хуралдаан, нэгдсэн хуралдаанаар 2,3,4-р хэлэлцүүлгүүд явагдсан ч олон нийтийн телевиз “хэн нэгэн эзнийг” биш, зөвхөн эрхэм гишүүдийг оролцуулан “элдэв хачиргүйгээр” сурталчилсаар дуусгасан билээ.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 5 Comments »

Телевизүүдийн “дайн” төгсөв.

Posted by Ажиглагч on 2010/11/22



Хоорондоо зүв зүгээр юм шиг байсан монголын телевизүүд муудалцжээ. Эхлээд [арилжааны] телевизүүдийн холбооноос  мэдэгдэл гаргаж Монголын үндэсний олон нийтийн телевиз арай дэндлээ, зогсоо зайгүй реклам явуулдаг, аудит оруулах хэрэгтэй гэжээ. Гээд зогсохгүй тус тусын мэдээгээрээ нэмж баахан балбасан байна. Гагцхүү Олон нийтийн телевиз нэвтрүүлгийнхээ нийт цагийн хоёр хувьд реклам явуулахыг хуулиар зөвшөөрснийг  тооцсонгүй.  Иймээс нотлох баримт, тоо цифр гаргаж тавьсангүй. Өөрсдөө хуулийг дураараа зөрчдөг, дургүйгээ хүрвэл өөрчлүүлдэг (Архидан согтуурахтай тэмцэх хуулийг засуулж чадсан) эзэд, захирлууд хэт эрджээ.

МҮОНТ энэ алдаанд дөрөөлөн хариу барьж “Олон нийтийн боловсролд (үнэндээ арилжааны телевизийн захирлуудад) зориулж “Мэдвэл зохих хуулиуд” цувралыг эхлүүлэн (Олон нийтийн радио, телевизийн хуулиар, хоёр хувийн рекламын эрхтэй учраас өдөрт 1080 минутийн нэвтрүүлэг явуулдаг гэвэл үүний хоёр хувьд буюу 30 секундын 40 ширхэг реклам явуулах хууль, эрх зүйн зөвшөөрөлтэй, бас нэвтрүүлгийг ивээн тэтгэж болдог, ивээн тэтгэгчийн бэлгэдэл, дүрсийг дэлгэцийн аль нэг хэсэгт жижгээр бичиж болно” г.м.) түүнийгээ өдрийн турш 20-30 удаа үзүүлж байжээ.

Одоо УИХ-ын гишүүн бөгөөд телевизүүдийн холбооны ерөнхийлөгч З.Алтайгийн ээлж. Төрийн ордны гадна харъяа телевизүүдийн сурвалжлагчдаар хүрээлүүлж “…. Олон нийтийн телевиз хуулийн тодорхойгүй заалтыг ашиглаж байна…. Хувийн телевизүүд бол рекламаар л амьдарна… Компаниуд аа, олон нийтийн телевизэд реклам битгий өгөөч ээ…” гэж уриалсныг бүх телевиз гаргав. Мэдээж МҮОНТ-ээс бусад.  

Маргааш нь буюу ням гаригийн үдэш МҮОНТ-ийн нэвтрүүлэг дуусахын алдад  захирал Ц.Оюундарийн  хариу мэдэгдлийн товч цуурайтав. Тээр жил 7-р сарын 1-ны шөнө Улаанбаатар онц байдал тогтооход тэгэж сүртэй зар түгээсэн санагдана. Уртаас урт мэдэгдэлд З.Алтайг “25-р суваг” телевиз, намтар түүх, охинтой юутай нь баахан балбаж өгсөн ба Даваа гаригийн өдөр тутмын сонинуудын дугаарт бүрэн эхээр нийтлүүлсэн гэнэ.

Ийнхүү олон нийтийн ба  арилжааны телевизүүд өөрсдийн эзэмшдэг сувгууд, төсвөөс авсан болон  рекламаас олсон мөнгөөрөө арван хэд хоногийн турш бяцхан дайтаад авлаа. 

Харин аажмаар тайвширч нам гүм болцгоов. Хэргийн учир З.Алтай гишүүн Япон руу яваад өгсөнд биш байх. Бие биенийхээ “үнэн”-ийг хамаа намаагүй илчилсээр байгаад монголын телевизүүдийн мөнгө олдог хачин сонин арга залиуд нүцгэрэн дэлгэгдэж  болзошгүйг бүгд зөнгөөрөө мэдэрсэн байж таарна. 

Хоёр тал олны нүдэн дээр нэр хайргүй үзэлцэж харагдсан ч тэдний хооронд сүйдтэй ялгаа алга. Би “арга залиуд” гэж тэдний булаацалдаад байгаа реклам сурталчилгаанд тооцогддоггүй “Бизнес мэдээ”, “Төлбөртэй нэвтрүүлэг”, “Захиалгат нэвтрүүлэг” гэж шууд нэрлэснээс эхлээд “ивээн  тэтгэв”, “хамтран ажиллав”, “оролцов”, “баярлалаа” мэтийн гэмгүй үгсээр халхавчилсан, “МҮОНТ”, “25-р суваг” телевиз”, “2010 он”, “Төгсөв” гэсэн хэдэн үсэг, тоогоор өндөрлөсөн, эсвэл огтоос нэр, хаяг, тайлбаргүйгээр, сайн уу, баяртай ч үгүйгээр эхэлж дуусдаг, бас хөтөлбөрт зарлахгүй байж байгаад “гэнэдүүлэн”  үзүүлдэг (ямар ч ул мөр үлдэхгүй гэсэн үг) нэвтрүүлгүүдийг хэлж байгаа юм. Төрөл, жанрын хувьд мэдээнээс эхлээд сурвалжлага, ярилцлага, тоглолт, идэлт, хонолт, ер нь юу ч байж магад. Ганц таних тэмдэг гэвэл бүгд төлбөртэй, даанч тас нуугаастай. 

