АЖИГЛАГЧ

Монголд, Монголын хэвлэл мэдээлэлд юу болж байна?

Archive for the ‘МОНГОЛЫН АМЬДРАЛ’ Category

Хоол идэх нь гоё…

Posted by Mongol on 2009/09/06

Хичээлийн шинэ жилийн эхний өдрүүдийн хамгийн хөгжилтэй явдлууд, бас зугаатай яриа мэдээж 6 настай шинэ сурагчдаас гарч байна.

– [Уйлж байгаа сурагч] Аав орж ирэхгүй байна… Гадаа байгаа…

– Ээжийгээ санаад байна …

– Намайг ухаантай болгож өгсөн ээж аавдаа баярлалаа.

[Сургуульд сурахад юу нь гоё байна? гэсэн сурвалжлагчийн асуултанд] Хоол идэх нь гоё…

Posted in МОНГОЛЫН АМЬДРАЛ | 1 Comment »

Д.Дорлигжавын албан ёсны том айлчлал эхэллээ

Posted by Mongol on 2009/08/14

Өчигдөр орой МҮОНТ-ийн “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөрөөр Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн тамгын газрын дарга Д.Дорлигжав ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн тамгын газрын дарга Сурковын урилгаар хоёр өдрийн албан ёсны айлчлал хийхээр мордлоо гэсэн албан мэдээг Монгол орон даяар шуурхайлан цацлаа.

Ээ, бурхан гончигсумлаа минь, ямар том айлчлал вэ!

Араас Дорлигжав дарга өөрөө гарч ирээд, айлчлалын учрыг ойлгохгүй байсан над мэтийн монголчуудад ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Медведевын Монголд хийх өөр нэг чухал айлчлалын бэлтгэлийг Гадаад харилцааны яам зохицуулж байгаа ч өөрийн биеэр очиж зарим нарийн ширийн зүйлийг тохирохоос өөр аргагүй тухай тайлбар хийлээ. Маш хэцүү ажилтай явах тул юмыг яаж мэдэхэв гээд “баяртай” гэж хэлсэн хэрэг.

Өнөөдрөөс “Дорлигжав Москвад хүрэлцэн ирлээ. Нисэх онгоцны буудал дээр …. гэсэн мэдээнүүд цувах юм болов уу? Нэгэнт ингэж хүчтэй эхэлсэн юм чинь буцаж ирээд “Чингэс хаан” олон улсын нисэх онгоцны буудал дээр сэтгүүлчдийг цуглуулж ч магадгүй.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз, Улс төр, эдийн засаг | 1 Comment »

7-р сарын 1-ныг хэсэглэсэн хэсгүүд байгуулагдав

Posted by Mongol on 2009/07/31

УИХ-ын дарга Д.Дэмбэрэл 2008 оны 7-р сарын 1-ний өдрийн онц байдал тогтооход хүргэсэн нийтийн эмх замбараагүй байдлын үед нийгмийн дэг журам сахиулах чиг үүрэг бүхий байгууллагууд хэрхэн ажилласан, тэдгээрийн харилцан үйл ажиллагаанд үнэлэлт, дүгнэлт өгөх үүрэг бүхий ажлын хэсэг байгуулжээ.

Уртаас урт гуншинг нь манайхан хялбарчлаад “7-р сарын 1-нд дүгнэлт өгөх ажлын хэсэг”, “7-р сарын 1-ны комисс” гэх мэтээр нэрийдэж эхэллээ. Үгүй ээ. Нэрийг нь тайлбал, зөвхөн цагдаагийнхныг (тагнуул, цэргийнхэнтэй хамтатгаад) шалгах ажлын хэсэг байна. Энэ бол УИХ-ын хоёрдахь ажлын хэсэг бөгөөд эхнийх нь онц байдлын үеэр болон дараах хүний эрхийн зөрчлийг шалгах үүрэгтэй байгуулагдсан юм.

Тэр өдрийн үймээн дэгдэхэд хүргэсэн гэх сонгуулийн булхайг бараг л хараад зогсож байсан мэтээр сүржигнэж үй олон залуусыг тултал хөөрөгдөөд тавьчихсан хүмүүс, бас галдан шатаагчдыг УИХ тойроод байгаа биз? 7-р сарын 1-ны хэрэг явдлыг эхнээс дуустал шалгаж дүгнэлт өгөх ганц ажлын хэсэг байгуулахын оронд ингэж хэсэглээд байх юм. Овоо босгоогүй байхад шаазгай суучихсан юм шиг.

Удалгүй иймхэн самууныг тэсэлгүй шатсан МАХН-ын байранд дүгнэлт өгөх ажлын хэсэг байгуулагдаж магадгүй. (Нээрээ, дүгнэлт өгөөд нураачихсан бил үү?)

Posted in 2008.07.01 | Leave a Comment »

Хүй долоон худагт нэг сая хүн …

Posted by Mongol on 2009/07/14

Нэг бөх нөгөөдөө “чи намайг боловсролтойгоороо дээрэлхлээ” гэж гоморхсон тухай онигоо байдаг. Тэрбээр гуравдугаар анги, нөгөөдөх нь дөрөвдүгээр анги төгссөн байж.

Саяын наадмын хоёр дахь өдрийн өглөө соёолон морины уралдааныг Хүй долоон худгаас шууд дамжуулсан UBS телевизийн хоёр тайлбарлагч морьд барианд орохыг сэтгэл өндөр тайлбарлаж дуусангуутаа нэг нь багширсан олон хүн амьтныг сая анзаарч:

– Өнөөдөр Хүй долоон худагт лав хагас сая хүн цугларч сайхан наадлаа гэж дүгнэв.

Хэдийгээр соёолонгийн тоосонд даруулах дуртай ч нийслэлийн сая гаруй хүн амын тэн хагас тэнд оччихсон бужигналдсан гэхэд итгэмээргүй. Нөгөө тайлбарлагч нь бас итгээгүй бөгөөд залруулж

– Өнөөдөр энд сая гаруй хүн цугларч сайхан наадлаа гэх нь тэр.

Сайхан наадсан нь үнэн байх, гэхдээ тэр өглөө нийслэл эзгүйрсэн байж таарах уу? 

Баримжаа гэж нэг юм байдаг даа…

Posted in Наадам, UBS телевиз | 1 Comment »

2008 оны наадмын “ардчилсан сонголт”

Posted by Mongol on 2009/07/14

Naad huushuur

Бараг телевиз болгон шууд дамжуулсан наадам өндөрлөв. Хэдэн зуун сурвалжлагчийн хараа чих, тэр дундаа гэрэл зурагчдын дуранд өртөөгүй хүн амьтан, дуу чимээ, үйл хөдлөл Төв цэнгэлдэх, Хүй долоон худагт нэг ч үлдээгүй тул сонин санагдаад баахан дарсан хуушуурын хаягаар дагнахаар шийдэв.

Энд ирж хуушуурдсан олон хүн Чингэлтэй дүүргийн Засаг даргын тамгын газрын ивээл дор “ардчилсан сонголт” хийжээ. Харин ардчилсан ерөнхийлөгч маань ард түмнийхээ дунд орж ганц хоёр хуушуур идсэн бол зүгээр байж. Америкийн ерөнхийлөгч Обама гэр бүлээрээ Макдональдс орж томоос том хамбургер зооглосныг санаж байна…     Read the rest of this entry »

Posted in Наадам | 8 Comments »

Өнөөдөр шинэ ерөнхийлөгч тангараг өргөхийг үзэв. (Зурагтаар)

Posted by Mongol on 2009/06/18

Elbegdorj1

Цоо шинэ Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржийн тангаргаа өргөх ёслолыг зурагтаар үзэж байна хэмээн нэг нөхөр хөдөө сумаас утасдаж “наана чинь яаж байна?” гэж сонин содон юм нэхлээ. Яах юу байхав, нийслэлд суугаа бид ч бас зурагтаар яг адилхан юм үзэж байлаа.

“Ийгл” телевиз шууд нэвтрүүлгээ бусдаас түрүүлж 10.00 цагаас эхэлж талбай дээр хүмүүстэй ярилцлага хийж дамжуулсан нь сонин байв. Ингээд яг 12.06-д болсон тангараг өргөх ёслол бүхий УИХ-ын чуулганы ёслолын хуралдааныг МҮОНТ, TV5, TV9, НТВ, “Ийгл” зэрэг телевизүүд шууд дамжуулав. Харин Төрийн ордонд үргэлжилсэн дараачийн үйл явдлууд, тухайлбал шинэ Ерөнхийлөгч төрийн 9 хөлт цагаан сүлдэд мөргөж намын батлахаа АН-ын даргадаа хураалгаснаас эхлээд Төрийн тамгаа хуучин Ерөнхийлөгчөөс хүлээж авсан, бас Н.Энхбаяр зөвлөхүүд, шадар хүмүүсээрээ үдүүлэн машинд сууж ордныг орхин одох тэр мөчийг зөвхөн МҮОНТ ганцаараа шууд харуулжээ.

Дараа нь Сүхбаатарын талбай дээр болсон үргэлжлэлийг тэнд байсан бүх телевиз дамжуулсан төдийгүй хурсан олон гартаа атгасан авдаг, бичдэг камер юмуу гар утсаараа дурсгал болгон татаж байв.

Эхний сэтгэгдлээ хуваалцъя. Тангараг өргөчихөөд ард түмэндээ хандаж цээжээрээ хэлсэн үг нь хүчтэй  (… Монгол бол өөрийгөө өргөмжилсөн удирдагч шаардлагагүй орон… Энэ завхралд өнөөдрөөс цэг тавилаа… ) мөртлөө арай нуршуу, энгийн яриа тал руугаа байв. Уулзалт хийж байгаа нэр дэвшигч биш, сонгогдоод тангаргаа өргөсөн Ерөнхийлөгч  юм чинь цаасан дээр бэлтгэж ирээд нэг,  хоёр гэж байгаад зарлиг мэт тунхагласан бол дээр байж. (Дээл хэр зохисон тухайд гэвэл монгол дээл өөрөө ямар ч хүнд зохидог эд. Даанч шинэ Ерөнхийлөгч тэнийж итгэлтэй зогсохын оронд биеэ хэт барьж заримдаа бага зэрэг бөгтийж харагдсан.  Сүүлдээ дээлээ тайлан костюм пиджакаа өмсөж байж сая цээж тэнийв)

Дараа нь шинэ Ерөнхийлөгч Төрийн ордноос гарч Чингэсийн хөшөөний өмнөх шатаар Сүхбаатарын талбай руу бууж цэргүүдийн урдуур нь явж мэндчилсний дараа жагсаал эхлэв. Сүүлийн үед зурагтаар зөвхөн Хойт Солонгосын парадыг дайнч гэсэн утгаар үзүүлэхийг зөндөө үзсэн надад манай цэргийн жагсаал сайхан санагдаж өөрийн эрхгүй бахархал төрүүллээ. Сүр жавхаа төдийгүй эмх цэгц, дэг журам, чанд сахилга гэж юу байдгийг гэнэт мэдэрлээ. Мартагдсан байж шүү!

Posted in Улс төр, эдийн засаг | 7 Comments »

Уулзаад, бас хоноод явахгүй дээ…

Posted by Mongol on 2009/05/13

Өнөөдөр үдээс хойш ОХУ-ын Засгийн газрын дарга В.Путин Монголд айлчлаад оройдоо багтаж ниссэн байна. Би ихэнх улаанбаатарчуудын адилаар яг айлчлал болж байгааг зөвхөн зурагтаар харав.

Путины онгоц 15 цагийн үед Улаанбаатарт газардахад “Ийгл” телевиз өөрийн алдарт шууд сурвалжлагаа эхэлсэн ч камер нь Чингэс хаан олон улсын нисэх буудалд биш, харин Төрийн ордны хашааны бүр гадна зоолттой байж баахан хүлээлт үзүүлж хүлээлгэв. Ингээд 16 цагийн үед Төрийн ордонд хоёр орны Засгийн газрын тэргүүний хэлэлцээр эхэлсэн тухай сурвалжлагыг “Ийгл” дээр нэмж TV5 телевиз үзүүллээ. Эхлээд сэтгүүлч Дагиймаа дэлгэц дүүрэн чалчиж эхлэхэд нь Путин, Баяр хоёрыг яриулахгүй нь гэж айсан шүү. Ашгүй тэгэсхийгээд больсон.

Дараа нь С.Баяр, В.Путин зэрэгцэн зогсож урдуур нь хоёр орны сайд дарга нар ээлжлэн ширээнд сууж баахан хэлэлцээрт гарын үсэг зурах ёслолыг МҮОНТ ба TV5 телевиз шууд дамжуулан үзүүллээ. Зөвхөн энэ хоёр телевизэд онцгой эрх олгожээ. Бас монгол, оросын зөвхөн нэг нэг сэтгүүлчид асуулт тавихыг зөвшөөрсөн байв. Хоёр талаасаа хэтэрхий цензурдсэн үү, бүү мэд хал балгүй жол асуултууд тавигдав. Дашрамд хэлэхэд монгол орчуулагч (эмэгтэй) маш сайн, харин оросын талын орчуулагч нь гацаа ихтэй байв. Түүний орчуулгыг Путин хэд хэдэн удаа тасалж дараачийн өгүүлбэрээ хэлж байв.

“Ийгл” телевиз яг энэ арга хэмжээг сурвалжилж чадаагүй болохоор айлчлалын талаар үзэгчидтэй ярилцав. Хамгийн эхэнд холбогдсон үзэгч “Энэ бол Баярын гуйлтаар хийж байгаа айлчлал. Ерөнхийлөгчийн сонгуультай холбоотой шоу” гэж хэлээд дараачийн бүх үзэгчдэд толгой түрүүгүй загнууллаа. Гэхдээ В.Путин өөрөө “Монгол Улсын Ерөнхийлөгч бол олон улсын тавцан дээр нэрд гарсан хүн, манай орны анд нөхөр” гэж хэлээд авсан шүү.

2005 онд АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жорж Буш Монголд бас л буугаад мордоход оросын сонинууд “Монголчууд АНУ-ын хүсэлтээр Иракт цэргээс илгээсний төлөө баярлалаа гэж хэлэхэд Бушт тав, зургаан цаг хангалттай байлаа” хэмээн бичсэнийг санаж байна. Энэ удаад Монгол Улс Оростой төмөр зам-ураны хамтарсан компани байгуулахыг зөвшөөрснийг сайшааж, хажуугаар нь Н.Энхбаярын талаар хэдэн үгийг хэлэхэд В.Путинд бас л төдийчинээн хугацаа элбэг хүрэлцэв.

Гэхдээ Путин Н.Энхбаярын нутагт нь ирж, бүр ордонд нь орж ирсэн мөртлөө түүнтэй уулзахгүй явлаа гэж ойлгосон. Үнэн үү? (Зөвхөн ОХУ-ын төмөр замын РЖД компанийн ерөнхийлөгч В.М.Якунин бараалхав гэсэн мэдээ байв). Монгол айлчлах сураг дуулдангуут зарим монголчууд “сонгуулийн өмнө Н.Энхбаярыг дэмжихээр ирэх нь” гэж баахан шуугисан тул орос зангаараа “яршиг” гээд больсон байж мэднэ.