Арилжааны телевизүүдэд ёс зүй, хууль ном гэж сүртэй юм хараахан үгүй тул орхиж бүхэл бүтэн хуультай олон нийтийн телевизийг анзаарваас тийм нэвтрүүлэг огт  тасардаггүй. Иймээс “хэрүүлийн” хоёр хувийг давах ч шаардлага байхгүй. Гаалийнхан өөр том орлоготой учраас цалингаа авдаггүй гэдэг шиг…
 
Мэдээ бол сэтгүүл зүйн бичлэгийн дээд төрөл зүйл бол “Бизнес мэдээ” бол реклам сурталчилгааны дээд хэлбэр болжээ. Арилжааны телевизүүдийг дүүрч гэж бодоход олон нийтийн телевизийн “Цагийн хүрд”-ээр  “Мобиком”, “Юнител”, ХААН, “Хас” банк, “Энержи ресурс”  “Говь”, “Гоёо” гээд хэдэн том компанийн сурталчилгааны сурвалжлагууд ээлжилдэг. Тэгтэл ОНРТ-ийн тухай хуулийн 13.2.2-т  “Улс орны болон дэлхий дахины амьдралын цаг үеийн шинжтэй үйл явдлын талаархи тогтмол мэдээллийн хөтөлбөрийн дундуур зар сурталчилгаа нэвтрүүлэхгүй байх” гэж харагдсан. 

“Ивээн тэтгүүлэх” гэсэн том цоорхой байх. Хуулийн 15.2-т “...ивээн тэтгэгчийн нэр, бэлгэдэл, хуулиар хориглоогүй бараа, үйлчилгээ, бүтээгдэхүүний дүрс зэргийг нэвтрүүлэгт саад учруулахгүйгээр дэлгэцийн аль нэг хэсэгт жижгээр гаргаж болно” гэчихжээ. Жижигхээн харагдах ёстой ивээн тэтгэлт маань бүхэл бүтэн тайз, дэлгэц, нэвтрүүлэг, бүр цуврал болж томордог. Сүүлдээ өөрсдөө ч бэлтгэхээ больж өнгөрсөн долоо хоногт гэхэд “Мобиком” корпораци шинэ үйлчилгээнүүдээ ээлж дараалан танилцуулсан цуврал нэвтрүүлгүүдийг бэлтгэж “Гэрэлтэй цонх”-оор үдэш болгон цацууллаа гэх юм. Үнэн гэдэгт эргэлзэхгүй байна.  

(Өөр бусад “тэр аргууд”-ын талаар би зөндөө бичсэн тул алгаслаа)

МҮОНТ энэ мэт далд бизнесээ алдахыг хүсэх үү? Хэрхэвч үгүй. Нэмж хэрэлдэхгүйгээр чимээгүйхэн амжуулж суусан нь дээр. Тэгээд ч саяхан олон нийтийн радио, телевизийн 2011 оны төсвийг хагас тэрбумаар нэмж өгөхөөр УИХ дээр яригдсан…  

Арилжааны телевизүүд ч гэсэн олон нийтийн телевизийг хүмүүжүүлэх гээд өөрсдөө ороогдвол дэмий. Шинэ жилийн хямдралууд эхэлчихлээ, ирэх онд Монгол улс баяжих сураг дуулдсан, тэгэж байтал 2012 оны сонгууль залгана, телевизүүд рүү улам их мөнгө цутгана, бөөн мөнгө тоолоод хэн нэгэнтэй муудалцаж суух зав гарах уу? Үгүй.

Товчхондоо, олон нийтийн ба арилжааны телевизүүдийн бяцхан “дайн” ингэсхийгээд замхрах нигууртай.

Posted in + ТЕЛЕВИЗ, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 4 Comments »

Монгол маягийн шууд телевизүүд

Posted by Ажиглагч on 2010/10/14

Өглөө босоод Чилид 700 метрийн гүнээс хамгийн сүүлчийн буюу 33 дахь уурхайчинг гаргаж байхтай таарлаа. Мэдээж телевизийн дэлгэцэн дээр.  “Ийгл” шөнөжин унтаагүй дамжуулсан юм байна!

Хөтлөгч нар ээлжилж унтсан байж мэднэ, харин тоймч Гантулга огт унтаагүй гэлээ. Дэлхийн дээр хичнээн олон телевиз, хөтлөгчид ингэж ажилласныг бүү мэд, Монголоос ганцхан “Ийгл” байжээ.  Давхар шууд дамжуулж тайлбарлаад зогсохгүй уул уурхай, аврах ажиллагаа, сэтгэл судлалын мэргэжлийн хүмүүсийг авчрахын зэрэгцээ үзэгчдийг утасдуулж байлаа.  Үзэгчид харин Чилийн ерөнхийлөгч ард түмэнтэйгээ амь нэгтэй байгааг шагшиж “харин манайд …” гэж байгаад Элбэгдоржийг  хичнээн чимхэв? Яахав яахав. Монголд том осол гарч Ерөнхийлөгч маань тодорсноос (үүнийг дээд зэргээр чадна) осол гарахгүй, тэгээд тодрохгүй байсан нь дээр.   

Өнөөдөр үйл явдлыг шууд дамжуулах нь гаднаас байтугай дотроос ч амар болжээ. Хэдхэн жилийн өмнө “Манай телевиз  Хүй долоон худгаас хурдан морины уралдааны анх удаа шууд дамжууллаа” гэж сүйд болдогсон. Одоо бүгд чадна. Сүүлдээ юуг шууд дамжуулахаа мэдэхээ больж.  

Өглөө 9 цаг өнгөрч аврах ажиллагаа дуусмагц “Ийгл” телевиз дараачийн шууд нэвтрүүлэгтээ орлоо. Ямар чухал үйл явдал болов? Төрийн ордонд эхэлсэн “Хөдөлмөр – хөгжлийн үндэс”  хөдөлмөрийн үндэсний чуулганы нээлтийн ажиллагаа байлаа. Ерөнхий сайдын үг, Ерөнхийлөгчийн илгээлт, УИХ-ын даргын илгээлт, МҮЭ-ийн Ерөнхийлөгч Ганбаатарын илтгэл … “Ийгл”-ийг шууд орхиж сувгаа солитол МҮОНТ ба  TV5 телевиз хоёр бас л шууд дамжуулж байх юм. 

Монголчууд бүгдээрээ цаг алдалгүй шууд үзэж сэтгэл догдлон ширтэх ёстой гэж дээрх гурван телевизийн шийдсэн үйл явдал нь ердөө энэ.   

  

Posted in Ийгл телевиз, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз, TV5 телевиз | 9 Comments »

Реклам хөтлөгчид

Posted by Ажиглагч on 2010/10/08

Олон нийтийн радио, телевизийн тухай хуулийн 13-р зүйлд “… улс орны болон дэлхий дахины амьдралын цаг үеийн шинжтэй үйл явдлын талаархи тогтмол мэдээллийн хөтөлбөрийн дундуур зар сурталчилгаа нэвтрүүлэхгүй байх, мөн ийм мэдээллийн нэвтрүүлэгч зар сурталчилгаа бэлтгэх, бүтээх, дамжуулахад оролцохгүй байх” гэж дэндүү тодорхой бичсэн байх юм.

Тэгвэл МҮОНТ-ын “Монголын мэдээ” агентлагийн “Цагийн хүрд” гэж мэдээлэл – сурталчилгааны хөтөлбөр байгааг бүгд мэднэ. Бас хүмүүс нь рекламнаас салахаа болив.  Сүүлийн өдрүүдэд хөтлөгч Ичинхорлоо туркийн биожүүсний рекламанд тоглож тэр нь бүх телевизээр цацагдлаа. Урьд нь “Монос”-ын Biogen гоо сайхны бүтээгдэхүүн,  ялангуяа “Маршал таун”-ы шинэ байрны сурталчилгаанд байн байн оролцоход хэн ч юм хэлээгүй болохоор бяцхан даварчээ. Өөр нэг хөтлөгч Цовоо нэвтрүүлгээ дуусангуут “Намуун” нэртэй гоо сайхны салон руу яарч, харин Оргил яарахгүйгээр үлдэж “Жалам хар”-аар шар айрагдах шинжтэй рекламууд сэм сэмхэн үзэгддэг. МАХН-ын болон бусад ой, найр наадмын арга хэмжээг хөтөлсөн чигээрээ арилжааны сувгуудаар давхар “халтуурддаг” хөтлөгчид ч бий.

Сэтгүүлч, хөтлөгч Ш.Ёолк япон авто сэлбэгийн “Масума”, Г.Бадамсамбуу “Спирт бал бурам” ХК-ийн “Итгэл дагуулсан эрхэм чанар” нэртэй цуврал реклам, саявтар Оллоо GPS-ийн рекламанд тоглосон нь хууль зөрчөөгүй ч ёс зүйн асуудал юм. Бусад оронд бол татвар төлөгчдийн мөнгөөр санхүүждэг олон нийтийн телевизийн ажилтанд зөвхөн нийгмийн рекламанд тоглохыг зөвшөөрдөг гэсэн. Манайхан иймэрхүү жижиг сажиг юмыг тоох биш…

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 2 Comments »

43 жилийн түүхт ой.

Posted by Ажиглагч on 2010/09/29

Жил бүрийн 9-р сарын 27 бол МҮОНТ-ын төрсөн өдөр. Гурван жилийн өмнө 40 насны ойгоо бараг л үндэсний хэмжээний баяр болгож одон медаль дарагдаад одоо 2017 он буюу 50 жилийнхээ ой хүртэл тайвшрах болов уу гэтэл тэгсэнгүй. Энэ жил “Монгол Улсын телевизийн урлаг үүсч хөгжсөний 43 жилийн ойн баяр” гэж нэрлээд зад авчээ.

Долоо хоногийн турш “Дэлгэцэнд мөнхөрсөн залуу нас минь” нэртэй 2007 оны бичлэгийг өдөр алгасалгүй үзүүлсэн бол яг 27-нд “Өглөө” хөтөлбөрөөс эхлээд “Гэрэлтэй цонх”-ыг хаагдтал өөрийгөө магтлаа.  Өдөржин “Монгол түмний телевиз” нэртэй дууны клип цуурайтаж МҮОНТ-ийн сан хөмрөгийн жүжгүүд, “Эфир” – МҮОНТ-ийн ойд зориулсан хүндэтгэлийн концерт, “Бүтээл төрсөн түүх”,”Одод тохиох мөч” бүгдээрээ МҮОНТ-ийнхэн уран бүтээлч хэмээх гайхамшигтай хүмүүсийн тухай байв.

Энэ мундаг хүмүүсийн ачаар Монгол телевиз өдий зэрэгтэй яваа аж. Магадгүй. Гэхдээ тэртээ 1960-аад оны эхээр тухайн үеийн нам,  засгаас шийдвэр гаргаж, Зөвлөлтийн барилгачид радио, телевизийн том төв, дамжуулах станцыг бүгдийг босгож, энэ олон жилийн турш, зах зээлийн ядуу тарчиг цагаар ч гэсэн ард түмний халааснаас хамаг зардал мөнгийг дааж, цалин хөлсийг өгч ирээгүй бол яах байсан бол?  Хааяа ганц нэг секунд ч гэсэн үүнийг санаж татвар төлөгчид, ард иргэддээ “баярлалаа” гэж хэлээсэй.