Уулзаад, бас хоноод явахгүй дээ…

Posted in ДЭЛХИЙ: Улс орон, байгаль, газар зүй, Ийгл телевиз, Улс төр, эдийн засаг | 7 Comments »

Үүнээс эмгэнэлтэй түүх гэж байх уу?

Posted by Mongol on 2009/03/11

Өнөөдрөөс төвийн нутгаар шуурч байна. Нийслэлийн энүүхэнд хэдэн зуун машин цасанд боогдож, зарим аймагт малдаа явсан хүүхдүүд төөрч сураггүй болсныг онцгой байдлынхан хайж байгаа тухай мэдээ ирсээр… Гэхдээ хэд хоногоос тэнгэр цэлмэж энэ бүхэн мартагдана.

Цагаан сарын өмнөхөн зүүн болон төвийн нутгаар гэнэт хүйтрэн их цасан шуурга тавьж хэдэн хүний амийг авч одсоныг бол таг мартсан.

Вильям Шекспирийн “Ромео, Жульетте хоёр” гэж жүжиг, түүгээр бүтээсэн киног үзээгүй хүн үгүй биз. Дундаж зууны Италид бие биедээ дайсагнасан хоёр гэр бүлийн залуу, бүсгүй хоёрын хайр сэтгэлийн түүх. Олон үйл явдлын дараа  Жульетте гэрээсээ зугатахын тулд түр зуурын хор ууж ухаангүй хэвтэж байхыг холоос ирсэн Ромео хараад үхсэн байна гэж ойлгон гашуудсаар жинхэнэ хор ууж үхэтхийн унана. Удалгүй Жульетте сэрж Ромео үхсэнийг хараад хутга авч амиа егүүтгэнэ… “Үүнээс эмгэнэлтэй түүх энэ хорвоод үгүй” хэмээн уг зохиол төгсдөг санагдана.

2-р сарын 17-нд Дундговь аймгийн Цагаандэлгэр суманд ганц гэрээр өвөлжиж байсан малчин айлын нөхөр нь хот орсон, харин гэртээ 34 настай эхнэр гурван хүүхдийн хамт үлдсэн байж. Цасан шуурга эхэлж хоттой хонь уруудахад 17 настай хүү тогтоохоор гарчээ. Түүнийг ирэхгүй удсанд сэтгэл  түгшсэн эх хэдий нялх биетэй ч тэссэнгүй. Дөнгөж ганцхан сартай нялх үрээ өлгийдөж дээрээс нь сайтар хучиж орхиод таван настай хүүхдээ авч нохойгоо дагуулан хойноос нь явжээ. Энэ хооронд том хүү малаа олоогүй ч айл таарч эсэн мэнд хоносныг хөөрхий эх мэдэлгүй явсаар шуурганд төөрч гэрээсээ 10 гаруй км-ын цаана хүүхдээ тас тэвэрсээр хоёулаа осгож амиа алджээ.   

Одоо үүнээс эмгэнэлтэй түүх гэж байх уу?

Маргааш хотоос ирсэн нөхөр нь гэртээ оронгуутаа учрыг мэдэж хүмүүст хэл дуулгахад эрлийн баг гарч хайсаар хоёр өдрийн дараа цасан дороос олсон ч …

Харин бид үхэр жилийн шинж, сайн малчны малын тоо, хямрал, долларын ханшын зөрүүний таван төгрөг, Оюутолгойн гэрээ  мэтийн жижиг сажиг юм ярьсаар дараачийн шуургатай золголоо.

Posted in МОНГОЛЫН АМЬДРАЛ | 12 Comments »

“3өв” газар төрж, “зөв” нам дагахын ач холбогдол

Posted by Mongol on 2009/03/11

Сүүлийн өдрүүдэд хэвлэл мэдээлэлд шууд болон шууд бусаар хамаатай гурван албан тушаалд тус тусын хүмүүсийг тавьцгаалаа.

Хэдэн сарын турш сүр бадруулан явуулсан УИХ-ын хэвлэл мэдээлэл, сурталчилгааны албаны даргын сонгон шалгаруулалтаар Нэргүй гэдэг хүн шилэгдсэнийг албан ёсоор зарласан мөртлөө “Өдрийн сонин”-ы сэтгүүлч Б.Золбаярыг томилжээ. УИХ-ын дарга Д.Дэмбэрэлтэй нэг нутагт төрсөн учраас түүнийг таална хэмээн эртнээс тааварлаж байсан үнэн болж таарлаа.

“Зөв” аймаг сумаа олоод төрчихөж чадаагүй юм бол “зөв” намыг дагах байсан юм гэдгийг дараачийн суудал харуулав. Засгийн газрын хэвлэл мэдээллийн албаны даргаар МоСХ-ны гүйцэтгэх захирал, бас МАХН-ын элдэв юмны гишүүн Л.Нинжжамцыг тохоон томилжээ. Түүний бусад ид шидийг нь харж байж хэлье.

Харин Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевизийн захирлаар Ц.Оюундарь очлоо. Арав шахам жил Америкт амьдарч юм үзэж нүд тайлсан сайн сэтгүүлчийг томилсон нь болж дээ. Харин энэ албан тушаал тэртээ тэргүй АН-ын хуваарьтай тул түүнд О. гэдэг хүнийг томилохоор тодорхой хүрээнд нэлээд эрт шийдсэн ч баараггүй хийхийн тулд сонгон шалгаруулалтыг битүүний урд өдөр зарлуулж хугацааны ихэнхийг Цагаан сарын ууц, буузанд уягдсан олон өдрүүдэд тааруулж бараад үндсэндээ ганцхан долоо хоног үлдээсэн байх юм. Үүний ачаар “ардчиллын биш” нөхдүүд нэрээ дэвшүүлж амжаагүй бөгөөд хоёулаа АН-ын үзэл суртлын шалгарсан дайчид болох Ц.Мөнхтөр (“Монголын мэдээ” агентлагын ерөнхий редактор), Ц.Оюундарь хоёр “шударгаар” өрсөлджээ. Шалгаруулалтыг 3-р сарын 11-12-ны өдрүүдэд зохион байгуулахаар болзолдоо зарласан хэрнээ хэт хичээж 10-ны өдөр урьдчилан амжуулсан нь сонин.

МҮОНРТ-ийн Үндэсний зөвлөл “үүргээ” сайн биелүүлж баталгаатай хийж чадсан байна, гэхдээ арай хэтрүүлчихэж…

Posted in + ТЕЛЕВИЗ, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз, Улс төр, эдийн засаг | 5 Comments »

… Муу хууль байсан ч сайн ажиллаад явчихна …

Posted by Mongol on 2008/12/07

МҮОНТ-ийн Бямба гаригийн “Ярилцья” нэвтрүүлгээр УИХ-ын гишүүн, ХЗДХ-ийн сайд Ц.Нямдорж оролцов. Энэ удаад би нэвтрүүлгийн тухайд биш, харин эрхэм сайд (эрхэм гишүүн + сайд)-ын ярьснаас үүдэн хэдэн үг бичив.  

tsnyamdorj-on-muontv-1 tsnyamdorj-on-muontv

 Тэрбээр Хууль, зүй дотоод хэргийн яаманд 2000 онд сайдаар очоод Монголд хууль ёсыг  тогтоож эхэлсэн, буцаад уначихсан байсныг энэ удаад ч бас босгож байгаа,  үүний тулд юунаас ч айхгүй тухайгаа ярилаа. Бас завсраар нь 2005 оны тавдугаар сард ерөнхийлөгчийн сонгууль эхлэх үед энэ Энхсайхан гэдэг этгээд Оюутолгойн асуудлыг, ашигт малтмалын асуудлыг улс төржүүлж эхэлсэн. Үүнээс болж гурван жил алдлаа. Нэг хүний хорлол багагүй гэдгийг харууллаа” гэж улс төрийн тавцангаас хэдийнэ арчигдаж сураг алдарсан тэр нөхрийн араас чулуу нүүлгэж амжлаа. Яасан тавьдаггүй хорсол вэ? (Хэдэн жилийн өмнө нэгэн охин гар утас хулгайлаад “Нямдоржийн”  гэгдэх эрүүгийн хуулиар 11 жилийн ял авсанд монгол даяар дургүйцэхэд таг дуугүй байснаа Ерөнхийлөгчийн өршөөлөөр суллагдсаны хэзээ    хойно “тэр чинь давтан хулгай хийсэн юм чинь” гэж байнгын хорооны хуралдаан дээр ярьж суусан билээ. Ая нь таарвал буцааж хийхнээ). Бас Америкт ерөнхийлөгч нь голдуу хуульч байдаг гэж нотлов. Барак Обама хуульч байж түүнийг зоригжуулсан хэрэг. Одоо Нямдоржоос өөр Монголын ерөнхийлөгчид таарах хүн алга аа… 

 За, тэр яахав. Монголд хууль яагаад хэрэгжихгүй байгаа, ялангуяа сонгууль будилсан талаар төрийн хуулийн бодлогыг авч явдаг сайдын байр суурь надад сонин байсан юм.   

Ц.Нямдоржийн ярианаас ишлэл: 

Улс төрийн соёл гэдэг юм руу орох гэж байна. Манайд төрийн ажлыг ном журмынх нь дагуу хийж чадахгүй байна. Манай хуулийн орчин муу биш шүү. Гагцхүү ёс суртахуун, тэр хуулийг нь хэрэгжүүлж байгаа гол хүмүүс, улс төрийн гол хүчин хуулиас өөр байх [?] юм бол нэмэр байхгүй… Хуулийн цаана ёс суртахуун гэж нэг юм байна

 Араас нь хөтлөгч Мөнхтөр “сонгууль будилсныг хууль руу чихэж байна, муу хуультай учраас сонгуулиа хийж чадахгүй байна” гэсэн асуулт дэвсэж өгөхөд,  

Тэр бол ажлаа хийж чадахгүй байгаа хүмүүсийн хэлдэг үг. Сая хотын сонгууль дахихад арилжаа, бар дэлгүүрүүдээ ажиллуулахаа болиход санал авах өдрөө 51 хувь бүрдчихх байсан. Сая хүрлээ. Зохион байгуулбал болж л байгаа биз. Ард түмэн сонгуульд ирж байгаа биз…  Хууль дээр алхам тутмыг бичүүлэх гэж оролдоод байдаг. Алхам тутмыг бичүүлэх хуульчийн ерөнхий сэтгэлгээ хуулийнхаа ерөнхий онолыг дагасан ерөнхий сэтгэлгээний задрал гэж юм байдаг, тэр нь задраагүй байна. [Эрхэм сайд дэндүү цэгцгүй ярих юм. Бага сага найруулаад ч нэмэр алга. Өмнөөс нь бичилтэй биш-Д.Ц.] … Жишээ 25-р тойрог дээр гарсан маргаан хагас жил боллоо,  эхний гурав нь гарцаагүй ялсан юм чинь өргөн барьж болно оо доо. Би энэ санааг хэлээд байгаа… Тэгэж чадахгүй  дандаа хууль руу дайрдаг… Сэтгэлгээний задрал … Хуулийн орчин муу байж болно.  Самбуу гуай шиг, Эрдэнэбатын Оюун гуай шиг ийм хүмүүс их хуралд сууж байвал хууль муу байсан ч сайн ажиллаад явчихна. Мянган  сайн хууль бичиж өгөөд, бүр цэг таслалаар нь зааж өгөөд ч ёс суртахуунгүй гишүүн, сайд ч байсан, агентлагын дарга ч байхад  хэцүү… Төрийн том ёс суртахууны асуудлыг би ирэх дөрвөн жилд хоёр нам хамтраад засаг барьж байгаа дээр сайн бодоосой гэж хэлэх гээд байна…  гэхчлэн цааш үргэжлүүлэв.

Сайдын хэлснээр бол Монголын хуулиуд маш сайн ч юм шиг, тэгснээ муу байсан ч хамаагүй юм шиг, гагцхүү улс төрчид ёс суртахуунтай л байвал болох юм гэнэ.  Хууль зүй биш, Ёс суртахуун, дотоод хэргийн сайд гэлтэй. Тэгвэл ерөнхийлөгч нь хуульч байдаг АНУ-д, эсвэл Энхсайхан гэх мэтийн “ёс суртахуунгүй” улс төрчгүй бусад улс орнуудын хуулиуд нь яагаад “алхам тутмыг бичсэн” байдаг юм бол? 

2008 оны УИХ-ын сонгууль ерөнхийдөө шударга болсон байж таарна. Хоёр гурван жилийн өмнө Нямдорж УИХ-ын дарга байхдаа удирдаж, бас “сэмхэн” засаж сайжруулсан УИХ-ын сонгуулийн хууль чухамдаа энэ “алхам тутмыг” зааж өгөөгүй учраас эцэс төгсгөлгүй маргаан. Орон нутгийн сонгуулийн хууль ч мөн адил.  Бараан зах, баар савыг хааж байж ирц хүргэнэ гэсэн заалт хаа ч байхгүй. Эсвэл хууль бусаар хааж байж ирц хүргэв үү? Бас нэг будлианы сэжүүр.

Эрхэм гишүүд өөрсдийгөө өмгөөлөн СЕХ-ны дарга Д.Баттулга, нийслэлийн сонгуулийн хорооны дарга Ц.Болдсайхан хоёрыг яллаж, Төрийн ордонд авчран загнаж, бухимдсан иргэд, залхсан сэтгүүлчид гал дээр тос нэмж давхиад байгаа болохоос биш сонгуулийн хууль “шүүрэн шанага” гэдэг бол ортой.  Төрийн эрх мэдлийн төлөөх улайрсан тэмцлийг ямар ч эргэлзээ төрүүлэхгүйгээр зохицуулахад эдгээр хуулийн чадал хүрэхгүй байгааг бид энэ зунжин, намаржин харлаа. Шүүх хүртэл шийдэж чадахгүй байна.   

Ардчилал бол процедур гэж хаа нэгтээ уншсан санагдана. Ягштал бодож тогтоосон хууль журмыг дагахыг хэлнэ. Тэгвэл өнөөдрийн хуулиуд аль социализмын үеийн Октябрийн баярын уриа лоозон шиг ерөнхий санагдах боллоо. Социализм, МАХН энэ тэр гэсэн үгийг хасаад жишээ татвал: “Нөхөд өө! Хууль  ёсыг хэлбэрэлтгүй сахин биелүүлцгээе!”, “Улс төрийн соёлтой байцгаая!” гэх мэт. 

Нямдорж сайдын яриагаар бол Монголын хуулиуд  сэвгүй ажээ. Өөрөө “засаж янзалсан” болохоор аргагүй ээ. Одоо зөвхөн улс төрийн соёл, сэтгэлгээний задралыг шаардаж, цаг гарвал Энхсайханыг ээлжит удаагаа муулж суух бололтой. Саяхан яамных нь Нээлттэй хаалганы өдрөөр хэдэн хөгшдийг дагуулан очиж уйлсны төлөө Баасан гэдэг эмэгтэйг 14 хоног бариулж хорьсон байх юм.  

Мөн ч өндөр улс төрийн соёл шүү…

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз, Улс төр, эдийн засаг | 7 Comments »

Гүрбазар цагдааг уйлуулав. Захиалгаар.