Энэ үдшийн “Цагийн хүрд” бас л МҮОНТ-ийн магтаалаар эхлэв. Араас нь МҮОНТ-ийн тайз, чимэглэлийн албаны уран бүтээлийн үзэсгэлэн …. Дараа нь сүүлийн хэдэн сард тасралтгүй сурталчилсан “Тусгай салаа” 60 ангит киноны нээлт болов. Үзүүлэхээсээ өмнө тэр киног яаж бүтээсэн тухай бас нэг нэвтрүүлэг. “Цаг үе, үзэл бодол” нэвтрүүлгээр улс төрийн хоёр нам эрх барих хугацаандаа Монгол телевизийг ээлжилж, дараа нь хамтран эдлэх халхавч болсон Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөний болон Олон нийтийн радио, телевизийн хуулийг санаачлагч УИХ-ын гишүүн Э.Бат-Үүл уригдаж “… Танайхаар захиалгатай мэдээлэл явахад гол харлаад сууж байдаг… Хамгийн сайн мэдээлэл өгдөг нь яах аргагүй танайх… Танайх улс төрчдийн захиалгаас л салаасай… Улс төрчид сонгогчиддоо харагдмаар байдаг, би ч бас дуртай, 12 онд дахиж сонгогдмоор байна ш дээ…гэж хачин сонин юм ярьж өгөв.

Олон нийтийн телевизийн ажлын арга нь татвар төлөгчдийн мөнгийг төр засаг буюу улс төрчдийн сурталчилгаа, өөрсдийн магтаал хоёрт үрчихээд оронд нь компаниудаас мөнгө салгаж гоё юм хийх явдал болжээ.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Эрхэм хүндтэй захиалгат зочин …

Posted by Ажиглагч on 2010/09/23

Өчигдөр МҮОНТ-ийн нэвтрүүлгийн хөтөлбөрт

21.15 Хөгжлийн төлөө яриа. Ерөнхий сайд, МАХН-ын дарга С.Батболд оролцоно /шууд/ гэсэн байлаа.

Дэлхийн бөмбөрцгийн нөгөө талд Нью-Йоркт хэдхэн хоногийг тайван өнгөрөөж үл чадан ард олноо санагалзаж ямар нэгэн телегүүрээр ярьж сайн яваагаа дуулгах нь гэж бодоод үзтэл хэд хоногийн өмнө хийсэн бэлтгэсэн захиалгат ярилцлагыг шахлаа.  Засгийн газар ба МАХН-ын тухай цаг илүү үргэлжилсэн ухуулга. Одоо бид Батболдгүйгээр чих амар хэд хонох эрхгүй болох нь… 

Ярилцлагын эхэнд МҮОНТ-ийн сэтгүүлч Ц.Мөнхтөр: Бид нэгэн эрхэм хүндтэй зочныг нэвтрүүлэгтээ урьж байна. Энэ бол Монгол улсын Ерөнхий сайд, МАХН-ын дарга С.Батболд” гэж ихэд боловсон эхлэв. Харин дэлгэцийн дор “Захиалгат нэвтрүүлэг” гэж биччихэж. Ерөнхий сайд яриагаа “Энэ сайхан завшаан олгосонд талархаж байна” гэж эхлээд “Ийм сайхан завшаан олгож байгаад талархаж байна” хэмээн төгсгөлөө.

Нэг нь урилгагүй зочныг урьсан болж жүжиглэх. Нөгөө нь “ийм сайхан завшаан”-ыг татвар төлөгчдийн мөнгөөр худалдаж авчихаад бас жүжиглэх.  

Олон нийтийн телевиз гэж Засгийн газраас төсвөө жилээр аваад, яг нэвтрүүлэг, ярилцлага (зөвхөн энэ биш) хийхдээ дахиад мөнгө авчихдаг хоёр нугардаг бизнес байна.

Ерөнхий сайд “Хамтарсан Засгийн газар байлаа гээд хяналт алга болдоггүй. Австри, Швейцарийн жишээ байна. Тэнд иргэний нийгэм нь хүчтэй хөгжсөн байдаг учраас болдог” тухай тун зөв юм ярив. Харин чөлөөт хэвлэл мэдээллийг дурдсан ч үгүй.  

Энэ ярилцлага Мөнхтөртэй юутай тэр чигээрээ SBN, TV9, TV8 гээд олон сувгаар зэрэг гарсан гэнэ. Би үзээгүй, тэгсэн биз.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 6 Comments »

“Цагийн хүрд”-ын баяртай мэдээ

Posted by Ажиглагч on 2010/09/17

Нийслэлд хүүхдийн тоглоомын талбай булаацалддаг байсан цаг өнгөрлөө гэсэн баяртай мэдээг МҮОНТ-ийн “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөр Мягмар гаригт орон даяар зарлав.  Улаанбаатар хотод газрын маргаан дэгдэхээ больжээ гэсэн үг.  Даанч тийм байх аа, сүүлийн саруудад “Цагийн хүрд”-ээр нийслэлийн бүтээн байгуулалт л гараад байсан. Энэ удаад Баянзүрх дүүргийн нэгэн цэцэрлэг хүрээлэнг ээлжит удаагаа сурвалжлав. Урьд нь “барих гэж байна”, “барьж байна”, “дуусах гэж байна” гэж үзүүлсэн бол энэ удаад дуусчихсан бололтой хотын болоод бусад дүүргийн удирдлага танилцаж байгааг харуулав.

Харин хэдэн минутийн дараа TV8  телевизийн “Толь” мэдээллийн хөтөлбөрийн “Шөнийн толь”:

– Шөнийн 01 цаг. СХД-ийн 17-р байрны дэргэд хүүхдийн тоглоомын талбайд барилга барихыг оршин суугчид эсэргүүцэж хашааг нь шатаан тэмцэлдэнэ. Гэтэл тус байрны “Батхолбоо” СӨХ-ийн дарга нь “Оршин суугчдын 80 хувь зөвшөөрсөн” гэсэн худлаа бичиг үйлдээд алга болчихож. Цаагуураа сүлбэлдсэн гэлцэнэ. Гүйцэтгэгч компаниас мэдээж хүн ирээгүй бөгөөд зөвхөн гэрээ байгуулсан хамгаалалтын албаныхан хараал ерөөл амсаж зогслоо.