Posted by Mongol on 2008/09/22

Миний олж үзсэнээр лав “25-р суваг”, бас МҮОНТ-ээр цагдаагийн алдарт хурандаа Сайнжаргалын оршил яриагаар эхэлсэн “Нулимстай захидал” захиалгат нэвтрүүлэг гарав. 

7-р сарын 1-2-ны шөнө 4-5 иргэдийг буудаж алсан байж магадгүй хэмээн хоригдсон цагдаа нарыг өмөөрч тэднийг Ганц худгаас суллаж гадуур байцаагаач гэсэн утгатай энэ нэвтрүүлгийг МҮОНТ-ийн сэтгүүлч Ш. Гүрбазараар хийлгэж текстийг өөрөөр нь уншуулжээ. Нэвтрүүлгийн үндсэн хэсэг нь төр, түмнийхээ өмнө хүлээсэн үүргээ чин шударгаар биелүүлсэн цагдаа нараар бахархаж, бас тэднийг өрөвдсөн уран сайхны эрэгцүүлэл агаад нэгэн цагдаа шоронгоос захидал бичиж байгааг дүрсэлж “Цагдаа уйлж байна” хэмээн сэтгэл эмтрэм уянгалуулав.  Гэхдээ захиалгаар. Төгсгөлд нь зөвхөн “Монгол Улс. 2005 он” гэсэн хаяг тавьжээ. Нэрээ яагаад тавьж болохгүй гэж? Цагдаа нар, тэдний ар гэрийнхэн Мөрдөн байцаах албыг бүслэн дарамтлахаас эхлээд ажил хаялтаар айлгаж, өлсгөлөнгөөр сүрдүүлж  буйгийн үргэлжлэл нь Гүрбазар болжээ. 

Тэдгээр цагдаа нарыг  суллаад байцаах хэрэгтэй байж болно. Тэглээ гээд ноцтой асуулт хэвээрээ үлдэнэ: Хэрвээ дээрх иргэдийг үнэхээр цагдаа нар буудаад алчихсан нь нотлогдвол яахав? Магадгүй цагдаа нар 10 байшин, тэрбум төгрөгийг хамгаалж  100 хүний амийг аварсан байж болно, иймээс тэр шөнө 5 хүний амь хөнөөснийг хасаад 100 – 5 = 95 хүний амь аварсан гээд хэргийг цайруулахыг хүсээд байгаа юм уу? Монголын цагдаа нар бидний амь нас, эрүүл мэнд, өмч хөрөнгийг хамгаалдаг, тэднийг хүндэлж хайрлах ёстой, гэхдээ гэмгүй хүмүүсийг буудаад алчихсан бол хуулийн  дагуу шийтгэу таарна, тэд буруутай эсэхийг тогтоохын тулд одоогоор зөвхөн шалгаж байгаа, энэ явцад шаардлагатай гэж үзээд хорьсон билээ.  

Эртний домог байдаг: Хааны харуул шөнө зүүрмэглэх зуураа дайсны их цэрэг сэмхэн ирж явна гэж зүүдлээд хаандаа дуулгаж гэнэ. Яаж мэдэхэв хэмээн сэрэмжилсэн хаан цэрэг зэвсгээ бэлтгэсний ачаар үнэхээр ирж байсан дайсныг угтан дарж чадав. Улс гүрнээ аварсан тэр харуулыг хаан яасан бэ? Мэдээж шагнасан, гэхдээ шөнө унтдаг муу харуул гээд шийтгэсэн гэдэг… 

Posted in + ТЕЛЕВИЗ, 2008.07.01, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 1 Comment »

Онц байдлын хий үзэгдэл

Posted by Mongol on 2008/08/31

МҮОНТ-ын “Ярилцъя” шууд ярилцлагын хөтөлбөр УИХ-ын сонгуулийн дараа хоёр сар “амраад” энэ Бямба гаригаас дахин явж эхэллээ.

Эхлээд суваг солиход УИХ-ын гишүүн З.Энхболд улс төрийн нөхцөл байдлын талаар ярьж дуусаад намын хурал руугаа яаран одов.

Дараа нь Усны хэрэг эрхлэх газрын хэлтсийн дарга оролцож Монгол оронд усны асуудал ямар байгаа талаар ярилаа. Мэдээж Туул голын нэр дурдагдсан.  Тэгсэн мөртлөө сүүлийн саруудад Туулын ундны усны эх үүсвэрийн бүсэд халдсан хамгийн ноцтой жишээ – Гачууртад байгуулж эхэлсэн гольфийн талбай асуудал юу болсныг таг дуугүй өнгөрөөв. Уг нь энэ дарга тэнд оччихсон, хууль зөрчсөн үйлдэл байна гэж мэдэгдээд зогсож байсансан. Хөтлөгч Мөнхтөр ч асуусангүй. Тэгснээ дэлхийн ундсны усны хомсдлын талаар  санаа зовинон ярилцсаар өндөрлөв. Ёстой л нөгөө “хүн төрөлхтнийг хайрлах нь хөршөө хайрлахаас амархан” гэж үнэн аж.

Дараа нь 7-р сарын 1-ны үйл явдлын дараах онц байдлын үеэр 4 хүнийг буудаж алсанд сэжиглэгдэн Ганц худагт хоригдож байгаа цагдаагийн ажилтнуудын өмнөөс өдөр алгасалгүй үед жагсаал цуглаан зохиож хэвлэлийн бага хурал зарлан телевизийн  дэлгэцээс салахаа больсон Алтангэрэл болон цагдаагийн чөлөөнд гарсан хурандаа Билгээ хоёр уригдан оролцлоо. Дэлгэцийн дор “Төрийн цагдаа” гээд их л учиртай биччихэж.  Цагдаа хүмүүсийг буудаж алсан эсэх тухай ярьж байхад шүү.

Бусад телевизийн сурвалжлагч охид, хөвгүүд сайн ухахгүй байгаа учраас урьд нь цагдаагийн ажилтан байсан энэ Алтангэрэл  улам оодорч хоригдсон цагдаа нарын ар гэрийнхныг ашиглан “цагдаа ажил хаяна”, “өлсгөлөн зарлана” гэх мэтээр сүрдүүлэх болсон билээ. Хашир сэтгүүлч Мөнхтер оновтой асуулт тавьж хандыг нь дарах болов уу гэтэл үгүй аж. Наад Алтангэрэл чинь юуг мушгин гуйвуулж байгааг ойлгохгүй байна уу? Ерөнхийлөгчийн гаргасан, УИХ-аас баталгаажуулсан Онц байдлын тухай зарлигийг ёсчлон биелүүлж төрийн төлөө үүргээ гүйцэтгэснийхээ төлөө төлөө шоронд хоригдоод байна гэж Алтангэрэл дахин худал заллаа. Тэр есөн цагдааг үүний төлөө бус, харин дөрвөн хүн буудуулж амиа алдсантай холбогдуулан шалгаж байгаа бус уу?  Нийслэлд эмх журмыг сахиулах үүрэгтэй мөртлөө хөдөөгүүр нэг тарчихсан байсан тэдгээр цагдааг авчирч хорьсон нь ялласан хэрэг огт биш, харин төрийн цагдаа нарт халдаж МАХН-ын байрыг шатаасантай холбогдуулан Ганц худагт хорьсон 180-аад хүний нэгэн адил зөвхөн сэжиглэн шалгаж байгаа хэрэг билээ. Ийм энгийн зүйлийг хөтлөгч асуухыг хүсээгүй учраас цаадуулын ам халж, тухайлбал Билгээ хурандаа “прокурорын байгууллага цагдаа руу халдаж байна, ямар нэгэн нам хүчний захиалга юм шиг байна, ингэснээр хүчний байгууллагуудын нягт хамтын ажиллагаанд ан цав суулгалаа, тэгэж ярих юм бол цагдаагийнхан хэв журам сахиулахдаа дарга нь хэлсэн хэлээгүй буугаа авч гараад буудах эрхтэй байсан, тэгээд буудсан биз хэмээн хадуурав. Хөтлөгч Мөнхтөр түүнд Онц байдлын үеэр галт зэвсэг хэрэглэхийг Ерөнхийлөгч хатуу хориглосон тухай сануулах болов уу гэтэл үгүй, харин ч “цагдаагийн 500 албан хаагч бэртэж гэмтсэн бол энгийн иргэдээс дөнгөж 12 хүн гэмтсэн …гадаадад бол цагдаа нарт гар хүрвэл шууд бууддаг” маягийн юм ярьж улам хөөргөж байх юм.

Сүүлийн өдрүүдэд МҮОНТ-ээр Ганц худагт хоригдсон цагдаа нарын ар гэрийнхний зовлон дээр дөрөөлсөн Алтангэрэл нарыг илт дэмжиж “Цагийн хүрд”-ээрээ байнга сурталчилж өгч байгаа төдийгүй хэд хоногийн өмнө 7-р сарын 1-ны жагсаал цуглаан ямар ямар хууль зөрчсөн тухай нэр хаяггүй нэвтрүүлгийг хулгайгаар үзүүлсэн билээ.

2008 оны 7-р сарын 1-4-ны Онц байдлын хий үзэгдэл МҮОНТ-ээр тэнүүчилсээр байх шиг. Бүтэн хоёр сар өнгөрөөд байхад тэрхүү үйл явдлын учир шалтгааныг эрэн сурвалжилж талуудын байр суурийг харуулсан нэвтрүүлэг ганцыг ч хийсэнгүй. Арай штабаас Сайнжаргал хурандаагийн зөвшөөрөл хүлээж өдий хүргээгүй байлтай…

Posted in 2008.07.01, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз, Нийтлэл, нэвтрүүлэг | 1 Comment »

Танхай хурандаа

Posted by Mongol on 2008/08/22

Наймдугаар сарын 21-22-нд шилжих шөнө манай телевизүүд олимподсоор байсан ч МҮОНТ яагаад ч юм шөнө дунд хүргэлгүй дуг  нойрондоо дугжирч эхэлсэн юм.  Харин “Ийгл” телевиз эсрэгээр, цагаа сунгаж 02.30 цаг хүртэл нэвтрүүлгээ үргэлжлүүлэв. Уг нь яг шөнө дунд Fox News рүү шилждэгсэн. Ямар онцгой үйл явдал тохиолдов? Энэ орой 7-р сарын 1-2-ны шөнө хүмүүсийг буудаж алсанд сэжиглэгдсэн цагдаагийн эргүүл хамгаалалтын ангийн дарга хурандаа Батсүхийг УЕПГ-ын Мөрдөн байцаах албанд байцаахаар дуудаж улмаар барьж хорихыг завдахад цагдаагийн албан хаагчид болон ар гэрийнхэн цугларч Мөрдөн байцаах алба руу бараг л дайран орсон бужигнааныг шуурхай сурвалжлан үзүүлсэн нь энэ.

Батсүх гэж дээд зэргийн танхай хурандааг сайн харж авлаа. Нийслэлийн ерөнхий хууль журам сахиулагч маань өөрөө хууль журмыг уландаа гишгэж өгч байна аа. Улс төрийн том том мэдэгдэл хийж АН руу дайрч давшлан улмаар онц байдал тогтоох зарлиг гаргасан Ерөнхийлөгчийг буруутгаад авч байна. Хамгийн ноцтой нь гэвэл өөрийнхөө захирдаг цагдаа нараар хэдэн өдрийн турш жагсаал цуглаан хийлгэж сүүлдээ шөнөөр цуглуулан өөрийгөө Ганц худаг руу ачуулахгүй байхыг оролджээ. Тэгсэн мөртлөө цагдаа нартаа “Тарцгаа” гэсэн тушаал өгөхгүй, харин ч “Манай цагдаа нар өөрсдөө энд цугларсан, би ир гээгүй” хэмээн даналзаж байсан. Тэгэхлээр Батсүх хурандаа цагдаа нараа ч захирч чаддаггүй, цаадуул нь прокурорын байрыг дүүргэж ажилтнууд руу нь давшилж байгаа юм чинь жирийн иргэнийг яадаг бол? Ялангуяа үймээний шөнө гудамжинд явж таарсан хүмүүсийг яасан бол? Заримыг буудчихсан байвал гайхах хэрэггүй байхнээ.

Сүүлийн өдрүүдийн цагдаа нарын зөвшөөрөлгүй хийсэн жагсаал, цуглаан бол ноцтой. Мөрдөн байцаах газарт болсон энэ шөнийн даварсан хэрэг явдлыг SBN  зэрэг телевиз сурвалжлагчдаа явуулж бичлэг хийлгэсэн боловч зөвхөн “Ийгл” телевиз шуурхай сурвалжлага бэлтгэн тэр шөнө үзүүллээ.

Зүгээр нэг Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд  бус, Онц байдлын штабын дарга байсан Ц.Мөнх-Оргил сайд өөрийн биеэр ирсэн ч цагдаа нараа эгүүлэн татахын оронд тэдэнд юу ч хэлэлгүй буцаад явсан нь “үргэлжлүүл” гэсэн шиг ойлгогдсон. Үйл явдал маргааш үргэлжилж цагдаа нар хавь ойрыг бүслэн хаасан хэвээрээ байхад Цагдаагийн газрын дарга, Онц байдлыг шууд хэрэгжүүлэгч Амарболд генерал өөрөө нэмэгдэн Галдаа прокурортой хэлэлцээр шахуу юм хийж,  цаадах нь нотлох баримт хангалттай гэж хэдэнтээ мэдэгдсэн ч буулт хийснээр маш ноцтой хэрэгт сэжиглэгдсэн Батсүх хурандааг саатуулалгүй шалгахаар болжээ. Ийнхүү Ганц худагт өчиггүй хоригдсон хэдэн зуун залуучууд болон Магнай, Батзандан, бас хэд хоногийн өмнө баригдсан жирийн цагдаа нараас илүү тэгш эрхтэй бас нэг иргэн Монголд мэндэлж Бадар-Ууганы алтан медалийн тоглолтыг гэрээсээ үзэхнээ.

Posted in + ТЕЛЕВИЗ, 2008.07.01 | 3 Comments »

“Шуурга …шуурга…шуурга аа гэж …”

Posted by Mongol on 2008/08/19

“Далай дөлгөөн байхад хөлөг онгоцыг хэн ч залуурдаж чадна. Харин шуурга дэгдвэл зөвхөн сайн залуурч давж гардаг” гэсэн утгатай үгийг  одоо олимп болж байгаа Бээжинд хотноо, гэхдээ олон жилийн өмнө Мао дарга нь хэлжээ.

Манай төрийн залуурчид Найдангийн Түвшинбаяр хэмээх залуу Монголын олимпийн анхны алтан медалийг авангуут Сүхбаатарын талбайд дэгдсэн баяр хөөрийн шуурганаар ямар сүрхий овсгоо гаргав аа! Хэдэн арван мянган хүн цугларч бужигнасан нь багадаж “Их салхи нижигнэнхэн хөдөлтүгэй” гэсэн шиг эрүүл, согтуу холилдсон залуурчид эзэн Чингэсийн өмнүүр хөтлөлцөн гарч ирснийг бид нүдээрээ харж мэл гайхсан. “Азтай” ерөнхийлөгч Энхбаяр маань согтуу хүн сохор ухаантайг далимдуулж “азтай” Ерөнхий сайд Баяр, “азтай” АН-ын дарга Элбэгдорж хоёрын амнаас улс төрийн зөвшилцлийн үг унагахыг оролдож эхлээд С.Баярт үг өгсөн боловч МАХН-ын залуурч маань “Би Монгол улсын Ерөнхий сайд Баяр байна” гэж хашгираад тэнхээ нь тасарсан тул бүтээгүй билээ. Хэрвээ С.Баяр тэр үдэш эрүүл байсан бол Ерөнхийлөгч “Та хоёр Түвшинбаярын ялалтыг бодоод тангарагаа өргөж УИХ-аа эхлүүлээч” гэж хөөрсөн түмний нүдэн дээр хүсч Ц.Элбэгдорж зөвшөөрөхөд бэлэн байсан болов уу. Утга учраа алдсан гацаанаас АН нэр цэвэр гарах сайхан шалтаг байлаа. Яая гэхэв. Архидалт монголчуудад сайн юм авчрахгүй гэдэг нь дахиад нотлогдов.

Найгаж цовхочсон залуурчид хэзээ ч мартагдахааргүй зугаатай харагдсан. Гагцхүү монгол хүн бүрийг уяруулсан гайхамшигт үйл явдал тохиосон тул цугларагсад бүтэлгүй залуурчдаа  нэг удаа өршөөж цаашаагаа шөнө дунд хүртэл цэнгэн хөгжилдөөд тарцгаажээ.

Тэр үдэш Сүхбаатарын талбайг харъяалдаг Сүхбаатар дүүргийн Засаг дарга Амарсайханы хахир сэтгэл хүртэл уярч “урьдчилан мэдэгдэж зөвшөөрөл аваагүй, үргэлжлэх хугацаа, хэн хариуцах болон оролцогчдын тоо тодорхойгүй” байхад цугларсан талбай дүүрэн иргэдийг 14 хоног суулгахгүй  байхаар шийдсэн бол эрүүлжүүлэхийнхэн “согтууруулах ундаа хэрэглэж, олон нийтийн газарт орилж хашгирсан” зарим залуурчинг гэрт нь хүргэж өгсөн байж таарна.

Харамсалтай нь, залуурчид маань өөр шуургыг давахдаа тааруу гэдгээ харуулсан. Сар хагасын өмнө буюу 7-р сарын 1-нд МАХН-ын байрны өмнө болсон үймээн самууны шуурганд 5 хүний амийг үйж байж цаана нь гарсан бол өнөөдөр үнийн өсөлтийн шуурга дэгдээд байхад залуурдах ч үгүй юм. “Энэ хүүхнүүд үү?” киноны Жамц даргын “Шуурга … шуурга … шуурга аа гэж …” болж байх шиг.

Posted in Улс төр, эдийн засаг | 3 Comments »

Нэр нь үл мэдэгдэх “зураглаачид”

Posted by Mongol on 2008/08/11

Өчигдөр C1 телевизээр гарсан сурвалжлагаар Сүхбаатарын талбай дээр чимээгүй суугаа Ганц худагт хоригдсон иргэдийн ар гэрийнхнийг гартаа камер атгаж зогсоо зайгүй дагаж бичлэг хийж яваа нэгэн залууг харуулав. Тэр нөхөр баатарлаг тагнуулчийн дүрдээ хэт автаж телевизийнхэн ирчихээд байхад зэрэгцэн “сурвалжилсан” тул нэгэн суугчийн тэвчээр барагдаж түүнийг илчиллээ:

Биднийг 30-нд суулт хийж эхэлснээс хойш өнөөдрийг хүртэл зогсоо зайгүй мөрдөж байна. Тэр тусмаа намайг өндийсөн ч бичдэг, суусан ч бичдэг. Би гайхаад хаанаас явааг нь асуухлаар эхлээд “Зиндаа” сониных гэж хариулаад өнгөрсөн… Дараа нь Арслан очиж асуухад бас нэг сониных гэж хэлсэн… Байнга ингээд дагаад байхлаар би сүүлдээ айж эхэлсэн учраас дахиж асуухад Сүхбаатар дүүргийн хүн гэсэн… Уржигдар бид баригдаад цагдаа дээр очиход энэ залуу камераа харуулаад “Эгч гуай, баримт нь бий шүү” гээд сууж байсан…

Цаадах нь зугатаад явчихав.

7-р сарын 1-нд МАХН-ын байрны өмнө мянга мянган жагсагчид хуйларч байхад цагдаагийнхэн олон камераар тасралтгүй дүрсжүүлж авсныг ойлгож болох юм. Харин өнөөдөр 80 настай эмгэн, хоёр ихрээ тэвэрсэн хүүхэн, таягтай хөгшин зэрэг бүрэлдэхүүнтэй ядарсан хэдийг ингэж улайран мөшгиж байгаа нь дэндэнэ ээ.

2005 оноос иргэний хөдөлгөөний жагсаал цуглаан оволзоход үл анзаарагдам нөхөд чимээгүйхэн бичиж зогсохыг хэн ч тоогоогүй. Тэр үед миний олж харсан зарим “зураглаачид” энэ байна. Хоёр дахь зурган дээр цаад хоёр нь юм шүү.

Гэхдээ монголын цагдаа ард иргэдээ тагнасан эхний баримт бүр 1995 онд илэрснийг сануулья. Нийслэлийн багш нар цалин хөлсөө нэмэхийг шаардаж Сүхбаатарын талбай дээр өнгөрүүлсэн тэр хаврын өдрүүдэд багш нарын ажил хаялтын түр хорооны өрөөнд (МҮЭ-ийн Төв зөвлөлийн ордны 3-р давхарт байсан) цагдаагийн нэгэн ажилтан чагнах төхөөрөмжтэй хүрмээ “мартаад” явсан нь илэрч бөөн шуугиан дэгдсэн ч тэгэсхийгээд замхарсан.

Бүр 13 жилийн өмнө, бүгдээрээ нийлээд ч одоогийн Магнайгаас 10 дахин номхон багш нарыг (бүгд эмэгтэйчүүд) голохгүй чагнаж байжээ!!!

Тэрнээс хойш гүйцэтгэх ажлын гэгддэг арга техник, хэрэгсэл санаанд оромгүй түвшинд хүрсэн байж таарна. Тэгэхлээр өнөөдөр цагдаагийнхан жагсаж цугласан болгоны дуугарсан, хөдөлсөн бүрийг яаж хурааж дүрсжүүлэн ямар зузаан хар данс хөтөлж байгааг төсөөлөхөд ч бэрх. 80 настай эмгэн тэргүүтэй суугчдыг хэдэн өдрөөр “шагайж” чадаж байгаа юм чинь Амарболд генерал нөгөө Батзандан, Магнай нарын уулзалт ярианд бараг эчнээгээр оролцдог байсан биз.

Монголд жагсаал цуглаанд оролцогсод байтугай цагдаагийнхан өөрсдөө дураараа дургидаг болж.

Posted in 2008.07.01 | 3 Comments »

Өнөөдөр 2008 оны 8 дугаар сарын 8.

Posted by Mongol on 2008/08/08

Хятадын нийслэл Бээжин хотноо зуны 29-р Олимпийн тоглолт нээгдэж байна. Энэ өдрөөр улс төрийн хоригдлуудыг суллах, хүний эрх, үг хэлэх эрх чөлөөг хангахыг энд тэндээс уриалж шаардаж байгаа билээ. Гэхдээ зөвхөн Хятадын биш, бас Монголын эрх баригчдаас шаардмаар байна. 

Бид “МАХН-ын байр дуу дайрч орьё” гээд уриалсан, гэхдээ дайрч орох байтугай чулуу ч шидээгүй Г.Магнайг баривчилсан нь зөв буруу эсэх талаар маргалдаж болно. Тэгвэл уриалаа ч үгүй Ж.Батзанданг яагаад олон хоног суулгасан бэ?  Сүхбаатарын талбай дээр дуугүй суусан Г.Арслан, А.Саруул нарыг яагаад баривчлав? Тэд Ганц худагт хоригдогсдын ар гэрийнхэнтэй нийлж Сүхбаатарын талбай дээр чимээгүй суулт хийхээр Сүхбаатар дүүргийн Засаг дарга А.Амарсайханд хүсэлт гаргажээ. Уг нь жагсаал цуглаан ч биш, өдөр бүр 12-17 цагт чимээгүй суухыг хүссэн. Гэтэл “оролцох хүмүүсийн тоо тодорхойгүй” гэх мэт хөгийн шалтаг зааж бүртгээгүй аж. Уг нь Амарсайхан дарга жагсаал цуглаан хийх гэсэн иргэддээ үйлчилж, тоо цифр дутаад байвал дуудаад тодруулчих үүрэгтэй. Эсвэл  утасдаад асуусан ч яадаг юм. (Эвтэйхэн ярьчихаж болно доо: Сайн уу, Арслаан. Би Сүхбаатар дүүргийн Амарсайхан байна. Чи амарсан уу? Саяын сонгуулиар ядраа байлгүй дээ…. Хөөе, чиний бичгэн дээр хоёр тоо дутаад байна. Чи хэлээдэх, би нөхөөд биччихье… За, Чамтай цуг суулт хийх наад хүмүүсийн зарим нь настай хүмүүс байна лээ шүү. Наршчих вий дээ, сайн хэлээрэй. Наагуур чинь сахилгагүй юмнууд яваад үймүүлэх вий… Элдэв  асуудал гарвал утасдаарай. Миний утас: 9911…..За сайн суугаарай). Ганцхан минут хангалттай. Хэрвээ Монгол улс ардчилсан орон мөн юм бол иргэд жагсаал цуглаан хийх хүслээ хэлдэг, Засаг дарга бүртгэдэг байх учиртай. Гэтэл Амарсайхан дарга үүргээ биелүүлээгүйгээс болж цагдаагийн “машин” ажилдаа орж Арслан, Саруул хоёрыг 14 хоногоор баривчилж, маргааш нь бүдүүлэг цагдаа нар 80 настай эмгэн, таягтай хөгшин, хоёр хүүхэдтэй бүсгүйг чирж гудран цагдаагийн газарт аваачиж “дахиж суувал” жинхэнээр суулгахаар айлгасан байх юм.

Өнөөдөр юм л бол барьж хорьдог болохнээ. Жирийн иргэд үзэл бодлоо илэрхийлэх, үүний тулд жагсаж цуглах эрх чөлөөнд  шууд халдаж байна. Энэ бол бидний хувьд сонин хэвлэлд юмуу Интернэтэд бичиж нийтлэх, эсвэл телевиз радиогийн нэвтрүүлэг бэлтгэж явуулахыг хориглосонтой яг адилхан.

Интернэтэд вэб сайт эрхэлж, блог хөтөлдөг нөхөд өө!  Бидний үзэл бодол, харах өнцөг хичнээн өөр байсан ч хамаагүй Монголд иргэд жагсаал цуглаан хийх зэргээр үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөөг хамгаалсан интернэтийн томоохон акцыг зохион байгуулах талаар бодож үзвэл ямар вэ? Жишээлбэл, 8-р сарын аль нэг өдрийг сонгон авч сайт юмуу блогныхоо тэргүүн нүүрэнд том уриалга  нийтлэх гэх мэт санаачлага гаргахыг уриалж байна.

Posted in 2008.07.01, ИНТЕРНЭТ, ХАРИЛЦАА ХОЛБОО | 8 Comments »

Онц байдлын үеэр Интернэтийг хаагаагүй сайн Ерөнхийлөгч …

Posted by Mongol on 2008/08/07

7-р сарын 1-ны үйл явдлын дараа амь насаа алдсан 5 иргэний ар гэрийнхнийг Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр хүлээн авч уулзах үеэр МҮОНТ-ийг хэдэнтээ дурдаад авчээ.

Тэдгээр иргэд МҮОНТ-ийн удирдлагад хандаж, хүмүүсийг буудсан хэрэг явдлын тухай нэвтрүүлэг хийлгэх хүсэлт  тавьсан боловч цаадуул нь тодорхой хариулт өгөлгүй бултчихжээ. Уг нь онц байдлын 4 өдрийн туршид амь үрэгдсэн хүмүүсийн талаар огт дуугараагүй, эхний өглөө 1-р эмнэлгээс санаандгүй хийсэн сурвалжлагаа ч дахиж үзүүлэхгүй хассан олон нийтийн телевиз нүглээ наманчилж энэ байтугай нэвтрүүлгийг санаачлагаараа хийчихсэн баймаар. Тэнд онц байдал өнөөдөр ч үргэлжилсэн хэвээр бололтой.

Уулзалтын үеэр Ерөнхийлөгч “Би онц байдал зарлахдаа олон нийтийн санаа сэтгэлийг үймүүлэхгүйн тулд арилжааны телевизүүдийг хааж ганцхан МҮОНТ-ийг үлдээсэн, харин сонин хэвлэлүүд гардгаараа гарсан, FM радио, бас Интернэтийг яагаа ч үгүй” гэлээ. Юу  ярьчихав аа?!

Зарим FM-ийн байр үймээн самууны хөлд өртөж шатсаныг бид мэднэ. Гэтэл монгол телевизийн цамхаг дээр байрлуулсан антенныг нь ямар ч тайлбаргүйгээр унтрааснаас болж хэд хэдэн FM тасарчээ. Инээдтэй нь гэвэл, бусад FM-үүд дуугаа хураасныг мэдээд “тэгэх ёстой юм байлгүй” гээд эфирээ хаасан “ухамсартай” FM байсан аж. Гэтэл зарлиг мутарласан Ерөнхийлөгч өөрөө үүнийг мэдээгүй тууж явна. “Яаж энэ улс орныг удирдана даа” гэж дуу алдмаар. Тэр өдрүүдэд FM-ийн антенныг хэн унтрааж Ерөнхийлөгчийн зарлигыг зөрчсөнийг шалгахад ч илүүдэхгүй.

Бас Ерөнхийлөгч онц байдлын өдрүүдэд Интернэтийг яагаа ч үгүй, вэб сайтууд чөлөөтэй ажилласан тухай хэлээд авсан. Баярлалаа, Ерөнхийлөгч өө. Гэхдээ Интернэтийг дэлхийн хамгийн хүчирхэг гүрний ерөнхийлөгч, таны анд Жорж Буш хүртэл хянаж чаддаггүй, нөгөө Бен ладен, “Аль Кайда” нь ална хядна  гээд онлайнаар заналхийлсэн хэвээр билээ. Бас Хятадын Шинжааны “Дорнод Туркестан” нэртэй алан хядагчид Олимпийн үеэр дэлбэлж шатаах мэдэгдлээ цацсаар байгааг Интернэтийг цензурдэх арвин туршлагатай Хятадын мэргэжил нэгт Хуа Жинтао ч болиулж чадалгүй Олимпоо эхлүүлж байх шиг. Харин манай Ерөнхийлөгчийн толгойд “олон нийтийн санаа бодлыг үймүүлэхгүйн тулд” Интернэтийг цензурдэх санаа төрсөн ч бүтэхгүйг нь мэдээд арилжааны телевизээс өөр юуг ч хориглоогүй сайн Ерөнхийлөгч болж харагдахыг оролдов уу? Тэгээгүй юм бол иймэрхүү дэмий юм ярихгүйсэн.

Posted in 2008.07.01, ИНТЕРНЭТ, ХАРИЛЦАА ХОЛБОО, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз, FM радио | 3 Comments »

Ц.Мөнх-Оргил хэзээнээс худлаа ярьж эхэлсэн бэ?