– Баянгол дүүргийн нутаг дэвсгэрт Шинэ гэмтлийн эмнэлгийн орчимд, гэр хорооллын хажуугаар өнгөрдөг явган хүний замыг хааж далан сэтэлж байна гэсэн мэдээллийн мөрөөр очжээ.

– Сүхбаатар дүүргийн нутаг дэвсгэрт Говийн 44-р байрны зүүн талд үл мэдэгдэх компани үйлчилгээний барилга барихаар газар ухаж эхэлснийг эсэргүүцсэн оршин суугчдын дуудлагаар очсон сурвалжлага. Тус байр нийтийн эзэмшлийн буюу хүүхдийн тоглоомын талбайгүй болсон тул оршин суугчид шүүхээр заргалдаж байгаа ч цаадуул нь шөнө гэнэдүүлэн дайрчээ.

Маргааш нь Хан-Уул дүүргийн 11-р хорооны нутагт Халдварын эмнэлгийн ажилчдын байрны дэргэдэх хүүхдийн тоглоомын талбайд халдаж тул оршин суугчид шөнийн цагаар хамгаалан зогсох зуураа сэтгүүлчийг камертай нь дуудсан бас нэгэн сурвалжлага.  Өөр нэг газрын маргаанаар хоёр тал ах дүүсээрээ хүчээ зузаатган бараг зодолдож байлаа. 

Ер нь нийслэлд хүүхдийн тоглоомын талбай булаах явдал цөөрсөн нь үнэн, яагаад гэвэл булаах талбай бараг үлдээгүй.

P.S:  Дараачийн хэдэн өдөр Богд уулын Зайсангийн аманд Бурхан багшийн сэрэг дүртэй том шар хөшөө бүхий талбайг хашаалж таллаад барилга барьж эхэлсэн, Хан-Уул дүүргийн 1-р хорооны шинэхэн хотхоны хашааг нураагаад УИХ-ын гишүүн Ц.Батбаярын “Ганьт” компанийнхан ухаж эхэлснийг оршин суугчид эсэргүүцэж байгааг TV9 гаргасан бол мөн Зайсан дахь Уламжлалт анагаах ухаан, элэг судлалын төвийн орчны газрын маргааныг бүх олон телевиз үзүүллээ.   

“Цагийн хүрд” юугаа хардаг байна аа?

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз, TV8 телевиз | Leave a Comment »

Хулгай ч юм шиг …

Posted by Ажиглагч on 2010/09/14

Энэ долоо хоногт МҮОНТ-ийн хөтөлбөрт “Итгэл дагуулсан зүтгэл” гэж даруухан нэртэй нэвтрүүлэг орсон нь “Монос” группийн 20 жилийн ойд зориулсан сүржин захиалга байлаа. Хэн санахав.  Бас хоёр хоногийн өмнө “Аврал эрсэн эх дэлхий” нэрээр хуурч байгаад “Бороогийн хөндийн бодит байдал” нэртэй ээлжит сурталчилгааны нэвтрүүлэг үзүүлэв. Мэдээж “Бороо гоулд” компанийн захиалга.  Алт олборлоход газар дэлхий улам сайжирдаг юм байна.

Бас нэг арга байна. Хөтөлбөрт огт зарлахгүйгээр өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд МАСЗХ-ны их хуралд зориулсан хэд хэдэн нэвтрүүлгийг сэмээрхэн шургуулав.  Хулгай ч юм шиг. Тэгэхдээ бүр оргил цагаар бүгд харж байхад шүү!

Өөр нэг арга. “Төгс ертөнц” теле сэтгүүлийн ээлжит дугаар тэр чигээрээ “Гоёо” компанийн сурталчилгааны нэвтрүүлэг байлаа.

Олон нийтийн телевизийг компаниудад битгий худалдагдаарай гээд төсвөөс мөнгө өгдөг шиг санах юм.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

“Энержи ресурс”-ын хоёр эзэмшил

Posted by Ажиглагч on 2010/09/11

Ажлын таван өдөртэй, хагас сайны өглөө бүгд яаралгүй босч гэртээ байж байдаг манайд Бямба гаригийн өглөө гэж телевизийн бас нэг оргил цаг бий. Яг үүнийг тааруулж МҮОНТ төр, засгийнхантай (эсвэл тусгай захиалга өгсөн хүмүүстэй) “Ярилцья” нэвтрүүлгээ үзүүлээд араас нь “Энержи ресурс” ХХК-ийн захиалгат нэвтрүүлгийг явуулдаг болсоор удлаа.

Энэ зуныхыг хөтөлбөрөөс жагсаавал: 

2010.05.22. Бямба. 11.30 Шинэ үеийн геологичид

2010.05.29. Бямба. 11.30 Дэм дэмэндээ

2010.06.05. Бямба. 11.30 Манай Цогтцэций

2010.06.12. Бямба. 11.30 Монгол брэнд-Ухаа худаг

2010.06.19. Бямба. 1.30 “Сумын сургуулиар сонин ихтэй”

2010.06.26. Бямба. 11.30 Монголчууд бие даан цахилгаан станц барьж байна”

2010.07.03. Бямба. 11.30 “Говийн зам”

2010.07.10. Бямба. 11.40 Уурхайчдын шилэн ордон

Зун хоёр сарын турш завсарлаад дахин гарч эхэллээ. 

2010.09.10. Бямба. 11.30 Уурхайчдын шилэн ордон-2

Эд бүгдээрээ “Энержи ресурс”. Бас “Цагийн хүрд”-ээр үе үе “Гэрэл гэгээтэй мэдээ хүргэе”, “Бүтээн байгуулалтанд өнгө нэмсэн шинэ мэдээ”, “Ухаа худгаас сайхан мэдээ ирлээ” гэсэн оршилтой мэдээ, сурвалжлагууд гарч л байгаа.