Posted by Mongol on 2008/07/18

7-р сарын 1-ны өдрийн үймээн самуунаар С.Баярын Засгийн газар муу ажилласны улмаас хүнии амь нас үрэгдсэн гэж үзээд огцруулах саналыг АН-ынхан гаргасныг энэ удаагийн УИХ-ын чуулганы сүүлчийн нэгдсэн хуралдаанаар (Мягмар гаригт болох хаалтыг эс тооцвол)  хэлэлцлээ.

Хэвлэл мэдээллийг ярихгүй хаачихав. Онц байдлын өдрүүдэд МҮОНТ-ээр үзүүлсэн дуулиант клипийг (Эхний хэсэгт нь МАХН-ын байр луу дайрна гэсэн Л.Магнайн үг, бас үдшийн бүрэнхийд БНН-ын дарга Б.Жаргалсайхан хэсэг иргэдээр хүрээлүүлчихсэн тэмцэж барихыг уриалж байгаа, дараачийн хэсэгт эмнэлэгт хүргэгдэж ирсэн бололтой, “О.Магнай” гэсэн бичигтэй малгай өмссөн залуу түүнээс сая төгрөг авсан тухайгаа дультран ярьсныг үзүүлсэн, гэхдээ хожим оюун ухааны хомсдолтой болж таарсан) онц байдлын штабаас зориуд бэлтгэж ард иргэдийн тархийг угаахыг оролдсон тухай асуултанд УИХ-ын гишүүн, ХЗДХ-ийн сайд, дээрээс нь Онц байдлын штабын даргаар ажилласан Ц.Мөнх-Оргил хариулахдаа,

–   Сонгуулийн штабаас янз бүрийн клип бэлтгээгүй. “25-р суваг” телевизийнхэн гэмтлийн эмнэлэг дээр очиж тэр залуутай уулзаж сурвалжилсныг бусад телевизүүд үзүүлсэн байсан. Тэрнээс биш бид зориудаар бэлтгэсэн юм байхгүй…” гэв.

Тэр өдрүүдэд ЦЕГ-ын хэвлэл мэдээллийн төвийн дарга дэд хурандаа Т.Сайнжаргал (хэд хоногийн дараа хурандаа цол авсан) МҮОНТ-ын зочны суудлыг ганцаараа эзэгнэж дээр дурдсан бичлэг (клип)-ийг, үймээн самуун дэгдээсэн этгээдүүдийг эрэн сурвалжилж байна гэсэн зарын хамт хэдэн ч удаа үзүүлэв дээ. Хэрэв Онц байдлын штаб бэлтгээгүй юм бол МҮОНТ өөрөө, тэгэхдээ ЗГ-ын хэвлэл мэдээллийн албаны дарга Батбаатарын мэргэн удирдлагын дор бэлтгэсэн болж таарна. Гэхдээ МҮОНТ-ийн хөтлөгч уг клипийг үзүүлэхийн өмнө “Сайнжаргал дэд хурандаагийн авчирсан бичлэгийг үзүүлье” гэсэн тайлбар хэлж байсныг саналаа.

Эрхэм гишүүн худлаа ярьжээ. Клипийг Онц байдлын штабын өрөөнд бэлтгээгүй байх, гэхдээ тус штабын захиалгаар хаа нэгтээ мэргэжлийн хүмүүс бэлтгэн гурван өөр телевизийн бичлэгийг нийлүүлж монтажилсан байв. Тэгээд ч Онц байдлын штаб зөвшөөрөөгүй бол МҮОНТ-ээр нэг ч удаа үзүүлэхгүй байсан.  Хамгийн марзан юм гэвэл, Ц.Мөнх-Оргил МҮОНТ-ээс бусад телевизийг хаачихсан мөртлөө “25-р суваг” телевизийнхэн гэмтлийн эмнэлэг дээр очиж тэр залуутай уулзаж сурвалжилсныг телевизүүд үзүүлсэн байсан” гэж улаан цайм залсан байх юм.

Ц.Мөнх-Оргилын улайхгүйгээр худлаа ярих авьяасыг би нэг удаа биширсэн шүү. 2003-2004 оны үед хэвлэл  мэдээлэлтэй холбоотой асуудлаар болсон семинарт Хууль зүй, дотоод хэргийн яамны дэд сайд түүнийг оролцоход нь тэр жил тэнгэрээс унасан мэт гэнэт мэндэлсэн TV9  телевизийн үүсгэн байгуулагч хэн болохыг хэвлэл мэдээллийн улсын бүртгэл хариуцсан сайдаас мэдчих санаатай би асуулт тавьсан. Тэрбээр хэлж өгөхийг чин сэтгэлээсээ хүсч байгаа бололтой доошоо харж хэсэг бодсоноо За байз. Олон юм бүртгэдэг болохоор би сайн санахгүй байна. Та ерөөсөө манай яаманд албан бичиг хийгээд өгчих. Манайхан хэлээд өгнө” гэв. Маргааш нь бичиг явуулсанд ХЗХДЯ дэд сайд шигээ хэдэн хоног бодолхийлсны эцэст тэр үед TV9-ын захирлаар тавигдаад байсан Н.Дуламсүрэнгийн нэрийг өгч билээ.

Хэдэн жилийн дараа ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр TV9-ын нууцаа задлахдаа Мөнх-Оргилыгоо марталгүй илчилж (Энхбаярч арга барил мөн дөө!) “Надад Японоос телевизийн студи бэлэглэчихээд би түүнийг хадгалж байтал Мөнх-Оргил надад “суваг байна” гэсэн, тэгээд TV9-ыг байгуулсан” гэхчлэн сэтгэлээ онгойлгосныг санаж байна уу? Яг тэр үед TV9-ын удирдах зөвлөлд Ц.Мөнх-Оргил, Сү.Батболд, бас ерөнхийлөгчийн төрсөн дүүгийн хамт гурвуулаа багтаж байсан ч түүний санах ой миний  асуултанд хариулах хэдхэн секундын хооронд сааталд орсон байж.

Ийм онигоо байдаг. Аав нь: Би чам шиг жаахан байхдаа худлаа ярьдаггүй байсан. Хүү нь: Та тэгээд хэзээнээс эхэлсэн юм бэ?  Эрхэм гишүүний худлаа ярих нь нэлээд хэдэн жилийн  өмнө эхэлсэн юм шүү.

Энэхүү нэгдсэн хуралдааны үеэр Б.Жаргалсайхан гишүүн хүртэл “Телевизээр гарсан эвлүүлгийг ЦЕГ дээд зэргийн бүдүүлгээр эвлүүлсэн. Жаргалсайханы хэлснийг доогуур нь титр  гүйлгээд…” гээд хашгирч байсан. Жаргалсайхан хэлсэн гэхгүй л юм бол тэрбээр энэ удаад бараг үнэнийг хэлжээ. (Гэхдээ бүдүүлэг биш сайн хийсэн эвлүүлэг байсан. Сайнжаргал дэд хурандаа бичлэгүүдээ авчраад МҮОНТ-ээр хийлгэсэн байж магадгүй)  

Хэвлэл мэдээлэлтэй холбоотой өөр нэг санааг Су.Батболд гишүүн хэлээд авчээ.
–    Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийг ч анхаарах хэрэгтэй. 100 хувь гадаадын хөрөнгө оруулалттай хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл байх юм уу, хувийн хэвшлийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл ямар байх юм … (Цаашаа сайн сонсогдоогүй, учир нь яг энэ мөчид Жаргалсайхан гишүүн ЦЕГ-ын даргын үүрэг гүйцэтгэгч Амарболдын урд очоод чангаар хэрэлдэж эхэлсэн тэр шуугианд дарагдав)

Хувийн хэвшлийнхийг түр орхиё. Хэвлэл мэдээлэлд гадаадын хөрөнгө оруулалтыг хориглох эсэх тухай санаа эрхэм гишүүдийн амнаас цухалздаг болж. Энэ бол юуны өмнө бөгөөд зөвхөн “Ийгл”-ын тухай юм.  Тус телевизийн захирал Том Терри Сү.Батболд гишүүний дээрх үгнээс сүйд болж байна. Бас Онц байдал тогтоох тухай Ерөнхийлөгчийн зарлигийг хэлэлцсэн 7-р сарын 2-ны УИХ-ын хаалттай хуралдаанаар “Ийгл”-ийн тухай юу ярьсныг манай парламент дахь нууц мэдээлэгчээсээ сонсчихсон цааш ховлож сууна. Хэд хоногийн дараа АНУ-ын конгрессийн гишүүдэд Монголд болсон  эмх замбараагүй байдал, ардчиллын нөхцөл байдал, түүний дотор хэвлэлийн эрх чөлөөний талаарх товч мэдэгдэл хийгдэх юм байна.

Тусгаар улс байна даа, хол ойроос хэн юу гэж зандчихийг нэг их тоохгүйгээр өөрсдөө шийдэх юмсан. Мэдээлэл бол амьгүй ашигт малтмал биш. Даанч сүүлчийн өдрүүдээ өнгөрүүлж байгаа одоогийн ба түүүнийг бага зэрэг засвар оруулаад копидчихсон юм шиг шинээр сонгогдсон парламентын байж байгаа царай нь…

Posted in + ТЕЛЕВИЗ, 2008.07.01, TV9 телевиз | 5 Comments »

7-р сарын 1-ны дараа

Posted by Mongol on 2008/07/10

  

Амьдрал үргэлжилж байна

Posted in 2008.07.01 | 3 Comments »

МҮОНРТ ямар ч шүүмжлэлийг хүлээж авахгүй. Өөдөөс хэрэлдэнэ

Posted by Mongol on 2008/07/09

Өчигдөр УИХ-ын Хүний эрхийн дэд хорооны хуралдаанаар Монголын Үндэсний Олон Нийтйин Телевиз саяын онц байдлын үеэр хэрхэн ажилласан талаар хэлэлцжээ. Эрхэм гишүүдээс дан АН-ынхан буюу Х.Баттулга, Э.Бат-Үүл, Б.Батбаатар, Л.Гүндалай нар ирж, харин МАХН-ыг төлөөлдөг Б.Бат-Эрдэнэ, Ц.Шаравдорж хоёр алга байв. Шаравдоржийн тухайд гэвэл МҮОНТ-ийн дотоод хэрэгт хэн ч оролцох ёсгүй гэж эсэргүүцээд оролццоогүй юм гэнэ.

МҮОНРТ-ийг төлөөлж Үндэсний зөвлөлийн гишүүн Ж.Занаа, Р.Бурмаа, О.Эрдэнэ-Өлзий гурав, мөн Ерөнхий захирал М.Наранбаатар, МҮОНР-ийн дарга Б.Пүрэвдаш нар оролцлоо. Харин МҮОНТ-ийн захирал Ц.Мөнхбаатар үзэгдсэнгүй.

Нэлээд ширүүн яриа болсныг сонин хэвлэлүүд бичиж МҮОНТ өөрөө дэлгэрэнгүй сурвалжлага үзүүллээ. Хуралдааны үеэр эрхэм гишүүд ширүүхэн шүүмжилж бүр загнасан бол нөгөөдүүл өөдөөс нь хэгжүүрхэж сүүлдээ (М.Наранбаатар: “Ямар мэдээллийг тэнцвэртэй гэдэг юм бэ, Гүндалай гишүүн ээ?”, Б.Пүрэвдаш: “Чи бидэнд мөнгө өгөөгүй…”) гэхчлэн хэрэлджээ.

Энэ хуралдаанаас МҮОНТ-ийн талаар хачин сонин зүйл зүйл олныг мэдэж авлаа. Тухайлбал, Наранбаатар захирал “манайхыг Хувьсгалт намаас нэг дарамталдаг… АН-аас нэг дарамталдаг … Сая сонгуулийн үеэр манайхан дүнгээ тавиулсан, харьцангуй шударга ажилласан гэдгээ хэлэх ёстой” гэж ярихыг сонслоо. Дарамталж байна гэж урьд нь нэг ч удаа гомдол мэдүүлээгүй мөртлөө МАХН-ын ба АН-ын нэр дэвшигчдийг сурталчилсан мэдээ, сурвалжлага, ярилцлагыг өдөр ч, шөнө ч хулгайгаар нэвтрүүлж, бас хоёр том намын даргын “дарамт”-нд” орж тэдний мэтгэлцээнийг зохион байгуулах гэж оролдоод баригдсан билээ. Тэгэхлээр Наранбаатар захирал маш дуртайгаар дарамтлуулсан бололтой.

Онц байдлын дөрвөн өдөр бүр хачин юмнууд болжээ. Засгийн газрын хэвлэлийн албаны дарга Б.Батбаатар Монгол телевиз дээр бүрэн эрхт төлөөлөгч аятай ирээд суучихсан юм байна. “Үндэсний телевизээр явж байгаа мэдээ мэдээллийг зөвхөн факсаар хүргүүлээд байх нь учир дутагдалтай байна, чи очоод Наранбаатартай уулзаач, би түүнтэй утсаар ярилаа гэсэн. Энэ бол Онцгой байдлын штабын дарга Мөнх-Оргилын хэлсэн үг шүү. Очиж уулзаад та хоёр ажил төрлөө зохицуулаад явуулаач ээ гэсэн. Ингээд би 7-р сарын 2-ны үдээс хойш 16 цагийн үед телевиз дээр очсон. Тэгэхэд үндэсний телевиз ердийн журмаар нэвтрүүлгээ явуулаад Мөнхтөр ерөнхий редактор нь сууж байсан. Наранбаатар, ерөнхий редактор бид гурав уулзаад сууж байхад Үндэсний зөвлөл сая хуралдаад онц байдлын дагуу хуулийнхаа дагуу ажиллах юм байна гэсэн шийдвэр гаргалаа гэсэн. Энэ талаараа тайлбарлах хэрэгтэй гээд тэр өдөр, маргааш нь хэд хэдэн удаа дамжуулсан… Ер нь гарч байсан мэдээлэл онцгой байдлын штабын шугамаар ирж байсан үүрэг даалгаврын дагуу хийж байсан мэдээ мэдээлэл. Тэрнээс биш бид хэн нэгний мэдээ мэдээллийг энийг хэрэггүй гэж хасч хаяагүй, энийг заавал оруул гэж шахаад тулгасан юм огт байхгүй. Үүнийг би баталгаатай хэлж чадна”

Анзаарав уу?  Онц байдлын штабыг төлөөлсөн Батбаатар дарга МҮОНТ-ийг яагаа ч үгүй, “мэдээллийг факсаар явуулахад учир дутагдалтай” байсан учраас тэнд очоод тетрис тоглож суусан, тэрнээс биш хэн нэгний мэдээ мэдээллийг хасч хаяагүй, шахаад тулгасан юм огт байхгүй гэж баталгаатай хэллээ. Өөрөөр хэлбэл, МҮОНТ “хасч хаяхаар” мэдээ сурвалжлага бэлтгээгүй , цаашилбал, 1-р эмнэлгийн хажууд хүмүүс амиа алдсан тухай сурвалжлагыг өөрсдөө хассан, хомроглон баригдаж албадан саатуулагдсан хэдэн зуун хүмүүсийн талаар өөрөө л сурвалжлаагүй 3 хоносон юм байна. Үндэсний зөвлөлийн гаргасан шийдвэр ийм болж таарлаа.

Нэгэнт Батбаатар дарга хажууд суучихаад явж өгөхгүй байсан учраас онц байдлын штабын мэдээг дамжуулахаас өөр аргагүйдсэн гэж бодьё. Тэгвэл онц байдлын штабын биш мэдээ, сурвалжлагууд хаана байв? Өнөөдөр онц байдал дуусаад бараг долоо хоносон ч өнгөрсөн 4 хоногийн алдсанаа нөхсөн мэдээ, эрэн сурвалжлага, олон өнцөг, байр суурь Монголын хамгийн том телевизийн дэлгэцэн дээр үзэгдэхгүй хэвээрээ. Нөгөө л зөвшөөрөлтэй албан мэдээнүүд.  Ашгүй наадам эхэлж бүх юм баяр ёслол болж хувирч энэ сэдвийг бүгд мартав.

Хүний эрхийн дэд хорооны хуралдаан дээр З.Энхболд гишүүн “Монголын мэдээ “ агентлагын зураглаачийг зандарсан нь эвгүй харагдсан, гэхдээ М.Наранбаатар, Б.Пүрэвдаш хоёр огцорвол таарна, МҮОНРТ-д өгдөг 8 тэрбум төгрөг хайран байна, татан буулгаад энэ мөнгийг арилжааны телевизүүдэд өгвөл таарна гэсэн түүний үг зарим зүйлийг бодогдууллаа.

МҮОНТ жил бүр татвар төлөгчдийн 8 тэрбум төгрөгийг авч байгаа бол хариуд нь ямар нэвтрүүлэг үзүүлж байгааг хэн үнэлж дүгнэж байна вэ? Жирийн үзэгч хэлэхлээр тоохгүй. УИХ-ын гишүүд юм хэлэхлээр өөдөөс нь хэрэлддэг болж.

Уг нь хуулиараа бол Үндэсний зөвлөл үнэлж дүгнэх ёстой. Гэтэл зөвлөлийн 15 гишүүн бараг бүгдээрээ намын гишүүд бөгөөд МАХН ба АН гишүүдийн тооны харьцаа ойролцоогоор 2:1. Тэд хоёр намаа дууриан зөвшилцөж МАХН-ын талынхны дэмжсэнээр Ерөнхий захирлаар М.Наранбаатарыг, харин АН-ын талынханд хувийг нь хүртээж телевизийн захирлаар Женко Баттулгын хүн гэгдэх Ц.Мөнхбаатарыг томилсон учраас тэдэнтэй хариуцлага тооцож чадахгүй.

Цаашилбал, Үндэсний зөвлөл өөрөө ямар ч хариуцлага хүлээхгүй. Яагаад гэвэл УИХ-аас 6 жилийн хугацаатай томилчихсон. Ингээд  МҮОНТ-ын нэвтрүүлэг сайн муу ямар байгаа, нэрийг нь зүүж, мөнгийг нь үрж байгаа олон нийтийн эрх ашигт хэр нийцэж байгааг хэн ч хянахгүй болжээ. Хараат бус байх, бодит мэдээлэл олж авах иргэний эрхийг хүндэтгэх, олон ургальч үзэл, ил тод байдлыг эрхэмлэх зарчмууд байтугай  “Олон нийтийн радио, телевизээр нэвтрүүлэх зар сурталчилгааны нийт хугацаа тухайн өдрийн нэвтрүүлгийн цагийн хоёр хувиас хэтрэхгүй байна”, “Олон нийтийн радио, телевизээр арилжааны болон далд зар сурталчилгаа нэвтрүүлэхийг хориглоно”, “улс орны болон дэлхий дахины амьдралын цаг үеийн шинжтэй үйл явдлын талаархи тогтмол мэдээллийн хөтөлбөрийн дундуур зар сурталчилгаа нэвтрүүлэхгүй байх, мөн ийм мэдээллийн нэвтрүүлэгч зар сурталчилгаа бэлтгэх, бүтээх, дамжуулахад оролцохгүй байх” зэрэг тов тодорхой заалтуудыг улаан цайм гишгэлж байгааг харсаар байж Үндэсний зөвлөл нэг ч үсэг дуугараагүй, өнгөрсөн сонгуулиар УИХ-ын сонгуулийн хуулийг хамар дор нь зөрчөөд  байхад юу ч “олж хараагүй” билээ. Саяын сонгуулиар гурав нь нэр дэвшсэн учраас тэр. Харин энэ өдөр өөрсдийн томилсон захирлуудтайгаа нийлж төрийн түшээдтэй хэрүүл хийж сууцгаав.

Posted in 2008.07.01, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 2 Comments »

МҮОНТ-ийн Үндэсний зөвлөл 3 нэр дэвшигчтэй байжээ

Posted by Mongol on 2008/07/08

Олон нийтийн радио, телевизийн тухай хуулийн текстийг үзэж байгаад сонин юм олж харлаа. “Олон нийтийн радио, телевизийн удирдлага, зохион байгуулалт” гэсэн 4-р бүлгийн 21.10-т “Үндэсний зөвлөлийн гишүүн Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Монгол Улсын Их Хурал болон аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын сонгуульд нэр дэвшсэн тохиолдолд түүнийг Yндэсний зөвлөлийн гишүүнээс чөлөөлнө” гэж бичсэн байх юм.

Тэгвэл саяын УИХ-ын сонгуулиар Үндэсний зөвлөлийн гишүүн Р.Бурмаа АН-аас нийслэлийн Чингэлтэй дүүргийн 24-р тойрогт, Р.Хадбаатар МАХН-аас Хөвсгөл аймгийн 17-р тойрогт, харин Ж.Занаа бие дааж Хан-Уул дүүргийн 21-р тойрогт тус тус нэр дэвшсэн билээ.

Хуулинд “..нэр дэвшсэн тохиолдолд … чөлөөлнө” гэж заасан нь бүрэн чөлөөлөх биш, зөвхөн сонгуулийн кампанит ажлын хугацаанд түдгэлзүүлэх тухай ойлголт бололтой. Өөрөөр хэлбэл, МҮОНРТ-ийн үндэсний зөвлөлийн гишүүн аль нэг намын өмнөөс сонгуульд нэр дэвшиж хэн болохоо харуулчихаад ялагдангуутаа буцаж ирээд олон нийтийн эрх ашиг, нэвтрүүлгийн хараат бус бодлого энэ тэрийг ярьж сууж болдог юм байна. Өнөөдөр УИХ-ын хүний эрхийн дэд хорооны хуралдаанд Yндэсний зөвлөлийг төлөөлөн Р.Бурмаа, Ж.Занаа хоёр оролцжээ.

Posted in 2008.07.01, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Телевизийн захирлууд vs “Ийгл”

Posted by Mongol on 2008/07/06

Өчигдөр орой онц байдлыг хараахан цуцлаагүй байхад буюу 22 цагийн үед МҮОНТ-ээр Монголын телевизүүдийн холбооны хэвлэлийн хурлыг үзүүллээ. З.Алтай,Д.Сарангэрэл, Ц.Энхбат, Ц.Балхжав нарын телевизийн эзэд юу ярив? Тэд 7-р сарын 1-нд болсон үймээн самууны цаад эздийг яг мэдэж байгаа ажээ. Итгэхгүй байна уу?

TV9 телевизийн захирал Ц.Энхбат бүр үүх түүхтэй нь хэлж өглөө.
– Миний мэдэхээр улс төрийн тогоонд чанагдсан намуудаас ийм үйлдэл гараагүй, жишээлбэл МАХН-ын зүгээс, АН-ын зүгээс, ИЗН-ын зүгээс гараагүй. Энд тодорхой эзэн байгаа. Бид мэдэж байгаа. 2005 оноос эхэлсэн процессын үйл ажиллагаа өнөөдөр ингэж үр дүнгээ олж байгаа байхгүй юу?… Үүний ард хүмүүс байгаа. Хүмүүс байгаа учраас ийм үйл явдал болсон. Бид мэдэж байна. Украинд ийм юм болсон, Сербид ийм юм болсон, Гүржид ийм юм болсон. Киргизэд ийм явдал болсон 5000 хүн босоод улс орныг эргүүлдэг….  Яг ийм сценариар болсон үйл явдал… Манай улсын тусгаар тогтнол, аюулгүй байдалд халдсан зохион байгуулалттай үйл явдал…

МАХН, АН, ИЗН буруугүй, харин 2005 оноос эхэлсэн гэхлээрээ иргэний хөдөлгөөнийхөн болж таарлаа. Үүнийгээ цагдаагийнханд шууд мэдэгдүүштэй. 

Бас  “25-р суваг” телевизийн захирал, саяхан УИХ-ын гишүүнээр сонгогдсон З.Алтай “Зарим нэгэн хэвлэл мэдээллийн байгууллага, сурвалжлагчид дэвэргэх, уриалан дуудах байдалтайгаа ажилласан тул сэтгэл дундуур байна” гэсэн бол TV5 телевизийн ерөнхий зөвлөх Д.Сарангэрэл “Үндсэн хуулинд ард түмнээ эмх замбараагүй байдалд уриалан дуудаж 2 сая хүнээ хооронд нь алалцуулж талалцуулна гэдэг бол …. Ард түмнээ эмх замбараагүй байдал, дайн тулаанд уриалан дуудна гэдэг бол улс төрийн хүчин, хэвлэл мэдээллийн байгууллагад хуулиар хориглосон зүйл” гэж хатуу анхааруулав.

Энд заримсаад байх юмгүй, “Ийгл” телевизийн тухай яригдаж байна. “Ийгл” телевиз хүмүүсийг  үймээн самуунд уриалан дуудсан, дэвэргэсэн гэж хэвлэл мэдээллийг хянах хүсэлтэй хууль хяналтынхан, зарим улс төрчид төдийгүй одоо телевизийн захирлууд дүгнэж байгаа учраас асуудал өөрөөр эргэж байгаа юм. Сүүлийн жилүүдэд  Ц.Энхбат, З.Алтай нар “Ийгл” телевизийг хэдэнтээ шүүмжилсэн ба ноднин TV9 ба “Ийгл” телевизүүд эфирээр бяцхан дайтаад авсан билээ.

Саяхан “Ийгл” телевиз буюу EBC-ийн ерөнхийлөгч Том Терри гэдэг христийн номлогчийн вэб сайтад Монголын парламентын хаалттай хуралдааны үеэр саяын үймээн самуунд хэвлэл мэдээллийн гүйцэтгэсэн үүргийг зөвхөн тус телевизийг тойрч ярилцсан, зарим гишүүд “Ийгл”-ийг шууд буруутгасан тухай бичжээ. Үүнийг УИХ-ын гишүүдийн нэг нь түүнд ховлосон юм байх. (Монголд нууц юм гэж алга аа!). Тэр ч бүү хэл хэвлэл мэдээлэлд гадаадын эзэмшлийг хязгаарласан хууль гаргах замаар “Ийгл”-ийг энэ салбараас шахан гаргаж болох тухай ч мэдчихэж.

Ер нь Монголын хэвлэл  мэдээллийн салбар, ялангуяа өргөн нэвтрүүлэгт гадаадын хөрөнгө оруулалтыг хориглох шаардлагатай байх аа. Тухайлбал, “Ийгл” мэт цаанаа шашны зорилго агуулсан телевизийг хязгаарлах ёстой. Энэ дэндүү хэцүү. Парламент доторх тэр мэдээлэгчээс эхлээд лоббистууд зөндөө. Эрх хуваан баригч хоёр нам америк ах нарынхаа эсрэг дуу гарахаас ч айна…

Гагцхүү одоохондоо “Ийгл” телевиз үнэхээр  сайн хийж чадаж байгаа юмыг хүлээн зөвшөөрөхөөс өөр яахав.  Өнөөдөр монголын телевизийн захирлуудаас ганцхан зүйлийг хүсмээр байна: Эгзэгтэй нөхцөлд “Ийгл”-ийн нэрийг нь ч хэлж чадахгүй битүү шүүмжилж суухын оронд илүү сайн, илүү шуурхай мэдээ хийж, үзэгчдийн санал бодлыг илүү ихээр хүлээн авч  “Ийгл” гэдэг христийн телевизийг зөвхөн христчүүд л үздэг болгоодхооч.

Posted in + ТЕЛЕВИЗ, 2008.07.01, 25-р суваг телевиз, Ийгл телевиз, TV5 телевиз, TV9 телевиз | 7 Comments »

Ийгл телевиз тэр орой юуг буруу хийсэн бэ?

Posted by Mongol on 2008/07/06

Сүүлийн хэдэн өдөр “Ийгл” телевизийг 2008 оны 7-р сарын 1-ны өдрөөс эхлэн шөнө дунд хүртэл шууд нэвтрүүлэг явуулсных нь төлөө нэлээд шүүмжилж байгаа билээ. Тухайлбал, 2008 оны 7-р сарын 5-ны орой буюу онц байдлын сүүлчийн өдөр МҮОНТ-ийн студийг эзэгнэсэн дэд хурандаа Т.Сайнжаргал “Ийгл” телевизийг “илчилсэн” бичлэг авчирч үзүүлсэн байна.

Хөтлөгч:
– Ерөнхийдөө хэвлэл мэдээллийн байгууллага маань нийгэмд өндөр хариуцлагыг үүрч явдаг… Олон нийтэд өгсөн мэдээ, мэдээллүүдийн дунд ямар нэгэн байдлаар буруу ойлголт төрүүлэх, ташаа мэдээлэл өгөх зэргээр олон сөрөг үр дагаврууд гарсныг мэргэжлийн  байгууллагууд хянаж эхлээд байгаа юм байна.

Ийгл телевизийн нэвтрүүлгийн хэсэг. Сурвалжлагч Соёлмаа:
– Сонгуулийг эсэргүүцэж байгааг үзэгчид маань ойлгож байгаа байх …
Студи руу утсаар холбогдсон үзэгчийн ярианы хэсэг:
– …хатуу байлгах хэрэгтэй. Монголын ард түмнийг хүлцэнгүй номхон хонь шиг гэж их басамжлаад байвал…[сайн сонсогдсонгүй. Гэхдээ нэлээд хатуу үгс хэлэв бололтой

Студид үргэлжилсэн яриа. Дэд хурандаа Сайнжаргал.
– СЕХ-ны албан ёсны дүн гаргаагүй байхад ийм асуудал боссон. Үүнийг сонгуулийн дүнг эсэргүүцэж байна гэж тайлбарлаж болохгүй. Бид энүүгээр хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлаж байгаа биш… Нийгмийн эмх замбараагуй байдал бий болоход тодорхой хэмжээгээр хэвлэл мэдээлэл, сэтгүүлч буруу ташаа дүгнэлт хийж гаргаснаас болж олон нийтэд буруу ойлголт төрүүлсэн…
Хөтлөгч
– Хүн хүчний [цугларсан хүмүүсийн] тоог нэмэгдүүлэхэд зарим нэг талаар нөлөөлсөн?
Сайнжаргал.
– Тийм зарим нэг байдлаар нөлөөлсөн… Гэр орондоо хэвтэж амарч  болохгүй, иргэдээ та нар ир, нэгд, тэмц гэсэн уриалгуудыг нийтэлсэн …

Тэр үдэш “Ийгл” телевиз яах ёстой байсан бэ? МАХН-ын байрны орчноос шууд нэвтрүүлэг явуулахгүй, бас үзэгчдийн сэтгэгдлийг утсаар авахгүй байсан уу? Дашрамд хэлэхэд, ихэнх үзэгчид үймээн самуун дэгдээгчдийг шүүмжилж байлаа. Тэр тусмаа нэг ч сурвалжлагч, хөтлөгч үймээн самуун, бослого хөдөлгөөнд уриалаагүй…

Posted in 2008.07.01, Ийгл телевиз, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз, Нийтлэл, нэвтрүүлэг | 3 Comments »

Онц байдал зогсоход зөвхөн хоёр телевиз нээгдэв

Posted by Mongol on 2008/07/06

2008 оны 7-р сарын 5-6-ны шөнө дунд онц байдал бүрэн зогсов. 00 цаг 00 минутаас эхлэн энэ мөчийг тэсч ядан хүлээсэн телевизүүд дөрөв хоногийн турш хураасан мэдээ, сурвалжлагын үер буулгахыг хүлээж суулаа. Өнөөдөр онцгой өдөр, Бямба гариг, маргааш Ням гариг учраас нийслэлчүүд шөнөжин сууж бүх сувгийг нэгэн зэрэг үзэхэд бэлэн байсан биз.