Энэ бүгдээс харахад “Энержи ресурс” компани Өмнөговь аймгийн Цогтцэций сумын нутаг дахь Таван толгойн нүүрсний орд газрын хамгийн ашигтай Ухаахудагаас гадна МҮОНТ-ийн нэвтрүүлгийн хамгийн оргил цагийг эзэмшдэг гэж хэлэхээр болжээ.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 1 Comment »

МҮОНТ МУУҮА-д хайртай.

Posted by Ажиглагч on 2010/09/11

Олон нийт, олон нийтийн байгууллагууд Олон нийтийн телевизэд хандаж нэвтрүүлэг хийе, хийлгэе, ажил төрлөө ярья гэхлээр МҮОНРТ-ын захирлууд “Монголд хэдэн мянган төрийн бус байгууллага бий, тэдний хүссэний тоогоор цаг гаргаад байх ямар ч боломжгүй” гэж айлгадаг ганц аргатай юм гэсэн. Цаадуул нь айгаад нэхэхээ больчихдог.

Тэгсэн мөртлөө тэр олон байгууллагаас зөвхөн ганцыг сонгож захиалсан нэвтрүүлгийг нь лав сүүлийн 2 жилийн турш ямар ч саадгүй тогтмол явуулж өгч байх юм. Хүсвэл нь бэлэн бичлэгийг хүлээн авч шууд цацна, өмнөөс нь томилолтоор явж гадаад дотоодгүй сурвалжилна,  эсэхүл ярилцлага зохион байгуулна …

МҮОНТ татвар төлөгчдийн мөнгөөр эрхлүүлж байдаг цорын ганц төрийн бус байгууллагын нэрийг Монголын уул уурхайн үндэсний ассоциаци, тэр нэвтрүүлгийн нэрийг “Хөгжлийн тулах цэг” гэдэг.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

“Гацуурт”-ын талын телевиз

Posted by Ажиглагч on 2010/08/18

Өнгөрсөн Бямба гаригт МҮОНТ-ээр 19.40-өөс гарахаар зарлагдсан “Сөдөтийн уурхайгаас хийсэн тэмдэглэл”-ийг хойшлуулж бүр илүү оргил цагаар буюу 21.15-аас үзүүлэв. Сүүлийн үед хэвлэл мэдээллээр олон удаа шүүмжлүүлсэн, Өвөрхангай аймгийн Бат-Өлзий сумын нутагт үйл ажиллагаа явуулдаг “Гацуурт” компанийн Сөдөтийн уурхайг учир зүггүй өмөөрсөн нэвтрүүлэг байлаа. Уурхайн дарга Л.Батмөнхийн араас сумын ИТХ-ын дарга Батчулуун, байгаль орчны байцаагч хоёр “Гацуурт” компани нөхөн сэргээлтийг маш сайн хийж урьд нь алт олборлоогүй юм шиг болгосон тухай ярьцгааж, Орхон гол Сөдөтийн уурхайгаас болж тасраагүйг тангараглах шахав. Бас “Гацуурт” компанийн хууль ёсоор зөвшөөрөл авсан газар нь Төвхөн хийдээс хол, тэгээд ч олборлолт эхлээгүй тул аюулгүй гэв.

Батчулуун дарга цааш нь “…сумыг соёлын өргөөтэй болгосон … багийг эрчим хүчтэй болгоход миллиард төгрөг орно… Ийм компанийг гомдоож болохгүй… Сумын дарга лиценз өгсөн гэж бичээд байна. Лицензийг бид өгдөггүй…2003 онд олгосон байгаа лицензийн асуудал одоо ажиллаж байгаа Засаг дарга, хурлын даргад хамаагүй … Иргэдийг малжуулахад “Гацуурт” компанитай хамтарч ажиллана.. гэлээ. Нутагт нь “Гацуурт” нэртэй буяны байгууллага тонгочдог юм байна.

Хөдөөгийн ядуу сумдыг компаниуд тэр чигээр нь худалдаад авч байгаа одоо цагт иймэрхүү яриа сонин биш. Харин нэвтрүүлгийг бэлтгэсэн нэр, нүүргүй сэтгүүлч “Гацуурт” компани 500 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийсэн… Сумтай байгуулсан хамтран ажиллах гэрээ хэрэгжихгүй байх вий” гэж компанийн өмнөөс айлгав. 

Бас TV9 телевизээр гарсан Сөдөтийн уурхайг шүүмжилсэн нэвтрүүлгийг хэсгийг үзүүлж, араас нь “Хүмүүс, “Өдрийн сонин”, “Зууны мэдээ”, “25-р суваг телевиз гээд бараг бүгдийн нэрийг дурдаж байгаад “сурвалжлах багийнхан бид няцааж байна… гүжир гүтгэлгийг явуулах нь нэлээд дээрээс шидсэн чулуу болов уу” хэмээн тасралтгүй томорсоор дуусгалаа.

Уг нь мөнгө төгрөг хөөцөлдсөн арилжааны телевиз, сонинууд “Гацуурт”-ын захиалгаар иймэрхүү өрөөсгөл нэвтрүүлэг, нийтлэл бэлтгэж, харин олон нийтийн телевиз тэр шүүмжлэл хэлээд байгаа нутгийн иргэд, төрийн бус байгууллагуудын үгийг орхилгүй хүргэх ёстой атал эсрэгээр байх юм. Төгсгөлд нь “2010” гэж дөрвөн тоо бичсэнээс өөр хаяггүй, захиалгаар бэлтгэсэн энэ нэвтрүүлгийг захиалгаар үзүүлснийхээ төлөө алтны компаниас овоохон юм авсан биз. Юуны тулд Монголын хамгийн том, үндэсний хэмжээний телевиз билээ…

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Цэдэнбал шиг Батболд

Posted by Ажиглагч on 2010/08/08

Ерөнхий сайд С.Батболдын баруун аймгуудаар хийсэн гурван долоо хоногийн урт аялал үргэлжилж байна. Үүнийг орон нутагт “ажиллаж байна” гэдэг. Энэ бэрх ажилдаа мэдээж сэтгүүлчдийг авч явсан, гэхдээ олныг биш, найдвартай хэдийг. Мэдээж МҮОНТ-ийн “Монголын мэдээ” агентлагийг дагуулсан тул хал балгүй тоочсон сурвалжлагууд хөвөрч буй. Гэтэл чамлагджээ.

Өнгөрсөн долоо хоногийн Пүрэв гаригт МҮОНТ-ээр гарсан “Засгийн Газрын тэргүүний хөдөө орон нутагт хийж буй томилолтын тэмдэглэлээс”, Баасан гаригт үзүүлсэн “Монгол Улсын Ерөнхий сайд С.Батболд хөдөө орон нутагт” нэртэй тусгай тойм нэвтрүүлгүүдийг Засгийн газрын хэвлэл мэдээллийн албаны дарга М.Оюунчимэг өөрийн биеэр бэлтгэж хөтлөв. Төгсгөлд нь “Сэтгүүлч М.Оюунчимэг” гэж нэрээ бичүүлж байгаад…

Дахиад багаджээ. Ням гаригийн “Долоо хоног” хөтөлбөрөөр дахин тойм оруулж “… хээрээр гэр хийж хэдэн мянган километр аялж байсан Юмжаагийн Цэдэнбал гуайн түүхийг шинэ цагийн удирдагчдаас Ерөнхий сайд Батболд анх удаа давтлаа… гэсэн өгүүлбэрээр эхлэв. Хөөрхий Ерөнхий сайд эхнэр, хүүхдээ дагуулаад … хэцээр дэр хийн хоноглох өрөвдмөөр дүр зураг нүдэнд зурсхийн өнгөрөв. Уг нь Цэдэнбалын үеийн коммунист сэтгүүлчид том даргаа орон нутагт зочлоход “хээрээр гэр хийлээ” гэж балайрдаггүй байсансан.

Цааш нь дуржигнуулсан гоё өгүүлбэрүүдээс: “… Ерөнхий сайд бороо дагуулж ирлээ… 5000 километр донсолгоотой бартаат замаар сэгсчүүлэн давхисан… Ерөнхий сайдын 5000 км ажилласны дараа ТОМ ТҮҮХ бичигдэх болно гэсэн иргэдийнхээ үгэнд урамшсан Ерөнхий сайд цааш хөдөллөө… “

Зулгуйдлын хам шинж бол зулгуйдаж байгаа хүнээ түүхэн хүн, түүхэн үйл явдалтай зүйрлэх явдал гэдэг. Яг таарч байна.

Энэ жишээ МҮОНТ-ийн “Монголын мэдээ” агентлаг ба Засгийн газрын Хэвлэл мэдээллийн алба хоёрын хооронд нэгэн кинонд гардагчлан “нүдний ялгаа” бүрэн арилсныг дахин харуулав. (Ер нь ялгаа байсан юм уу?). Дэлхийн өөр ямар улсын Ерөнхий сайдын хэвлэлийн албаны дарга нь Ерөнхий сайдаа магтсан нэвтрүүлэг зүйгээд, түүнийг телевиз нь (тэр тусмаа олон нийтийн телевиз!!!) дамжуулж суудаг бол? Лав Хойд Солонгос, Хятадад тэгдэггүй. Бусад улсуудыг мэдэхгүй юм даа.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 6 Comments »

Даргын нэвтрүүлэг

Posted by Ажиглагч on 2010/06/30

Энэ сард бүр тэмдэглэлт явдал болов. МҮОНТ-ийн “Монголын мэдээ” агентлагийн тоймч М.Оюунчимэг Засгийн газрын хэвлэл мэдээллийн албаны даргаар томилогджээ. Тэртээ тэргүй төр, засгийн гэрээт борлуулагчийг хийж ирснийхээ шимийг хүртэж албан тушаал дэвшин очих ёстой газраа очсон бол сайн хэрэг. Харин “Бизнес ньюс”-ээсээ салж өгдөггүй ээ.

Сарын дундуур гарсан “Бизнес ньюс”-ийг юу ч болоогүй мэт хөтөлж УИХ-ын чуулганы хуралдаан дээр Ерөнхий сайд С.Батболдын хэлсэн үгийг хэсэг хэсгээр тайлбарлан сонсгож бишрэн суув. Араас нь УИХ-ын гишүүн Х.Наранхүү, С.Оюун нартай хуурамч телегүүр хийж (урьдчилж хийсэн бичлэгээ монтажлан үдшийн 22 цагт ажил яриад сууж “харагдсан”), бас Гадаад хэргийн яаманд болсон Литва улсын төлөөлөгчидтэй хийсэн уулзалтаас сурвалжилж амжив.

6-р сарын 20-ны Ням гаригийн 18 цагт хуурамч телегүүрний мэргэжилтний шинэ бүтээл мэндэллээ. Үүний тулд МҮОНТ-ийн хөтөлбөрийг өөрчилж хэд хоногийн өмнөөс “Монгол Улсын Ерөнхий сайд С.Батболд цаг үеийн асуудлаар иргэдийн асуултанд хариулна” гэж зарлуулж байгаад ШУТИС-ын Холбоо, мэдээллийн технологийн зайн сургалтын танхимд Ерөнхий сайдыг аваачин орон нутагтай холбосон телехурал маягийн юм хийв. Шал дэмий байлаа. Туршлагатай сэтгүүлч Ц.Мөнхтөрөөр хөтлүүлээд ч нэмэр болсонгүй. Урьдчилж авсан эсвэл утсаар аваад “бэлтгэсэн” асуултууд залхуу хүргэнэ. “Таван толгой”-г ард түмэндээ өгнө гэсэн хоосон өгүүлбэрээс өөр хэлэх юм Ерөнхий сайдад байсангүй. Харин телегүүр жинхэнэ байж Солонгост суугаа монголчуудтай интернэтээр ярилцсан, гэхдээ өнөөдөр айл бүр гэрээсээ Америк, Солонгостой холбогддог болсон тул сонин биш.

Өчигдөр орой “Бизнес ньюс” нэвтрүүлгийн ээлжит дугаарыг дундаас нь үзтэл Засгийн газрын хэвлэл мэдээллийн албаны дарга Б.Оюунчимэг Монголбанкны дэд ерөнхийлөгч Н.Золжаргалтай хуурамч телегүүрдээд сууж харагдав. Дараа нь Улсын мэргэжлийн хяналтын газрын дарга Я.Содбаатартай “жинхэнэ” ярилцлага хийв. Эхний асуулт нь “Ерөнхий сайд С.Батболдын өгсөн үүргийн дагуу … “ байсан ба дараачийн асуулт болгон “Ерөнхий сайдын яриад байгаа…” гэж эхэлж байв.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 4 Comments »

Төр, засгийн ухуулагч агентлаг

Posted by Ажиглагч on 2010/06/29

Хойшид хэрхэвч ийм байж таарахгүй гэлцээд 2005 онд Олон нийтийн радио, телевизийн тухай хуулийг батлан өмнөх 40 жилийн туршид эхлээд нам засгийн, дараа нь төр засгийн шууд мэдэлд явж ирсэн Монгол телевизийг өөрчилж Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз болгосон байтал тус телевизийн “Монголын мэдээ” агентлагийн мэдээ, сурвалжлагууд яг хэвээрээ.

“Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөрийн дийлэнх, заримдаа бүгдээрээ төр засгийн ажил алба байдаг нь нотлогдсон зүйл. Бас 11, 13, 15, 18 ба 23 цаг орчмын мэдээнүүд “Цагийн хүрд”-ийн үргэлжлэл буюу давталт юм. Төр, засгийн ажлыг сурталчлахад зориулагдсан “Нээлттэй засаг” ба “Сүлд” хөтөлбөрүүд хэвээрээ төдийгүй өөрчлөгдсөнгүй. Тэд үндсэндээ “Цагийн хүрд”-ийн мэдээ, сурвалжлагуудын арай дэлгэрэнгүй хувилбар юм. “Бизнес ньюс” мөн адил. Эсрэгээр хэлбэл, “Монголын мэдээ” агентлаг долоо хоногийн турш төр засгийн дээрх хөтөлбөрүүдийг бэлтгэдэг, харин өдөр өдрийн “Цагийн хүрд”-ээр жижиглэн үзүүлж нэг сумаар хоёр туулай буудсаар.  

Өнгөрч буй зургадугаар сард улам төр засагжлаа.

Бямба гариг бүрийн “Ярилцья” нэвтрүүлэг сүүлийн хоёр дугаарыг үзэхэд 2010.06.19-нд УИХ-ын гишүүн Э.Бат-Үүл, Н.Ганбямба, Нийгмийн хамгаалал хөдөлмөрийн сайд Т.Ганди, 2010.06.26-нд УИХ-ын гишүүн Д.Арвин, Улсын мэргэжлийн хяналтын газрын дарга Я.Содбаатар, УИХ-ын гишүүн Я.Батсуурь, Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газрын дарга Д.Мандах нар оролцов. Ярьж чаддаг хүмүүс Монголд дуусчихжээ.

Энэ сард Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржийн төрийн эрхэнд гарсны 1 жилийн ой тохиожээ. Олон нийтийн телевиз олон талаас нь дүгнэж харуулахын оронд зөвхөн Ерөнхийлөгчийн пиарчдын захиалгаар бөмбөгдөв. “Цагийн хүрд”-ээр Элбэгдоржийн ганцхан жилийн хугацаанд амжуулсан хэтэрхий их ажлыг багтааж ядан шахаж, “тэнэг” үзэгчид ойлгоогүй байж магад тул Ерөнхийлөгчийн тамгын газрын дарга Д.Баттулгаар хэлүүлж цээжлүүлэх жишээтэй. “Шанхайн хамтын ажиллагаа ба Монгол улс”, “Ази тивд хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхэд Монгол улсын оролцоо” зэрэг тусгай нэвтрүүлгүүдийн “Монгол” гэдэг бол мэдээж Ц.Элбэгдорж.

Ням гаригт үзэгчид ид амарч байхад УИХ-ын гишүүд тэргүүтэй хэсэг нөхөд “Парламентын хэлэлцүүлэг” нэрээр хуралдаж салахгүй зовоосоор олон жилийг үдлээ.

Үүгээр дуусахгүй. Долоо хоногт хоёр удаа бүтэн цаг үргэлжилдэг “Нээлттэй хэлэлцүүлэг” яам, газрын жижиг сажиг албан тушаалтнуудаар пиг дүүрч харин агуулга нь хов хоосорлоо. Дээрээс нь “Талуудын яриа” нэртэй бас нэг хувилбар нэмэгдэв. 10 ялгаа хайвал “Засгийн газрын http://www.open-government.mn сайтын дэмжлэгтэйгээр явуулж байгаа цуврал хэлэлцүүлэг” (тэндээс санхүүждэг гэсэн үг) гэдэг тайлбараас өөр олдохгүй. (Үнэндээ “Нээлттэй хэлэлцүүлэг” бас л дээрээс санхүүждэг)

Бас Төрийн ордноос захиалбал ямагт бэлэн байлгадаг “Нүүр түлсан ярилцлага” гэж бий. Өнгөрсөн долоо хоногт Монгол Улсын Тэргүүн шадар сайд Н.Алтанхуяг оролцжээ. Хөтлөгч “Бид таныг уул уурхай, дэд бүтцийн асуудлаар санал бодлыг тань сонсоё гэж урьсан” гэв.  Гэнэтхэн сайдыгаа сонсохыг хүсч гэнэ…

Засгийн газрын тохируулагч,  хэрэгжүүлэгч агентлагуудаас гадна ухуулагч агентлаг гэж яах аргагүй байна.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 1 Comment »