Гэвч шөнө дунд өнгөрөхөд зөвшөөрөгдсөн эрх чөлөөгөө зөвхөн НТВ телевиз эдэлж, үймээн самууны дараах үйл явдлын мэдээ, тухайлбал  албадан саатуулах байрнаас хийсэн, тэгэхдээ хоригдсон залуучуудын уйлалдсан ээж, эгч нартай ярилцсан сурвалжлага үзүүллээ.  Харин TV9 телевиз нэвтрүүлэг явуулах эрх чөлөөг эхлээд уран сайхны кино үзүүлэх эрх чөлөө гэж үзэв. Бусад телевизүүд эфирээ ч нээсэнгүй.

МҮОНТ яав? Онц байдлын штабын мэдлээс ангижирч дэд хурандаа Сайнжаргал буцсан ч нөгөө л албан мэдээ, “Магнайгийн клип”-ээ үргэлжлүүлэв. Араас цэнгээнт нэвтрүүлэг, “Гэрэлтэй цонх”. Цаадуул нь бүтэн дөрөв хоног юу нэвтрүүлэхийг хянасан төдийгүй онц байдал цуцлагдсаны дараа үзүүлэх сурвалжлага хийж бэлтгэж хадгалахыг хүртэл зөвшөөрөөгүй юм болов уу?

P.S: Улаанбаатарт 18 цаг болж байна. “Ийгл” телевизийг, бусад телевизийн ганц нэг мэдээ, сурвалжлагыг эс тооцвол онц байдлыг сайн дураараа үргэлжлүүлсээр байх шиг санагдлаа. Бүгд оройн мэдээллийн хөтөлбөрөөр хамаг юм үзүүлэхээр хүлээж байгаа бололтой.

Posted in + ТЕЛЕВИЗ, 2008.07.01, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз, НТВ телевиз, TV9 телевиз | Leave a Comment »

МҮОНТ дөрөв хоног “онц” байв

Posted by Mongol on 2008/07/05

Онц байдлын 4 хоног дуусч байна.  Гав ганцаараа нэвтрүүлгээ явуулсан МҮОНРТ-ын онц эрх ч нэгэн зэрэг дуусна. Тэр эрхээ хэрхэн эдэлсэн талаар өөрийн анзаарч мэдсэнээ хуваалцья.

Энэ өдрүүдэд улс төртэй холбогдоогүй бол юу ч яахав гэж бодоод үзүүлсэн нэвтрүүлгүүд нь өвдөг, гуяны булчинг чангалах дасгал заах зэргээр үзэгчдийг тайвшруулах биш бухимдуулсан тул улам сайн цензурдсэн бололтой эфирээ гадаадын танин мэдэхүйн баримтат кино,”Хутагтууд” нэртэй түүхийн цуврал, ялангуяа спорт, наадмын сэдэвтэй нэвтрүүлэг, дуу хөгжим, концертоор дүүргэсээр дөрвөн өдрийг өнгөрөөв. “Өглөө“ хөтөлбөр, “Гэрэлтэй цонх” хэвээр явсан. (Харин “Соёл эрдэнэ” телесэтгүүлийн ээлжит дугаар СТӨ-г сүйтгэсэн тухай байлаа). Ерөнхийдөө МҮОНТ уйтгартай байсан гэж үзэгчид хэлж байна. Нэвтрүүлэг муутай газар гэдгээ харуулчих шиг боллоо.

Эхний хоёр өдөр МҮОНТ мэдээллийн хөтөлбөр болгон “Шуурхай мэдээ” байж УИХ-ын гишүүн, Онц байдлын штабын дарга Ц.Мөнх-Оргилтой хийсэн ярилцлагыг алгасалгүй оруулав.. Тэрбээр энэ дөрөв хоногт “олон ургальч үзэл байхгүй” гэж мэдэгдсэн юм.  Эхэндээ “Шуурхай мэдээ”-гээр үзэгчдийн саналыг утсаар авч байсан ч тэд илт “эсэргүү” юм яриад байсан тул хэд явуулаад хаав. (Бас нэгдүгээр эмнэлгийн урд хоёр залуу хэрхэн буудуулж амиа алдсан талаар эмнэлгийн ажилтнууд болон гэрч нарын яриа бүхий сурвалжлагыг  бэлтгэж үзүүлсэн сэтгүүлч, редакторыг тэр сурвалжлагатай нь хамт эфирээс зайлуулж шийтгэсэн сураг байна).    

Дараа өдөр ҮАБЗ-ийн нарийн бичгийн дарга Ганболдын ярилцлагыг “Шуурхай мэдээ” болгоноор давтав. Харин өчигдрөөс хойш ЦЕГ-ын хэвлэл мэдээллийн төвийн дарга, дэд хурандаа Т.Сайнжаргал “Монголын мэдээ” агентлагийн цорын ганц зочноор томилогдсон мэт байв. Мэдээ болгон Сайнжаргалтай…

Тэрбээр мөрдөн шалгалтын нотлох баримтанд авсан дүрс бичлэгүүд, тухайлбал, Иргэний хөдөлгөөний намын О.Магнай “Одоо араас манай хүч ирж байна. Цөмөөрөө дахиад МАХН-ын байр луу дайрч орно” хэмээн хашгирч байгаа, бас “Отгонжаргалын Магнай” гэсэн бичигтэй малгай өмссөн залуу “Баярмагнай гэдэг хүнээс сая төгрөг авсан” тухайгаа хэлсэн байгаа “клипийг” тэр оройжин, бас өнөөдрийн турш өглөөнөөс орой болтол товч болон арай дэлгэрэнгүй хувилбараар нэвтрүүлж, ингэхдээ “Шагналын эзэн” нэртэй 10 хүүхдээ хүмүүжүүлж байгаа ээжийн тухай аятайхан кино үзүүлж байсныг тэг дундуур нь тасалж байгаад хүртэл үзүүлэв. 

  

Сайнжаргал үүнийг тайлбарлахаа “үймээн самууныг өдөөн турхирсан жинхэнэ эзэд нь хариуцлагаас мултрах бий гэсэн иргэдийн санал хүсэлтийн дагуу үзүүлж байгаа юм” гэв.  Иргэдийн санал хүсэлтийг хэлүүлэхгүй байгаа мөртлөө түүнийг биелүүлж,  мөрдөн шалгалт дуусаагүй байхад зөвхөн Магнайн эсрэг нотлох баримтыг хэдэн янзаар бэлтгэж МҮОНТ-ээр байн байн үзүүлж байгааг үзээд түүнийг баривчлахын тулд олон нийтийн санаа бодлыг бэлтгэж байна уу гэж бодоход хүрсэн шүү. Одоо “жинхэнэ эзэн” бол Магнай гэдгийг үзэгчид цээжилж авсан байж таарна.

Бусад мэдээ сурвалжлага юуны тухай байсан бэ? Сонинууд лав гурав хоног шуугиж байгаа албадан саатуулах байранд хоригдсон хүмүүсийн тухай сурвалжлагыг дөнгөж өнөөдөр 15 цагийн мэдээгээр үзүүлсэн байх жишээтэй.

МҮОНТ энэ хэдэн  өдөр Цагдаагийн ерөнхий газрын дэргэдэх студи шиг ажиллав.

Өөр хэдэн ажиглалт.

Энэ өдрүүдэд уриалга, мэдэгдэл гаргасан төрийн бус олон байгуулагаас “Хөх Монгол” бүлгэм, “Даяар Монгол” хөдөлгөөний уриалгыг онцолж “Цагийн хүрд”-ээр хэдэнтээ яриулав. Хас тэмдэг зүүж нацист маягаар хувцасласан эдгээр залуусаас монголын залуучууд үлгэр дууриал авч хууль сахихыг заалгахнээ.

MM Today news-ийг Монголын Үндэсний телевиз гэдэг мэдээллийн найдвартай эх сурвалжаас мэдээлэл авахыг хүсдэг Монголд суугаа гадаадынханд зориулсан хөтөлбөр гэж боддог  байлаа. Гэтэл Баасан гаригийн дугаараар Улаанбаатарт болсон жагсаал цуглааны талаар дэлхийн вэб сайтууд  юу бичсэнийг харуулав. Цаадуул нь мэл гайхсан биз.

Иймэрхүү сул өдрүүдэд  телевизээр хуучны монгол кино үзүүлдэгсэн. Харин энэ удаад болохгүй,  яагаад гэвэл хуучны монгол кинонууд тэр чигээрээ улс төр юм байна.  (Үүнийг бид саяын сонгуулиар ханатлаа харсан)

P.S: Онц байдлын дөрөвдэх өдрийн төгсгөл рүү МҮОНТ арай чөлөөтэй болж телевизүүдийн холбооны хэвлэлийн бага хурлыг дамжуулж (З.Алтай тэргүүтэй захирлууд тэр чигээрээ улс төрийн мэдэгдэл хийв), үймээн самууны талаар сэтгүүлчид болон нэр алдартай хүмүүсийн сэтгэгдлээс бүрдсэн хоёр нэвтрүүлэг гаргалаа. Ямар ч байсан уйтгартай биш.

Posted in 2008.07.01, Ийгл телевиз, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 1 Comment »

МАХН-ын төв байрны баруун талд …

Posted by Mongol on 2008/07/05

Тэр орой жагсагчид МАХН-ын байрны луу дайрч орохоосоо өмнө тус байрны баруун талд цагдаа нарыг дайрч нэгийг нь унагаад хэрхэн зодож байгаа TV9 телевизийн зураглаач нэгд нэгэнгүй авчээ. Шлемээ алдаж толгой нүцгэн болсон цагдааг хайр найргүй өшиглөж эхлэхэд (тэгэхдээ бүр толгойд нь) богино ханцуйтай цагаан цамцтай эр дөхөж ирээд хамгаалахыг оролдож биеэрээ хаагаад ч нэмэр болсонгүй. Төдөлгүй цагдаа нар давшиж жагсагчид ухарсан ч зам дээр ганцаараа хэвтэж үлдсэн цагдаагийн толгойд харсаар байтал том чулуу маш хүчтэй тусч бүх биеэрээ доргиж харагдсан.

Энэ үйл явдлыг телевиз үзүүлээгүй бол ийм цэвдэг залуус бидний дунд амьдарч байна гэхэд итгэмээргүй. Одоо тэр этгээдүүдийг, бас тэр эрийг олоход тийм ч хэцүү биш байх аа.

Posted in 2008.07.01, TV9 телевиз | Leave a Comment »

“Өдрийн сонин” дээр гарсан “бослого”

Posted by Mongol on 2008/07/04

Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлөөс “Өдрийн сонин”-ы ерөнхий эрхлэгч Ж.Мягмарсүрэнд “…танай сонины 2008 оны долдугаар сарын 1,2-ны өдрийн дугааруудад болж буй үйл явдалд өрөөсгөл байр сууринаас өнгөц хандсан, тогтворгүй байдлыг дэвэргэхэд чиглэсэн мэдээ, мэдээлэл нийтлэгдэж байгаад харамсч байна.  Тиймээс та бүхнийг “Онц байдлын тухай” Монгол Улсын хууль, “Онц байдал тогтоох тухай” Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлиг, холбогдох бусад хууль тогтоомжийг үйл ажиллагаандаа мөрдөн ажиллахыг анхааруулж байна. Хэрвээ хуулиар хүлээсэн үүрэгтээ хайхрамжгүй хандаж, эмх замбараагүй байдлыг дэвэргэсэн үйлдлээ үргэлжлүүлбэл хуулийн хүрээнд дараагийн арга хэмжээг авахыг мэдэгдье” гэсэн бичиг ирүүлжээ.

“Өдрийн сонин” ч аягыг нь хоосон буцаасангүй, уг мэдэгдэлд ҮАБЗ-ын нарийн бичгийн дарга М.Ганболд гарын үсэг зурсныг өлгөж аваад “М.Ганболд нь Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Н.Энхбаярын багын найз нь билээ. Иймд Энэхүү мэдэгдлийг төрийн тэргүүний “Өдрийн сонин”-д хандаж байгаа хандлага гэж ойлгож болох бололтой” гэсэн тайлбар зүүгээд нийтэлчихэж.

Албан ёсны биш ч гэсэн АН-ын төв хэвлэл болсон “Өдрийн сонин” тэртээ тэргүй элдвийг бичих нь тодорхой. Гэхдээ хоёрхон хоногийн дараа онц байдал дуусахын хооронд нөгөө галдан шатаагч маягийн танхайчууд огт уншдаггүй өдөр тутмын сонинд яагаад мэдэгдэл хүргүүлэх болов?

Дурдсан хоёр дугаарыг  сөхөж үзлээ.  “Өдрийн сонин”-ы зарим дүгнэлт, жишээлбэл үймээн самууныг “бослого” гэж нэрлэсэнд хэргийн учир байгаа бололтой. Энэ үгийг үнэхээр бодлоготой хэрэглэсэн харагдана. Тухайлбал,

2008-07-01
“Ард түмэн ардчиллыг дэмжиж босч эхэллээ” (Сэтгүүлч Б.Долзодмаа)
2008-07-02
“Сонгох эрхээ боогдуулсан ард түмний тэмцэл эцэстээ бослого болж хувирлаа” (Сэтгүүлч Л.Мөнхбаясгалан)

Бас энэ дугаарт нийтлэгдсэн ”Д.Баярсайхан: Бид үүргээ л биелүүлсэн” гэсэн ярилцлагын оршилд “Өчигдөр болж өнгөрсөн эсэргүүцлийн жагсаал бодит байдал дээр юу болж өрнөснийг, цагдаа нар иргэд рүү хэрхэн буудаж, бороохойдож бас босогчид хэрхэн МАХН-ын байрыг галдаж байгааг… ” гэжээ.

Өөр нэг өгүүллийн гарчиг: “Гадаадын хэвлэлүүд эсэргүүцлийн бослогын тухай мэдээлж эхэллээ”. Гадаадын хэвлэлүүд үнэхээр бослого гэж нэрлэв үү? Эх сурвалжтай нь тулгаж үзвэл Оросын newsru.com сайт дээр “акция” гэж бичсэнийг “ӨС” мушгиж  “бослого” хэмээн орчуулжээ.

Тийм ээ, 2008 оны 7 дугаар сар 1-ны үйл явдал бол яавч бослого биш, анх улс төрийн цуглаан хэлбэрээр эхэлснээ  хяналтгүй болж сүүлдээ дээрэм тонуул, галдан шатаалт болж хувирсан үймээн самуун гэдэг нь гарцаагүй. Харин “Өдрийн сонин“ хүслээ илэрхийлээд ч юм уу дэмий юм бичээ л биз. Тэглээ гээд “дараагийн арга хэмжээ авна” гэж айлгаж байгаад болиулна гэвэл санасны гарз. “Өдрийн сонин”-ийхон өөр хүчтэй үг олоод л биччихнэ. Жишээлбэл, хувьсгал. Яахав, бүтээгүй хувьсгал гэнэ биз. Эсвэл зөөлрүүлж Монгол төрийн эсрэг биш, зөвхөн МАХН-ын эсрэг бослого байсан гэнэ. Тэр өдрийн дугаартаа “Коммунист намуудын мөхсөн түүх” нэртэй өгүүллийг анхааруулга мэт нийтэлсэн нь тохиолдол биш байх.

P.S: 2008.07.05.
Өнөөдөр онц байдлын дэглэмээр дээд зэргийн хариуцлагатай ажиллаж байсан МҮОНТ-ээр үзүүлсэн Батлан Хамгаалах Яамны “Дуулга” студийн нэвтрүүлгээр  хөтлөгч нь”2008 оны 7-р сарын 1-нд болсон эсэргүүцлийн бослогын үеэр…”  гэж хэлээд авч байх юм.  ҮАБЗ-ын нарийн бичгийн дарга Ганболд сэрдхийсэн байх даа.

Posted in "Өдрийн сонин", 2008.07.01 | 4 Comments »

Эфирийг хааснаас биш Интернэтийг хаагаагүй

Posted by Mongol on 2008/07/04

Онц байдал тогтоосноор сонин хэвлэлүүд хаагдаагүй ч нүдээр үзүүлж, чихээр сонсохыг орлохгүй. Гэхдээ Интернэт гэж Хойт Солонгос, Хятад, Иран зэрэг орны эрх баригчид л таглах гэж оролддог мэдээллийн эх захгүй орон зай үлдэж байгаа юм. Тэнд мэдээ, сурвалжлагаа секунд ч алдалгүй нийтэлж цаасанд баригдахгүйгээр чөлөөтэй хүргэж болно. Бас дуу чимээтэй бөгөөд хөдөлгөөнтэй дүрс бүхий бичлэгийг тэнд тавьж болно.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигт Интернэтийг огт дурдаагүй ч эхний өдөр зарим сайт “сайн дураараа” өөрийгөө цензурджээ.  Жишээлбэл,  www.gogo.mn сайт “Монгол   Улсын Ерөнхийлөгч зарлиг гарган онц байдал зарласантай холбогдуулан GoGo.mn-ийн зүгээс Мэдээнд сэтгэгдэл бичихийг түр хугацаанд хаасан тул хэрэглэгч та бүхнээсээ хүлцэл өчье” гэв.  Монголдоо хамгийн том гэж ойлгогддог www.olloo.mn сайт  хүртэл санал сэтгэгдэл хүлээж авахаа ямар нэгэн тайлбаргүйгээр хаачихсан, тэр нь өнөөдрийг хүртэл үргэлжилсээр. Бас хэд хэдэн сайт бүр ажиллахаа больсон, тэдгээрийг хакердсан байж магадгүй гэлцэнэ.

МҮОНТ-ээс бусад бүх телевизийн эфир унтарсан ч Ийгл мэдээ, сурвалжлагуудаа бэлтгэсэн хэвээрээ төдийгүй www.eagle-tv.mn сайтдаа тавьж цацаж байна.  Урьд нь тус телевизийг эфирээр үзнэ гэдэг бол хэзээ юу гарах нь мэдэгдэхгүй, реклам нь барагдахгүй ядаргаатай ажил байдаг. Тэгээд ар араас нь залгуулсан мэдээ ярилцлагаар толгой эргүүлж байгаад христийн сурталчилгаагаа “шахдаг” аргатай билээ. Харин Интернэт дэх Ийгл-ийг дуртай цагтаа үзэж болох учраас миний хувьд амар санагдлаа.

Гэхдээ МҮОНТ-ээс бусад телевизийг хаачихаад байхад нэвтрүүлгээ Интернэтээр цацаж болох уу, үүнийг нэвтрүүлгээ явуулж байгаатай адилтгах уу гэсэн  асуулт төрж байна. Ямар ч байсан манай эрх  баригчид “Ийгл” телевизэд “боль” гэж халдах байтугай  “болино уу” хэмээн хандаж ч чадахгүй биз ээ. Яагаад гэвэл “Ийгл” телевиз америкийн хөрөнгө оруулалттай.

Бусад телевизүүдээс “25-р суваг”, TV5 ба UBS телевизүүд 7-р сарын 1-нээс хойш  сайтаа шинэчлэхээ больсон бол TV9 телевиз дүрсгүй “цагаан” мэдээ хэдийг тавьж “Гүүс Хиддинк гавьяат дасгалжуулагч болжээ” гэсэн асар чухал мэдээг хамгийн эхэнд залсан харагдав.

Posted in 2008.07.01, ИНТЕРНЭТ, ХАРИЛЦАА ХОЛБОО, Ийгл телевиз, TV9 телевиз | Leave a Comment »

Нотлох баримт бүрдүүлэхэд монголын телевизүүдийн гүйцэтгэсэн үүрэг

Posted by Mongol on 2008/07/04

Цагдаагийн байгууллага Улаанбаатарын 12 телевизээс үймээний үеэр хийсэн дүрс бичлэгүүдийг хуулан авч мөрдөн шалгах ажилдаа ашиглаж эхэлсэн байна. Болсон үйл явдлыг бичиж авсан камеруудын дунд цагдаа тагнуулийнх олон байсан биз, гэхдээ телевизийн мэргэжлийн камераар мэргэжлийн операторуудын авсан зураг хамаагүй илүү байж таарна. Монголын телевизүүд дээд зэргийн нотлох баримтыг бэлтгэж өгчээ гэсэн үг.

Сүүлийн хэдэн өдөр даврах янзтай байсан цуглааныг цагдаа нар яах ч үгүй байгааг харсан залуучууд цагдаа нар луу довтолж МАХН-ын байрны хамаг цонхыг хагалан галдаж эхлэхдээ бараг л хувьсгал хийж байна маягийн  юм бодож зурагтаар тодхон, томхон гарч түүхэнд үлдчих санаатай  даналзаж өөрсөд рүүгээ чиглэсэн камераас огтхон ч эмээхгүй авахуулж байлаа. Сүүлдээ олзны виски уугаад хувьсгалаа мартаж “муу эр дайнд хөөрнө” гэгчийн үлгэрээр түйвээн сүйтгэж жинхэнэ галдан сөнөөгчид болон хувирав. Тэд үнэхээр түүхэнд үлдэнэ, заримынх нь зураг Монголд гарсан үймээний таних тэмдэг болж дэлхийгээр нэг тарсан, гэхдээ үүнийхээ төлөө өөрсдийн эсрэг нотлох баримтанд сайн дураараа “тоглож” өгчээ.

Харамсалтай нь шөнө дунд, түүнээс хойш болсон үйл явдлууд баримт нотолгоо муутай үлдэж болзошгүй. Харанхуй болохын хэрээр залуучууд бүр улангасч Соёлын төв өргөө, машин тэрэг, сүүлдээ замдаа тааралдсан иргэдэд халдаж эхэлсэн бол тэднийг дарахдаа цагдаагийнхан хэн ч хараагүйд найдсан мэт дураараа болж  гудамжинд явсан охидууд, жирэмсэн эмэгтэйг хүртэл хоморголон баривчилсан байх юм. Бас амиа алдсан хүмүүсийг хэн яаж буудсаныг “хэн ч хараагүй”.

Posted in + ТЕЛЕВИЗ, 2008.07.01 | Leave a Comment »

Монгол хэлээр хоёр телевиз нэвтрүүлгээ явуулж байна

Posted by Mongol on 2008/07/02

Тэр шөнө Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр зарлиг гаргаж 2008 оны 7 дугаар сарын 1-ний 23.30-аас эхлэн Улаанбаатар хотын нутаг дэвсгэрт онц байдлыг дөрөв хоногийн хугацаатай зарласан билээ. Хамгийн түрүүнд жагсаал цуглааныг хориглож хотын төвд хол хорьсон нь ойлгомжтой. Харин Үндэсний олон нийтийн радио, телевизээс бусад телевизийн үйл ажиллагааг онцгой байдлыг цуцлах хүртэл зогсоосон нь санаандгүй байлаа.

Эхлээд TV90 телевиз Ерөнхийлөгчийн зарлигыг уншингуутаа яг 24 цагт нэвтрүүлгээ дуусгаж, араас нь бусад телевизийн дэлгэц ээлж дараалан жирэлзлээ. Монгол улсад ганцхан телевизтэй өдрүүд эхэллээ. Сонин санагдаж байсан шүү. Хэдхэн минутийн өмнө арван хэдэн сувгийн дунд эргэлдэж байсан бол одоо гав[тай] ганц. Ихэнх айлууд кабельтай болохоор олон суваг үздэг хэвээрээ ч монгол хэлээр гэвэл МҮОНТ-ээс гадна Өвөр монголын алдарт “Одон” телевиз л нам, засгийнхаа бодлого шийдвэрийн ягштал баримталж илүү дутуу юм үзүүлж харуулалгүй, улс төрийн алдаа зөрчилгүй ажиллаж байгааг дурдья. (Харин өнгөрсөн хавар Түвдэд бослого хөдөлгөөн гарахад “Одон” телевиз хаагдаагүй, гэхдээ мэдээж томоотой байсан)

Ерөнхийлөгчийн зарлигт олон нийтийн радио, телевизээс “бусад телевизийн үйл ажиллагааг” гэж дурдсанаас биш “бусад радио” гэж алга.  Өнөөдөр FM радионуудын долгионыг бүгдийг хайж олоход Монголын радиогоос бусад нь шижигнэж шажигнасан чимээгээр мэндчилж байх юм. Зарлигт дурдаагүй мэдээллийн хэрэгслийг амыг хэн барив? (Зарим FM радиог шатааж сүйтгэсэн тухай мэдээлсэн, тэгвэл бусад нь?)

Арилжааны телевизүүд зарлигыг дуулгавартай дагасан байна. Ноднин Зар сурталчилгааны хуулинд өчүүхэн өөрчлөлт оруулж рекламанд цагийн хязгаарлалт тавих яриа гарангуут “телевизүүд юугаа яахаа төр засгаар хэрхэвч заалгахгүй” гэж З.Алтай, бас TV5-ын ерөнхий зөвлөх гэсэн хуурамч албан тушаалтай эзэн Д.Сарангэрэл хоёр мөн ч их сүржигнэсэн дээ. Одоо дуугаа хураасан нь (ядахдаа “нэвтрүүлгээ гаргамаар л байна, даанч ерөнхийлөгч…” гэсэн гомдол ч хэлэхгүй юм) төр засгаа дээдэлснийх биш, харин сонгуулийн сурталчилгааны кампаниар эфирийн цагаа намууд болон нэр дэвшигчдэд бөөнөөр болон ширхэглэн худалдаж хэдэн арван тэрбум төгрөгийн орлого олчихсон, харин одоо амсхийж болно гэж үзсэнийх.

Ашиг, орлого буюу мөнгөнийхөө төлөө чангаас чанга дуугарч хамгаалж чаддаг, харин зарчмыг бол үгүй юм байна.

Posted in + ТЕЛЕВИЗ, 2008.07.01, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 1 Comment »

2008 оны 7-р сарын 2. “Дэлхийд танигдсан Монгол брэнд”

Posted by Mongol on 2008/07/02

 

Харамсалтай нь яг өнөөдөр “Дэлхийд танигдсан монгол брэнд” огт өөр харагдаж байна. Тэгээд энэхүү брэндийг зөвхөн МҮОНТ-ээр рекламын од энэ залуу тайлбарлан таниулж байв.

Posted in 2008.07.01, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Бүх үйл явдал реалити шоу шиг болж өнгөрөв

Posted by Mongol on 2008/07/02

Сэтгүүл зүйд мэдээ гэж саяхан болсон үйл явдлыг аль болох шуурхай мэдээлэхийг хэлдэг байсан бол өнөөдөр мэдээ гэж яг одоо болж байгаа үйл явдлыг хэлдэг болсон билээ. 7-р сарын 1-ны өдөр МАХН-ын төв байрны урд эхэлсэн цуглаан, сүүлдээ хяналтаас гарсан үймээн, төгсгөл рүүгээ улайрсан дээрэм тонуул, галдан шатаалтыг монголын телевизүүд яг тэгэж сурвалжилллаа.  Реалити шоу шиг.

Нэлээд телевиз бараг л 15-30 минутийн өмнөх (студи руугээ буцаж ирэх хугацаа) үйл явдлыг шуурхай үзүүлэв. Харин МҮОНТ эхэндээ шууд нэвтрүүлж байтал дамжуулах станц нь үймээний хөлд өртсөнөөр зүгээр л шуурхай сурвалжлах аргад шилжив.  Харин “Ийгл” телевиз тэр оройжин тасралтгүй шахам шууд дамжуулан үзүүллээ. Студид ярилцлага хийсэн ч дэлгэцээ хувааж байгаад шууд нэвтрүүлгээ таслаагүй юм.

Хэрвээ телевизүүд ингэж үзүүлээгүй бол МАХН-ын төв байрны эргэн тойронд “аймаар юм болж байгаа”-г нүдээр үзэх, бас цаашаа “яаж шатахыг харах” гэсэн хэдэн арав, магадгүй хэдэн зуун мянган хүн цугларах буюу хүлээж зогсох байсан биз.

Болсон үйл явдал тэр олон телевизийн камер төдийгүй тэнд бичлэг хийж зураг авсан бусад хэвлэл мэдээллийн, бас цагдаа, тагнуулын үй олон аппарат, камерт тэр чигээрээ бичигдэж үлдсэн болохоор МАХН-ын байр луу оройжин, тэгэхдээ  гэрэлтэйд дайрсан улангассан залуучуудыг олж тогтооход тус болно. Харин бүрэнхий болсноос хойш шөнө дунд хүртэл МАХН-ын байранд цөмрөн  орж галдан шатаасан, цаашаа Соёлын төв өргөөг түйвээж түймэрдсэн этгээдүүд сайн  танигдахгүй байж магадгүй. Шөнө дундаас хойш буудсан, хүмүүсийн амь нас үрэгдсэн тохиолдлууд ямар ч бичлэг дээр үлдээгүй биз. Хэрвээ 1-р эмнэлгийн баруун талын зам руу чиглүүлсэн камер байсан бол ч …

Ийм эмх замбараагүй, бас аюултай ертөнцөд бүх үйл явдал ядахдаа хяналтын камерт бичигддэг байгаасай гэж бодогдсон шүү.

Posted in + ТЕЛЕВИЗ, 2008.07.01, Ийгл телевиз, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »