АЖИГЛАГЧ

Монголд, Монголын хэвлэл мэдээлэлд юу болж байна?

Archive for March, 2012

“Одонтуяа гишүүн”

Posted by Ажиглагч on 2012/03/31

Өнгөрсөн Мягмар гаригт C1 телевизийн “Иргэний удирдлага” нэвтрүүлгээр Ш.Батцэцэг нэртэй хөтлөгч Л.Эрдэнэчимэг гэдэг хатагтайтай муухай төр засаг, шударга сонгууль, хөөрхий эмэгтэйчүүдийг ярьж суулаа. Нягталбаас, хоёулаа АН-ын гишүүн,  хоёулаа УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшихээр довтолгож буй ажээ. Энэ нэвтрүүлэг Мягмар гариг бүр 18.30-19.00 цагийн хооронд гардаг юм байна. Хөтлөгч нь хэвээрээ, харин оролцогчид солигдож голдуу нэр дэвшихээр жагсагсад ээлжилдэг гэнэ.

Монголын телевизүүдийн шинэ одон С.Одонтуяа бүсгүй энэ долоо хоногт “Бүсгүйчүүд” нэвтрүүлгээ амжуулсан төдийгүй Пүрэв гаригт “25-р суваг” телевизийн “Дуусдаггүй яриа” нэвтрүүлэгт мэргэжилтэн дүрд хувиран ээлжит удаагаа уригдуулан оролцов. 100 мянган айлын орон сууцны асуудал Одонтуяа нэртэй хүнээр дутаагүй мэдээж болохоор “би орьё” гээд давхиж очжээ. Хамгийн хөгжилтэй нь Монголын барилгачдын холбооны ерөнхийлөгч М.Батбаатар яриан дундаа “… Одонтуяа гишүүн түрүүн хэллээ… “ гэв. Өдөржин зуун мянган орон сууцны ажлаа хийгээд орой харьж сая нэг зурагт үздэг ерөнхийлөгчийн толгойг эргүүлж чадсан байна.

Нэр дэвшихгүй [байх] өөр нэг од гялтганасан нь Усны газрын дэд дарга Б.Батбаяр. 3-р сарын 22-нд тэмдэглэсэн Дэлхийн усны өдөрт зориулсан бүх мэдээ, сурвалжлага, ярилцлага ганцхан З.Батбаяр хэмээх гол баатартай байв. Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлагийн дэд дарга нь зогсоо зайгүй хэрэгжүүлэхийн оронд зогсоо зайгүй ярьдаг болохоор Монголд усны асуудал улам хурцадсаар байх нь аргагүй. Усны газарт хэвлэл мэдээлэл хариуцсан ажилтан байдаг бол түүнийг эхлээд ажилгүй болгож дараа нь халсан байх. Энэ удаад Батбаяр дарга Парист болсон Дэлхийн усны том хуралд оролцоод ирснийгээ бүх сувгаар ярьж, дараа нь аян замын бичлэгээ TV9 телевизээр нэвтрүүлэг болгон үзүүлжээ. Ямар их зав, чөлөө вэ? Хайран Монголын ус…

Posted in 25-р суваг телевиз, C1 телевиз, TV9 телевиз | Leave a Comment »

Сэтгүүлчийн дутуу асуулт

Posted by Ажиглагч on 2012/03/29

Автотээврийн газрын орлогч дарга Н.Пунцаг ярьж байна. Аль сувгаар гэдгийг анзаарсангүй. Сурвалжлагч залуу эхлээд гудамжаар нааш цааш явж тансаг машинуудын дугаарыг түүж үзээд мөнгөтэй, эсвэл эрх мэдэлтэй хүмүүсийн унаанд зөвхөн тэгш, ижил тоонуудтай азын гэгдэх дугаар ногдож байгааг нотолчихоод, үүний цаана арын хаалга, том бизнес байна гэсэн сэжгээр асуулт тавьжээ. Уржнан автомашины дугаар олгох эрхийг Замын цагдаагийн газраас ЗТБХБ хэрүүл уруултайгаар мэдэлдээ авч Авто тээврийн газартаа өгөхөд шударга ажиллаж чадахаа гайхуулаад байсан. Одоо Пунцаг дарга “Хүмүүс ирээд хүссэн дугаараа авдаг. Ажил хийж байгаа хүн хардлагад өртөх л юм. Хүмүүс орж ирээд арын хаалгаар өгч байна гэсэн гомдол мэдүүлдэг. Гомдол гаргаад ир гэхлээр тийм юм байдаггүй” гэж хээвнэг хариулахад сэтгүүлч юу ч хэлж чадалгүй дуусгажээ. Сэтгүүлчид дандаа дутуудуулах юм. Азын дугаарууд зөвхөн нэг хэсэг хүмүүст очоод байгаагийн шалтгааныг тайлбарлахыг шаардах байжээ.

Posted in Нийтлэл, нэвтрүүлэг | Leave a Comment »

“Захиалагчийн нэрийг тодорхой харагдахуйц байдлаар бичсэн байх …”

Posted by Ажиглагч on 2012/03/25

“Телевизээр гардаг балиар захиалгатай нэвтрүүлгүүдийг муусайн улс төрч та нар захиалдаг шдээ.  Би та нараас захиалга аваад гаргаж байсны хувьд сайн мэднэ” гэж улс төрч З.Алтай УИХ-сонгуулийн тухай хуулийн хэлэлцүүлгийн үеэр чуулганы танхимд баахан цамнасан билээ. Уг нь захиалгат нэвтрүүлгийг хазаарлах шиг амархан юм байхгүй. Үүний тулд өөрийн толгойлж байсан, одоо ч хүндэт Ерөнхийлөгч хэвээр байгаа телевизүүдийн холбоогоор дамжуулан монголын телевизүүд, наад зах нь өөрийн мэдлийн “25-р суваг” телевизэд балиар захиалга авахгүй байх, авлаа ч захиалгын эздийг зарладаг болгоход л хангалттай байсан юм.

Манай хэвлэл мэдээллийн салбар энэ мэт зохицуулалтыг өөрөө хийх хүсэлгүй, тэгэх чадваргүй учраас явсаар хуулиар шийдэхэд хүрчээ. Энэ удаад УИХ-ын сонгуулийн шинэ хуулиар яг тэглээ.

35.24.Нам, эвсэл, нэр дэвшигч нь хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр сонгуулийн сурталчилгаа явуулах тохиолдолд өөрийн бэлтгэсэн болон захиалсан нийтлэл, нэвтрүүлгийн үнэн зөв, бодитой байдлыг хариуцна.

35.25.Хэвлэл мэдээллийн байгууллага нь энэ хуулийн 35.24-т зааснаас бусад өөрийн бэлтгэсэн болон бусдын захиалгаар бэлтгэн нийтэлж, нэвтрүүлсэн сонгуулийн сурталчилгаатай холбогдсон нийтлэл, нэвтрүүлгийн үнэн зөв, бодитой байдлыг хариуцна.

35.26.Хэвлэл мэдээллийн байгууллага нь энэ хуулийн 35.24-т заасан нийтлэл, нэвтрүүлгийг захиалагчтай байгуулсан гэрээний үндсэн дээр нийтэлж, нэвтрүүлэх бөгөөд нийтлэл, нэвтрүүлгийн материал дээр захиалагчийн нэрийг тодорхой харагдахуйц байдлаар бичсэн байх ба энэ нь тухайн нэвтрүүлгийн нийт хугацаанд хамаарна.

Одоо сумаа тавиад нумаа нуудаг шиг захиалгат нэвтрүүлгийн араас “2012 он” гэсэн хаяг тавиад бултах аргагүй болсон харагдавч хуулийн нэр томьёоны тодорхойлолтод “сурталчилгаа” гэж юуг хэлэхийг ор тас орхигдуулсан нь томоос том цоорхой юм.  Удахгүй ямар ч сурталчилгааг мэдээ, сурвалжлага, ярилцлага хэлбэрээр урсгах түмэн арга олдоно. Бас “нам, эвсэл, нэр дэвшигч” биш, “зүгээр дэмжигчид”, “шударга иргэд”, “санаа зовсон сэтгүүлчид” захиалж эхлэнэ.

Сүүлийн хоёр долоо хоногийн турш арилжааны телевизүүд 7-р сарын 1-ны хэрэгт хамаатай цагдаагийн дарга нарыг өмөөрч Сүхбаатар дүүргийн шүүх ба Ерөнхийлөгч рүү довтолсон захиалгат нэвтрүүлэг “7-р сарын 1 ба дуусаагүй хэвлэлийн хурал…”, “Төр үнэгүйдэж, төрийн цагдаа гэмтэн болов” зэрэг олон нэртэйгээр ээлж дараалан гаргаж байна. “25-р суваг” бүр онцгой, хэд хоноод л дахин дахин үзүүлэх юм гээч. Захиалгад донтохоороо л ингэдэг байх. Төгсгөлд нь нөгөө л “2012 он”.

Posted in + ТЕЛЕВИЗ, 2012 оны УИХ-ын ба нийслэлийн сонгуулийн сурталчилгаа | Leave a Comment »

Сонгуулийн урьдчилсан сурталчилгаа

Posted by Ажиглагч on 2012/03/25

Манай хэвлэл мэдээллийнхэн Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд, УИХ-ын дарга болон гишүүд, сайд дарга нарыг ядахдаа ганц сарын хугацаанд хаашаа ч дагаж явахгүйгээр туршаад үзэхсэн. Цаадуул чинь контороосоо цухуйх ч үгүй, харин баахан хурал, семинар зохиож сэтгүүлчдийг ирүүлэхийг оролдоно. Хөдөө хөхөрч гадаа гандах тухай яриа байхгүй. Гадаад ч явахгүй.

Өнөөдөр сурталчилгаа бол улс төрчдийн амьдрах агаар. Камер, ядахдаа диктофон, үзэг дагуулах хүсэлгүй улс төрч хаана ч байхгүй. Тэр тусмаа сонгуульд нэр дэвшигчийн үхэх сэхэхийг сонинд сайнаар бичигдэж телевизээр гоё гарах л шийднэ. Мянга мянган сонгогчтой уулзсан цуглааныг телевизээр шууд дамжуулж, эсвэл ядахдаа сурвалжлуулж байж санаа амардаг. Хэрвээ телевиз ирэхгүй бол тэр цуглааныг хийх ч үгүй.

Жил жилийн цагаан сараар Улсын сайн малчид, тариаланчдын цол, өргөмжлөлийг хөдөө гэрт очиж гардуулах нь Засгийн газрын гишүүд, дэд сайд нар дээл өмсөөд зурагтаар таахалздаг ховорхон завшаан, хосгүй ёслол бөгөөд УИХ-ын барагтай гишүүнд олдохгүй эрх юм. Тэдний зүгээс гомдолтой хоцордог учраас шалгаруулдаг малчдын тоог байн байн нэмж ирсэн. Эвслийн засгийн газар бутарсны ачаар УИХ-ын гишүүний суудалд гэтэгч Н.Номтойбаяр, Б.Ундармаа хоёрыг НХХЯ ба БСШУ-ны дэд сайдын суудалд суусны дараахан Дорнод аймгийн нэгэн сайн малчны гэрт багтаж ядалцахыг хэдхэн секунд харагдуулахын төлөө бүхэл бүтэн цуваа хотоос хөдөлж телевизийн баг дагасан юм. “Цагийн хүрд”-ээр үзүүлэхдээ Номтойбаярын титрт “Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөрийн дэд сайд” хэмээн өргөмжилж амжсан. Яг төр өдөр Байгаль орчин, аялал жуулчлалын шинэ сайд Д.Цогтбаатар Дундговь аймагт, Батлан хамгаалахын шинэ сайд Ж.Энхбаяр мэдээж Говь-Алтайдаа тэгэж зогссон. Би зөвхөн шинэ сайдуудаар жишээ татлаа. Тэд сонгууль хүртэлх тав, зургаахан сард салбартаа том юм хийхийн тулд биш зөвхөн зурагтаар ахиухан гарахын төлөө энэ суудалд авирч гарсан билээ. Ямар ч эргэлзээгүй. Уг нь би Цогтбаатарыг сүрхий залуу байж магад хэмээн бяцхан найдсан ч дархан цаазтай Богд уулын Зайсангийн ам байшин барилгаар дүүрч байгааг яах вэ гэсэн сурвалжлагчийн асуултад “Надаас өмнө болсон асуудал учраас би мэдэхгүй” гэж хариулахыг үзээд гутсан.

Телевизээр гарахын тулд заавал тойргоо зорьж зүдэрдэг байсан УИХ-ын жирийн гишүүн Ж.Энхбаяр Батлан хамгаалахын сайд болсныхоо ачаар “Энхбаяр цэцэг өргөхөд байлцав”, “Энхбаяр цэргийн ангид очив” сурвалжлагууд тасрахаа байжээ. “Энхбаярыг огцруулах асуудлыг хэлэлцэв”, “Энхбаяр огцорсонгүй” мэтийг тооцохгүй. Чухам үүний тулд Д.Цогтбаатар гадаадад үргэлж явдаг Гадаад харилцааны яамны төрийн нарийн бичгийн даргын атаархам ажлаас хааяа Улаанбаатар хотын муу усны төв цэвэрлэх ба “Харгиа” байгууламжийн өмхий үнэрт зогсохыг илүүд үзжээ. Шанд нь сэтгүүлчдийг дагуулан өөртэйгээ адил хордуулж зогсох юм.  Хэрвээ сэтгүүлчид үгсээд “сайд аа, бид өнөөдөр сэтгүүлчдийн хуралтай, таныг маргааш дагая” гэвэл зөвшөөрөх байх шүү! Бас нэр дэвших сураг дуулдаагүй Эрүүл мэндийн шинэ сайд Н.Хүрэлбаатар ажлаа авснаасаа хойш Улаанбаатар дахь харъяа эмнэлгүүдээр ээлж дараалан орж үүрэг даалгавар өгөхдөө заавал сэтгүүлчдийг байлцуулж гэрчлүүлдэг нь улс төрчийн шинж орж яваагийн шинж.

Энэ бүхэн сонгуулийн урьдчилсан сурталчилгаа юм. Хуулийн хугацаа эхлээгүй ч хэдийнэ de facto эхэлчихсэн. Нийслэлийн ИТХ-ын төлөөлөгч С.Одонтуяа гэж хүүхэн өнгөрсөн 2-3 жил дэлгэцнээс ховхорсонгүй. TV9 телевизийг орой үзэхлээр “Бүсгүйчүүд” нэвтрүүлэгт Одонтуяа сууж л харагддаг. Өөр хүн бол ганц хоёр оролцоод хэлэх санаагаа дуусч залхана, харин Одонтуяа өвөл, зун, хавар, намаргүй сууж л байгаа. Нэг удаа түүнийг алга байхад (гадаад дотоод явсан биз) сонин санагдаж бараг үгүйлсэн шүү. TV9-өөс  гадна бусад бүх телевизийг гүйцээсэн гайхалтай эмэгтэй. Мэдээнүүдээс эхлээд “Дуусдаггүй яриа”, хоолны нэвтрүүлгүүд, эдийн засагч Д.Жаргалсайханы гадаадынхан юмуу англи хэлтэй монголчуудын голлон урьдаг De facto-д хүртэл ороод амжжээ.  Өнгөрсөн өвөл Одонтуяа гурван сувгаар зэрэг гарахыг харснаа нэгэн үзэгч дурсаж “хувцсаа солиод л гараад байсан” гэж билээ. Гэхдээ хоёр нь бичлэг, эсвэл давталт байсан биз ээ. Хүн ингэж их хүсч байхад манайхан ирэх зургадугаар сард түүнийг УИХ-ын гишүүнээр сонгоод өгөөсэй гэж боддог боллоо. Эс тэгвэл дахиад дөрвөн жил телевизийн дотор амьдарч бизнесээ, намын ажлаа, “Иргэн та баялаг” сангаа, тэр ч бүү хэл гэр орноо ч мартвал яана? Юутай ч энэ сонгуулийн өмнө “25-р суваг”-ийн Алтантүрүүг дуудаж хонуулбал гэр орондоо хэвийн эсэхийг мэдэж авцгаая. (Мартсанаас, сүүлийн хэдэн сар Алтантүрүүгийн оронд буцаад Ганзориг айлаар хоножээ. Бас яачихав?)

Сонгуулийн урьдчилсан сурталчилгааны онцгой арга бол нэвтрүүлэг хөтлөх. Нэр дэвших нь эргэлзээгүй “Шударга иргэдийн фронт”-ын Я.Арслан долоо хоног тутам  NBS-ээр ширүүн лекцэлдэг бол Эрх чөлөөг хэрэгжүүлэгч намын Төмөрсүх гэж дарга “цагаан утас” тавьчихсан дуудлага хүлээж сууна. (Саяхан TV9-өөр шинэ нэвтрүүлэг эхэлсэн Г.Уянга мэргэжлийн сэтгүүлч, гэтэл МАХН-ын залуучуудын байгууллагын тэргүүн залуу ток шоу шиг юм хөтлөөд эхэлжээ). Гэхдээ тэд анхдагчид биш.  25-р сувгийн “Дуусдаггүй яриа”-гаар УИХ-ын одоогийн хэсэг гишүүн чуулганы танхимд чадаагүйгээ амаараа гүйцээж “76 дурак”-аас арай гайгүйгээ нотлох гэж хэдэн жил чардайж байгаа бол З.Энхболд гишүүн саяхан болтол TM телевизээр С.Эрдэнэ нарын өөр хэдэн гишүүнийг элсүүлсэн арай цомхон ярилцлага хөтөлж МАН-тай эвссэн өөрийн намыг шүүмжилж суулаа.

Posted in + ТЕЛЕВИЗ, 2012 оны УИХ-ын ба нийслэлийн сонгуулийн сурталчилгаа, СОНГУУЛИЙН СУРТАЛЧИЛГАА | 1 Comment »

Гишүүнийг дагаагүй сурвалжлагууд

Posted by Ажиглагч on 2012/03/25

УИХ-ын гишүүн, сайд даргын албан тушаалтай нэр дэвшигчдийг сурталчлах аргаа олон нийтийн телевиз хэдийнэ олчихсон. Өнгөрсөн долоо хоногт орон нутгаас бэлтгэсэн мэдээ, сурвалжлага олширсон нь чуулган завсарлаж эрхэм гишүүд тойрогтоо үзэгдэхээр явахдаа “Монголын мэдээ”-г дагуулсных. Гэхдээ тоон дотор үсэг цохиж явна гэдэг шиг хараахан гишүүн биш нэг нэр дэвшигчийг дагасан нь тун сонин байлаа.

Хөвсгөл аймгийн нэгэн суманд эмч, багш нарын зөвлөгөөн болсон, Хөвсгөл аймагт малчдын холбоо зөвлөгөөн хийсэн, Хөвсгөл аймгийн мал аж ахуйн мэргэжилтнүүдийн холбоо байгуулагдаж семинардсан зэрэг баахан сурвалжлага “Цагийн хүрд” болон мэдээгээр гарчээ.  УИХ-ын гишүүн очоогүй жижигхэн арга хэмжээнүүдийг сонирхуулахын тулд хаа холыг зорьж шууд дамжуулахад ч бэлэн байсны учир начир төдөлгүй тайлагдав. Тэр болгоны индэр нэгэн эрхэм байнга сууж, тэгснээ босоод үг хэлж байсан нь MCS-ийн дэд ерөнхийлөгч Л.Энх-Амгалан байлаа.

Эрх мэдэл, мөнгө хоёр бол өөр хоорондоо чөлөөтэй хөрвөдөг валют. “Монголын мэдээ” зөвхөн валютаар үйлчилдэг юм байна.

Posted in 2012 оны УИХ-ын ба нийслэлийн сонгуулийн сурталчилгаа, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | 2 Comments »

Олон нийтийн телевиз сонгуулийн өмнө

Posted by Ажиглагч on 2012/03/24

УИХ-ын сонгуулийн тухай шинэ хуулийн 35-ын 8-д “Олон нийтийн радио, телевиз нь сонгуулийн сурталчилгаатай холбогдсон нэвтрүүлэг /цаашид “сурталчилгааны нэвтрүүлэг” гэх/-ийг Сонгуулийн ерөнхий хорооноос тогтоосон хуваарь, цагийн дагуу зөвхөн төлбөргүй нэвтрүүлэх ба төлбөртэй нэвтрүүлэхийг хориглоно” гэжээ. Өмнөх сонгуулиар бас ийм заалттай байсныг МҮОНРТ  хэрхэн зөрчиж ил, далд сурталчилгааг илээр, хулгайгаар ч явуулсныг дөрвөн жилийн өмнө ажигласнаа би хэдэнтээ бичиж үлдээсэн.

Дээрх сүртэй боловч огт хэрэгждэггүй заалтыг тойрч гарах дэндүү амархан. Үүний тулд СЕХ-ны хуваарийг сахисан дүр үзүүлээд хажуугаар нь төр, засгийн ажил, албыг яг одоогийнх шигээ зогсоо зайгүй мэдээлж сурвалжлах бөгөөд өнөөх нэр дэвшигчид маань УИХ-ын гишүүн, Ерөнхий сайд, сайд, дэд сайд болон бас бус нэрээр гараад ирнэ. Гүйцээ. Энэ нь МҮОНРТ ба төр, засаг хоорондоо “бид төр, засгийн арга хэмжээг сурталчилна, харин та нар төрд гарахаа мэд” гэж тохирсонтой ижил юм. Цаадуул нь үүнийг дээд зэргээр мэдэж, саяхан гэхэд дэд сайдын суудлуудаар таран байршсан билээ. Бас төрд дансгүй ч төрийн элдэв ажил хэрэгт оролцоод “санаандгүй” тааралдаж бас болно… Энэ хаврын цаг агаарын төлөв байдал гэдэг шиг олон нийтийн телевизийн сонгуулийн сурталчилгааны өнгө иймэрхүү харагдаад байна.

Харин олон нийтийн телевизийнхэн УИХ, Засгийн газар, яам, агентлаг, ИТХ, ЗДТГ-уудын хурал, семинар, уулзалт, шийдвэр, амлалт, аян, хөтөлбөр, мэндчилгээ, нээлт, хаалт, тууз хайчлалтаас нэгийг ч алгасалгүй сурвалжлах тухайд санаа зовохгүй байж болно. МҮОНТ-ийн дуу хөгжим, шинжлэх ухаан, танин мэдэхүй, шоу, тэмцээнийг хасахад мэдээллийн хөтөлбөр, мэдээ, нийгэм-улс төрийн нэвтрүүлгүүд тэр чигээрээ төр, засгийн ухуулга сурталчилгаа юм. “Төрийн халамжийн бодлого хавтгайрлаа”, “Тавантолгойн хувьцаа удааширч байна” мэтийн сүрхий үг өгүүлбэр, хууль тогтоомжийг сайжруулах, зөв бодлого явуулах хэрэгтэй тухай том том яриа зөндөө хэрнээ хөндлөнгийн байр суурь, дүн шинжилгээ, олон талтай мэтгэлцээн, нэр хаягтай шүүмжлэл, баримт мэдээллийн араас тултал хөөцөлдсөн эрэн сурвалжлага гэж байхгүй.

Харин өнгөрсөн сард МАН, АН хоёр тийшээ харж хоорондоо муудалцсаныг дагаад “Монголын мэдээ” агентлаг ба МҮОНТ-ийн хооронд ганц хоёр удаагийн толхилцол ажиглагдлаа. Харж л байя.

Posted in + ТЕЛЕВИЗ, 2012 оны УИХ-ын ба нийслэлийн сонгуулийн сурталчилгаа, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Арилжааны телевизүүд сонгуулийн өмнө

Posted by Ажиглагч on 2012/03/24

2011 оны 12-р сарын 15-нд батлагдсан УИХ-ын сонгуулийн шинэ хуулиар хэвлэл мэдээллийн сурталчилгаа “үнэн зөв, бодитой” биш байвал хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг тавиас дал дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээний торгууль ногдуулахаар журамлажээ. Тэгвэл “үнэн зөв, бодитой”-гийн хэмжүүр хаана байна? Хуулинд юу ч алга. Сонгуулийн ерөнхий хороонд үүнийг хэмжих жинлүүр, шугам лав байхгүй. Нэг үнэн, нөгөө нь худлаа гээд зүтгэхэд, эсвэл 10 баримтын 9 нь үнэн, ганцхан нь худлаа юмуу эргэлзээтэй байвал яахав? Шүүхээр явахад сонгуулийн сурталчилгааны 60 хоногт шийдэж амжихгүй.

Эндээс харахад, МАН ба АН хоёр хөнжил дотроо хавсайдаж баталсан хуулийн энэ томъёолол нь хэвлэл мэдээллийг зөвхөн сонгуулийн штаб, нэр дэвшигчдээс ирүүлсэн захиалгат нэвтрүүлгийг цацаад сууж байхыг тулгасан хэрэг юм. Бүр тодруулбал, хамгийн их мөнгөтэй манай хоёрт зарагдаад бай гэсэн үг. Марзан юм гэвэл өөрсдийг нь “үнэн зөв, бодитой” бишээр тэнгэрт тултал бялдуучлан магтасны торгууль төлөө торгууль ногдуудах байтугай мөнгө нэмж төлнө.

Ийм нөхцөлд сонгуулийн үеэр арилжааны телевизүүдээс сэтгүүл зүйн нийтлэл, нэвтрүүлэг бүрэн шахагдана. Аливаа сурталчилгааны үнэн зөв, бодит байдлыг тогтоох ганц арга бол шүүхийг эс тооцвол тэр сурталчилгаанд орсон баримт мэдээллийн мөрөөр сэтгүүлчдийг явуулж эрэн сурвалжлуулах явдал юм. Гэтэл ингэж яваад алдаж оновол “тавиас дал дахин нэмэгдүүүлсэнтэй тэнцэх” буюу арваад сая төгрөгийн эрсдэлтэй учраас хэвлэл мэдээллийн эзэд намуудаас бэлэн мөнгө аваад зүгээр суухыг илүүд үзнэ.  Гэхдээ хүний шунал хязгааргүй тул нэмэлт орлогоос татгалзахгүй, үүний тулд мэдээ, сурвалжлага, ярилцлагуудаа сонгуулийн далд сурталчилгаа болгож хувиргана.

Posted in + ТЕЛЕВИЗ, 2012 оны УИХ-ын ба нийслэлийн сонгуулийн сурталчилгаа | Leave a Comment »

Монголын оюутны талбайг энд оршуулав

Posted by Ажиглагч on 2012/03/17

МУИС-ын 2-р байрны урд, Мэдээллийн технологийн үндэсний паркын хойно Оюутны нэртэй талбай бий. Нийтийн эзэмшил боловч их дээд сургуулийн оюутнууд үнэхээр цуглардаг,Монголын оюутны холбоо янз бүрийн арга хэмжээ зохион байгуулдаг байснаа тус холбоог өмчилж авсан хэсэг нөхөд сэмхэн нам дагаж, улмаар төрд орохоор явцгаахдаа хоёр жилийн өмнө нэгэн компанид “бид дуугарахгүй” гэж амалчихаад арилаад өгсөн байдаг. Одоо гуравны нэгд нь арван хэдэн давхар офис хэдийнэ босч үлдсэн зайд машинаа тавиад талбайг 100 хувь эзлэн авч өөрийн болгож чадлаа.

Засгийн газраас Оюутны жил болгож зарласан 2002 онд энд сүртэй цуглаан хийж дурсгалын самбар босгосныг санаад баахан хайсны эцэст оллоо. Тэр цаана харагдаж байна.

Энэ байна! Даанч анх зоосон газарт тэр өндөр барилгын бололтой шугам сүлжээний худгийг гаргаж, харин самбарыг цааш зайлуулан шороонд булж тогтоосон аяджээ. Оршуулган дээрх гантиг адил харагдана.

Posted in Барилга, хот төлөвлөлт, газар | 1 Comment »

Монголын Economy

Posted by Ажиглагч on 2012/03/16

Өнгөрсөн зууны төгсгөлөөр нэртэй эдийн засагч Н.Дашзэвэг “Та эдийн засагч” нэртэй сониныг нэлээд хэдэн жил  эрхэлсэн юм. Эхний үг илүүдсэн биш үү гэж асуухад The Economist-тай адилтгаснаа хэлж байсан.

Харин ноднин “Өнөөдөр” сониноос гарсан эдийн засгийн сэтгүүлч Д.Бэхбаяр, И.Отгонжаргал хоёрын үүсгэн байгуулсан Mongolian Economy сэтгүүл жинхэнээсээ монголын The Economist байх зорилготой гэж ойлголоо. Зөв. Зуу гаруй жилийн түүхтэй дэлхийн эдийн засаг, улс төрийн нөлөөтэй сэтгүүлийн стандарт өндөр байж таарна. Юуны өмнө загвар, дэглэлтээс нь манай Economy нэлээд санаа авчээ. Гэхдээ улс төргүй шахам, “эдийн засаг санхүү, бизнесийн сэтгүүл”. Дугаар бүртээ нэг сэдвийг сэтгүүлчийн нүдээр харж нэлээд сайн задалж А.Амарсайханы хөгжилтэй зургаар хавтсаа чимдэг, эдийн засагчдад зориулсан гэхээсээ илүү нийтлэгдүү, тун дажгүй сэтгүүл сар тутам хэвлэгдэн гарч байна. Цааш эдийн засгийн тал руугаа улам гүнзгийрэх үү, эсвэл … гэсэн асуулт гарцаагүй төрж байна. Төвлөрч дагнах гэдэг бол амжилтын үндэс мөн, гэхдээ зөвхөн сэдвээр дагнадаггүй… Ихэнх агуулга нь монгол, харин монгол нийтлэлийнхээ заримыг товчлон орчуулсан англи хувилбар арын хавтаснаас эхэлдэг. Одоохондоо рекламын хуудасны тоо цөөхөн.

Сэтгүүлийн http://www.mongolianeconomy.mn  сайт нь зөвхөн дугаараа дагадаггүй, өдөр тутмын шуурхай мэдээлэлтэй юм байна.

Posted in + СЭТГҮҮЛ | 1 Comment »

Засаг дарга ба зургаан сэтгүүлч

Posted by Ажиглагч on 2012/03/15

Үзэхгүй гэж хичнээн хичээсэн ч өчигдөр орой (3-р сарын 14-ны Лхагва гариг) нийслэлийн Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч Г.Мөнхбаярын хэсэг сэтгүүлчидтэй хийсэн “Хот ба сэтгүүлч” нэртэй 50 минутын ярилцлагыг  бараг бүтэн үзчихлээ. Баахан суваг сольж зугтаасан ч баригдахаас өөр яахав. Хар л даа.

C1 телевиз: 18:30 – “Хот ба сэтгүүлч” ярилцлага

UBS телевиз: 19.05 – “Хот ба сэтгүүлч” уулзалт

TV5 телевиз: 20:10 – “Хот ба сэтгүүлч” ярилцлага

NBS: 20:10 – “Хот ба сэтгүүлч” ярилцлага

МҮОНТ: 21.30 – “Хот ба сэтгүүлч”ярилцлага

NTV: 23.00 -“Хот ба сэтгүүлч” ярилцлага

Бултаж чадлаа ч өнөө өглөө (3-р сарын 15-ны Пүрэв) гарцаагүй баригдах байж. МҮОНТ: 10.10 – “Хот ба сэтгүүлч” ярилцлага. NBS: 12:00 – “Хот ба сэтгүүлч” ярилцлага. UBS телевиз: 17.00 – “Хот ба сэтгүүлч” уулзалт…

Ямар агуу мэдэгдэл хийхийн тулд Г.Мөнхбаяр дарга ингэж том хөдлөв өө? Нийслэлд их бүтээн байгуулалт өрнөж байна, хүмүүст хүрсэн, алдаа бага гаргаж байна, бүр ихийг хиймээр байвч даанч эрх мэдэл дутаад байна, энэ жил нийслэлийн орлого анх удаа 200 тэрбумаас  давахад Сангийн сайд 70 тэрбумыг улсын төсөвт татаад авчихсан, 6 хувийн орон сууцны төсөл сайн явна, манай хотынхон ажлаа 8 цагт эхэлдэг, энэ миний санаа, удахгүй огцом шийдвэр гаргана, жишээлбэл, хашаагаа цэвэрлэцгээе, бас эздүүд гал зуух руугаа орж ямар хоолоор үйлчилж байгаагаа хар… гэх мэт. Ердөө энэ үү? Гэр хорооллын иргэдийг газраа бүү өг гэж уриалсан УИХ-ын гишүүн Э.Бат-Үүлийн нэрийг дурдахгүйгээр “Их хурлын гишүүд амьдралаас тасархай юм ярьж, хоёр  давхар хаус барьцгаа гэж байна. Тэгье л дээ, гэхдээ хэдэн жил үргэлжлэх юм бэ? Айлуудтай гэрээ байгуулж газрыг нь авахгүйгээр бүтэхгүй… ” гэсэн нь сонин байв. Удахгүй сонгуульд нэр дэвшихдээ туг болгож барих “брэнд” ажлаа тэр чигээр нь зүтгүүлэх нь.

Засаг дарга хүн ажлаа сурталчилж, бас өмөөрөхгүй хаачихав. Гэхдээ сэтгүүлчид хаачив? Өөдөөс нь хараад “… нийслэл өнгөрсөн жил 800 иргэнийг ажилтай болгосон, энэ бол загас барих аргыг зааж өгч байна гэсэн үг… Өмнө Засаг дарга газар олгож иргэдийг хувийн өмчтэй болгосон, харин та түүхэнд юугаараа үлдэх вэ?… та хавар болгон хурц шийдвэр гаргадаг… ” гэх мэтээр магтаал багтаасан асуулт (эсвэл асуултанд боосон магтаал гэсэн ч болно) тавьж сууцгаав. Хурц, эгзэгтэй асуулт сонсоогүй. NBS-ийн Наранбаатарыг тэвдүүлсэн асуулт тавих болов уу гэтэл “нийслэл жилд бүр нэг асуудлыг бүрэн шийдээд явчихаж болдоггүй юм уу?” гэснээс хэтэрсэнгүй. Учрыг төдөлгүй ойлгов. Энэ ярилцлагыг (UBS-ийнхээр бол уулзалт) түүнд оролцсон зургаан сэтгүүлчийн телевизээр, түүний дотор NBS-ээр цацжээ. Илүү дутуу дуугарч байж цацуулахаа больчихвол яана? 50 минутийн цацалтын мөнгө бол жижиг телевизийн хувьд том, алдчихвал хайран биз.

Бүх телевизээр яг ижилхэн бичлэг гарсан. Хэрхэн монтажлах, хасч танахыг, бас завсраар нь нийслэлийн бүтээн байгуулалтын хөгжимтэй дүрсийг үе үе оруулж гоёсон “Хот ба сэтгүүлч” ярилцлага бол Г.Мөнхбаярын пиарын төсөл.

Posted in + ТЕЛЕВИЗ, Сурталчилгаа, далд сурталчилгаа, "пиар" | Leave a Comment »

“Гамбир”-дуулсан Молекул

Posted by Ажиглагч on 2012/03/10

Манай телевизийн ярилцлагууд даанч залхуутай, яагаад гэвэл хөтлөгч нь зочиндоо тал зассан асуултуудыг ээлж дараалан дэвсэж таатай яриа өрнүүлэхээс өөр хэрэгтэй юм хэлүүлж чаддаггүй. Иймээс худалч, хоосон чалчигч, авлигач, хүнд сурталтан, олигарх, газрын наймаачин, тендерийн хулгайчыг урихад айж ичихгүй дэгдээд л орж ирдэг. Эсэхүл мөнгөө төлчж асуулт захиалчихаад  хариулт бэлэн ирж тухална. Бас захын дурак ярилцлага хөтөлдөг болжээ. Телевизийн суваг дэндүү олон учраас хаа нэгтээ шургалж хэн нэгэнтэй 30-40 минут чалчаад суучих юм. Элдэв улс төрч, нэр дэвшигч, горилогчид сонгуулийн хөтлөгч болж тоглох дуртай.

Одоогоор уригдсан зочноо байцааж чадахыг ганц хичээж байгаа нь “Шууд” телевизийн “Гамбир” нэвтрүүлэг. Миний үзээгүй нэгэн дугаарт өөрийгөө хөдөлдөг болгоны удирдагчаар өргөмжилсөн, 7-р сарын 1-ны үймээнийг дэгдээгч Магнай уриа лоозонгоо хашгирч эхлэхэд нь (гэртээ хүртэл цуглаан зохиож суудаг биз) өөр шигээ тэмцэхгүй байна гэж зэмлэсэн хүмүүсийн ядахдаа ганц нэр хэлээч гэж буланд шахаж гомдоосон, өөр нэг дугаарт Арго багшаас мэддэг 20-30 хэлнийхээ зөвхөн тавханаар ганц өгүүлбэр орчуулж өгөөч гэж гэнэтийн шалгалт авч унагасан, саяхны нэг дугаарт твиттерийн хэдэн мянган фэнээсээ “Гамбир” ярилцлагад орох уу, яах уу?” гэж зөвлөгөө авч ихэд бэлтгэлтэй ирсэн Сангийн дэд сайд Ч.Ганхуягаас дэлгүүрт байгаа талхны үнийг асууж “300 төгрөг” гэж хариулсныг цацаж онигоонд оруулсныг шторкоос харсан.

Зөвхөн хөтлөгч (залуугийн нэр хэн билээ?) асуугаад байдаггүй, бас үзэгчдээс асуулт цуглуулж дамжуулдаг бөгөөд өчигдрийн “Гамбир”-т оролцсон УИХ-ын гишүүн Батж.Батбаярыг тэвдүүлсэн зарим асуулт бас үзэгчдийнх байжээ. Нэг үзэгч тов тодорхой асуув:

-Та хамгийн сүүлд хэзээ нийтийн тээвэр буюу автобусанд суусан бэ?

-Би зургаа долоо хоногийн хоёрдугаар эмнэлгээс гарч хуучнаар Бактериологийн хүрээлэнгийн тэндээс автобусанд суугаад Ленин клубын урд буугаад явган алхаж гэртээ харьсан.

Сайхан худлаа хэлэх юм аа. Зүүн талаас ирсэн автобусууд Ленин клубын урд зогсдогггүй. Учир нь тэнд байсан автобусны буудлыг гурав, дөрвөн жилийн өмнө хаасан тул 40 мянгатаас нааш буудалгүй. Өмнөх нэгэн сонгуулийн сурталчилгааны сонин дээрээ “Танд ямар дутагдал байдаг вэ?” гэсэн асуулт захиалж “Худлаа хэлж чаддаггүй ганц том дутагдалтай” гэж агуу худлаа ярьсан Батбаяр яг хэвээрээ. Харин автобусны тасалбарын үнэ 400,  троллейбусных 200 төгрөгийг яг хэлсэн. Ганхуягаас сургамж авч цээжилж цээжилж ирсэн байх.

Би ярилцлагыг дундаас нь үзэхэд хөтлөгчийн бусад асуултууд Батбаярыг бажгадуулж байсан. Ерөөсөө зурагт үздэггүй, өөдтэй юм гардаггүй гэж даналзсан ч “байцаалт”-ын эцэст “Цагийн хүрд”, 25-ын мэдээ хоёрыг үздэг, бас телевизийн зарим нэвтрүүлэг гайгүй болж таарлаа. 2008 онд Баянхонгор аймгаас сонгогдсоноос хойш тийшээ хоёрхон удаа очсоноо хичнээн цайруулаад ч “хоёрхон удаа” хэвээр үлдэв. “Баянхонгорчууд өөрсдөө  улс төржсөн” гэж дуугарсныг бодоход сонгогчидтойгоо түр тар хийсэн бололтой.

Харин хүүхдүүдээ улс төрд оруулах уу гэсэн асууултанд бултаад нэмэргүйг ойлгосон бололтой, томыгоо улс төрд бэлтгэж байгаа гэв.

Төгсгөл рүүгээ хөтлөгчийн асуултанд бачимдаж “… Чи залуугаасаа ийм явах юм бол чиний амьдрал тиймэрхүү л байх болно. Чи 24-хэн настай байж яаж чадаж байна аа… Миний хүүхэд байсан бол би алгадаад унагаачихсан, “битгий солиор” гэж хэлнэ”, бас “молекул” нэрний утгыг асуухад “Би чамаар молекул гэж хэлүүлмээргүй байна” (сонины ярилцлагад, энэ нэрнээс ичдэггүй, намайг нямбай, нарийн, тооцоотой учраас найзууд тэгдэг” гэж хариулсан удаатай), … Би арай өөр яриа байх гэж бодож танай энэ “Гамбир” нэвтрүүлэгт орж ирсэн. “Гамбир” гэдэг нь гамбир болгоно гэсэн үг юм байна даа” гэх мэтээр баахан нервтсэн ч гар барьж салсан юм.

Батж.Батжаргалын хамгийн чухал нууц – Хөвсгөлийн фосфофитыг “Талст маргад”-тай хамт яг яаж авсныг тултал асуух байсан ч хөтлөгчид мэдээлэл дутаж үргэлжлүүлээгүй, бас Тавантолгойн 14-ийн нэг байсан түүхийг сөхсөнгүй.

Оносон асуултууд улс төрчдөд хүмүүжлийн ач холбогдолтой бөгөөд оносон сум шиг улс төрчийнх нь хувьд дуусгаж ч чадна. Хурааж цуглуулснаа идэж уугаад жаргаж сууна биз.

Posted in Шууд ТВ | 9 Comments »

Сүүнээсээ илүү реклам

Posted by Ажиглагч on 2012/03/08

Манайд худалдаалж байгаа савласан сүүнүүд Гачуурт, Партизан, эсвэл бусад сум, аймгаас авчирсан бидонтой сүү биш, сүү саалийн  улиралд хатааж хадгалсан өөрийн хуурай сүүний найруулга ч биш, бүгдээрээ гаднын хуурай сүүных гэж мэргэжлийн хяналтынхан ярихыг сонссон. АПУ-гийн “Цэвэр сүү” ч тэдний нэг биз. Компанийн сайтад даруухнаар “Дээд зэргийн түүхий эд ашигладаг” гэж бичсэн харагдана. Лавшруулж асуувал, Австрали, Шинэ Зеландийн ийм тийм  лут компаниас оруулдаг, дахиад лавшруулбал “Бээжин дэх салбараас нь” оруулж ирсэн болж магадгүй. Муу сүү биш ч найруулсан гэдгээ хэлчихдэг болоосой.

Гэхдээ телевизээр явсан сурталчилгаа нь төгс.

Х-ТҮЦ-ын Аглуу, Онон хоёр дуучин Болдынд ирж маш гоё хөөрөг үзүүлэн магтахад Болд ч хүлээн зөвшөөрч сууцгаана.

Аглуу эвтэйхэн хэрнээ шулуухан сонжиж: Юм мэддэг хүнтэй тамхилахлаар үнэ хэлдэг л хөөрөг дөө. Улсын музей авья гэж гуйгаад байгаа юм. Би өгөхгүй гэсэн. Хүүдээ нэг унаа болгочих санаатай…

Болд хөөргийг шохоорхож буйгаа мэдэгдэхгүйг хичээн: Юу ч байсан цайгаа уу? гэлээ.

Хэдэн мөчийн дараа Аглуу сүүтэй цайнаас амсаад хөөргөө магтахаа ор тас мартаж “Яасан сайхан сүлэрсан цай вэ?” хэмээн дуу алдах нь тэр. Өөдөөс нь харж суусан Онон тэр сайхан сүүнд уусаад сөхөө алга.    

Posted in Реклам сурталчилгаа | 1 Comment »

Нэр дэвшихэд ТББ хэрэг болдог

Posted by Ажиглагч on 2012/03/08

2012 оны УИХ-ын сонгуудьд нэр дэвших хүсэлтэй компанийн захирлууд янз бүрийн ТББ-ын нэрээр телевизийн дэлгэц рүү нэвтэрч сэм сурталчилгаагаа эхэлсээр байна.

Тэдний нэг “Гандирс” компанийн захирал Ц.Эрдэнэчулуун гэдэг эмэгтэй өнгөрсөн сард МҮОНТ-ийн “Ярилцья” нэвтрүүлэгт “Мянганы дэвшил” ТББ-ын тэргүүний хаягаар оролцож хөдөөгийн малчин эмэгтэйчүүдийг Америк руу авч явахаа зарлав. Арай өмнөхөн Ш.Гүрбазарын “Хариулахгүй ч байж болно” нялуун ярилцлагад оролцсон бичлэг нь youtube-д “Дэлхийн шилдэг бизнес эмэгтэй Эрдэнэчулуун” гарчигтайгаар тавигджээ. Ноднингоос хойш хэд хэдэн сэтгүүлд ярилцлага өгч хавтсан дээр нь байрласан билаа. Тун саяхан “25-р суваг” телевизийн “Би чамаас-Чи надаас” эчнээ ярилцлагад сууж харагдав.

Үнэхээр нэр дэвшихээр шийджээ.

Posted in 2012 оны УИХ-ын ба нийслэлийн сонгуулийн сурталчилгаа, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

МҮОНТ: Гэрээт банк, компаниуд …

Posted by Ажиглагч on 2012/03/06

МҮОНТ, ялангуяа “Монголын мэдээ” агентлагийн удирдлага Олон нийтийн радио, телевизийн тухай хуулийг дахиад нэг уншвал гайхаж, бас цочиж магадгүй. Үнэхээр тийм: мэдээллийн хөтөлбөрийн дундуур ямар ч зар сурталчилгаа нэвтрүүлэх ёсгүйгээс гадна арилжааны болон далд зар сурталчилгааг бүрмөсөн хориглодог. Гэтэл тэд хуулиа сэм сэмхэн зөрчсөөр байгаад сүүлдээ баримжаагаа алдаж улаан цайм болжээ.

Юуны өмнө “Цагийн хүрд”. Энэ удаад төр засгийн ухуулга сурталчилгааг үлдээгээд (дараа бичнэ) зөвхөн арилжааны реклам сурталчилгаанд анхаарлаа хандуулья.

Сүүлийн хэдэн жилийн турш “Цагийн хүрд”-ийн дугаар бүрт “Монголын мэдээ” агентлагийн технологийн түнш – Summit Computer Systems, Юнител-ийн Premium үйлчилгээ зэрэг байнгын болон нэг удаагийн 2-3 ил сурталчилгаа, бас 1-3 далд сурталчилгаа орж байна. Эхнийхийг ивээн тэтгэлэг гэж өмөөрөхийг сонссон, тэгвэл  мэдээллийн хөтөлбөрийг ивээн тэтгэх явдал бас хуулиар хориотой.

Далд сурталчилгаанууд нь сэтгүүл зүйн мэдээ, сурвалжлагын хэлбэрээр байдаг.  Ажиглахад, олон нийтийн телевизэд хэдэн том банк, компани  онцгой эрх эдэлжээ. Юуны өмнө ХААН банк. Ноднингоос хойш Ням гариг бүрийн 19.40-өөс “ХААН банк-талархлын баяр”-ын азтан тодруулах арга хэмжээг шууд дамжуулж (бас “Цагийн хүрд”-ээр давтаж мэдээлэхээ мартдаггүй) байна. Ийм тансаг сурталчилгаа гэж байх уу? Тус банкныхан юу ч болсон хамаагүй, саяхан худалдааны санхүүжилтын гэрээ байгуулах сэдвээр сургалт явуулахдаа “Монголын мэдээ”-гийн сэтгүүлчийг дуудсан байв. Дараачийнх нь “Капитал” банк. “Цагийн хүрд” эхлэхийн өмнө байнга үзүүлдэг нэгэн сурталчилгаанд өмнө цацаж байсан захиалгат сурвалжлагуудаа нэгтгэжээ. Огт нуухгүй, санаа зовохгүй байна гэсэн үг. Сүүлдээ цаг агаарын мэдээгээ “Капитал”-ын сурталчилгаатай хамтруулдаг болов. Энд тэнд  банкны салбар нээгдэж  тууз хайчилсан арга хэмжээнүүд “Цагийн хүрд”-ын хамгийн дуртай сэдэв. “Хаан”, “Капитал”-аас гадна “Хас” банкны элдэв арга хэмжээ, жишээлбэл “Хас лото”-гийн шалгаруулалт, Төрийн банк, Хадгаламж банкны сурвалжлаган сурталчилгаанууд ээлжлэн гарсаар байна.

Компаниудаас “Мобиком” ба “Юнител” хоёрын шинэ салбар, шинэ дугаар, урамшуулал, сугалаа тасрахгүй. MCS группын сурталчилгаанууд бас тасархай: түүний харьяа “Орчлон” сургуулийг монголын бусад бүх сургуулиудыг нийлүүлснээс олон удаа сурвалжилжээ. Саяхан “Орчлон” сургуулийнхан их ажилтай байна” гэж магтаж ядсан мэдээ үзсэн. Он гарснаас хойш Моннис ба MSM-ийн автомашины өргөтгөсөн худалдаа, нээлттэй өдөрлөгүүдийг алгасалгүй зарлаж өгч байна. “Соёолж” төв,  “Талх чихэр”, “Мах импекс”-ийн сурталчилгаа үе үе гардаг. Үл хөдлөх хөрөнгийн “Мастер пропертиз” компани  дөрвөн жилийн ойн арга хэмжээгээ хэдэнтээ үзүүлсэн бол “Тэсо” компани “Дэлхийн аялал” нэртэй урамшууллын азтан шалгаруулах нэвтрүүлгээ шууд цацуулжээ. “Оюуны ундраа” групп өөрийн зардаг европын “Грюндиг” брэндийн цахилгаан бараа ба “Монголын санхүүгийн групп” ББСБ-ынхаа зээлийн үйлчилгээг бас “Цагийн хүрд”-ээр танилцуулсан. Тусгаар тогтнолын ордонд нээгдсэн “Оргил” супермаркет ч бас амжуулжээ. Саяхнаас “Улаанбаатар цахилгаан шугам сүлжээ” гэж компани ой тэмдэглэсэн ч, хурал зохиосон ч, ажилчиддаа байшин өгсөн ч олон нийтийн телевизээр гайхуулах боллоо. Цагаан сараар компаниуд мэндчилгээ нэрээр цагаандаа гарсныг бэлэг дэмбэрэлээ бодоод, бас дуусахгүй учраас нэрээр тоочихгүй  өнгөрөөе.

Энэ бүхэн Олон нийтийн радио, телевизийн тухай хуулийг шууд зөрчиж байгаа баримтууд юм. “Сауз гоби сэндс” компани ажилчдаа бөөнөөр халсан, хайгуулын лицензээ ашиглалтын болгосныг тойрсон дуулиан дэгдээд байхад тус компани 2011 оныг гайхамшигтай амжилтаар үдсэн талаар “Цагийн хүрд”-ээр жигтэйхэн сайхан сурвалжилж өгсөн нь бас л далд сурталчилгаа.

Том банк, компаниуд МҮОНТ-ээр мэдээ, сурвалжлага захиалах тоолондоо мөнгө бариад гүйдэггүй, бөөнөөр шилжүүлдэг, үүний тулд “хамтран ажиллах гэрээ” байгуулж, тухайн компанийн талаар сөрөг мэдээлэл цацахыг хааж чадаж байна. Иймээс “төлбөртэй”-гийн оронд “гэрээт” мэдээ, сурвалжлага гэж нэрлэе.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

Монголын №1 ПАПАРАЦИ сэтгүүл

Posted by Ажиглагч on 2012/03/05

Дөнгөж сая 50 дахь дугаар нь хэвлэгдэж гарсан “Соронз” сэтгүүл өөрийгөө “14   хоног тутмын монголын №1 сэтгүүл!” гэж өргөмжлөхдөө “папарацци” тодотголыг бичихээ мартсан юм шиг байна. Гэхдээ яахав, юугаар гоёж пээдгэр явах нь тус сэтгүүлийн хувийн хэрэгт тооцъё.

Харин “Соронз” өөрөө улс төрчид, захирлууд, бөхчүүд, тамирчид, урлаг соёлын одуудын хувийн амьдрал руу дээд зэргээр өнгийдөг сэтгүүл. Саяхан нэгэн бүжгэн жүжиг үзсэн олны танил хүмүүс хувцсаа авч өлгүүрийн дэргэд хэдэн мөч саатахдаа хэдэн папараццид бүслэгдэж гэрэл зургийн аппарат зогсоо зайгүй ширшархийн гэрэл маналзахад “аймаар байсан” гэж нүдээрээ үзсэн хүүхнүүд ярилцахыг сонслоо. Зөвхөн театрт төдийгүй бусад үзвэр, баяр ёслол, найр наадам, хурал чуулган дээр Canon, Nikon-ий урт дурангууд үргэлж онилоостой. Дэлгүүр үйлчилгээний үүдэнд бол найдвартай олзлогдоно. Ямар ч албархуу дарга, битүүлэг боссууд Скай супермаркет орохоороо задгайрч авгай, эсвэл нөхөр хүүхдээ дагуулж том тор барьчихсан … папарацци нарын амттай зууш.

Хүмүүсийн хувийн амьдралд халдах нь тийм ч ариун явдал биш. Гэхдээ  “Соронз” сэтгүүл барууны маягаар бизнес болгож чадсан төдийгүй шинэ цагийн сонин соёлыг тогтоож байна. Үүнд цаад “объект”-ууд дуртай байдаг гэж хэлэхгүй, гэхдээ тийм ч дургүй биш, нэлээд нь илт дуртай болжээ. Үнэтэй дээл хувцас, гоё эхнэр (өндөрссөн хамар, давхраа нэмсэн нүднүүд ороод) , чинээлэг нөхөр, хөөрхөн хүүхдүүд, тансаг унаа тэргээ бусдад гайхуулж “түүхэнд үлдээх” хэрэгтэй биз дээ. Тэрнээс биш одууд өөрсдөө камер бариад бие биенээ авч далжигнаад байх зохимжгүй. Зарим нь өөрөө урьж папараццидуулж, зурган дээр гараагүй үлдсэнийг амаараа гүйцээдэг болжээ. Сэтгүүл оддын зургуудад тайлбар хийхдээ догь аргатай бөгөөд ямар ч сөрөг баримтыг ч “саяхан гэр бүлээсээ салсанд фэнүүд нь аймаар харамсаж байгаа, удалгүй хэн нэгэнтэй учраасай” гэхчлэн хөөрхийлөхөд хэргийн эзэн тайвшрахаас өөр хаачихав.

Одууд шиг сайхан, ухаантай, хөөрхөн, гуалиг болгодог оо энгэсэг, эм бэлдмэлийн сурталчилгаагаар пиг дүүрэн хуудсууд. Хоёр жилийн дотор ямар ч бизнесийн жамаар “Соронз” сэтгүүл даган дууриагчид, бас өрсөлдөгчидтэй болжээ. Хамгийн ойр нэхэж яваа нь “Гранд” сэтгүүл.

Posted in + СЭТГҮҮЛ | 1 Comment »

МҮОНТ: Нэвтрүүлгийн нэрний цаана …

Posted by Ажиглагч on 2012/03/04

МҮОНТ-ийн хөтөлбөрт зөвхөн нэрийг нь битүүхэн зарлаж байгаад үзүүлдэг төлбөртэй нэвтрүүлгүүдийг хэлье. Юуны тухай, ямар агуулгатайг нэрнээс  таах аргагүй бөгөөд оршил, танилцуулгагүйгээр эхэлж, төгсгөхдөө уран бүтээлчдийн нэрс, хаяггүйгээр зөвхөн “2012 он” гэж бичдэг хачин онцлогтой. Бодоход, нэрээ нуусан сэтгүүлч, зураглаач нар хаанаас ч юм захиалга авч бэлтгээд олон нийтийн телевизийн хаалгаар оруулж, дээр нь мөнгө тавиад зугтдагаас зайлахгүй. Цагаан сараас өмнө надтай тааралдсан тийм нэвтрүүлгүүдийг тэмдэглэж авснаа жагсаав.

1-р сарын 18. 21.30 “Зуун дамнасан тэмүүлэл”

1-р сарын 19. 18:30 “Эрдмийн баяр” сурвалжлага

1-р сарын 26. 19.00 Сэтгэлд шингэсэн үйлчилгээ.

Гаднын захиалга. Бүгд Найрамдах Солонгос улсын нэгэн эмнэлгийн тухай цуврал нэвтрүүлэг  

1-р сарын 31. 18.40 “Хамтын ажиллагааны эхлэл”. БНСУ-аас бэлтгэв.

Гаднын захиалга. Солонгосын Гуму нэртэй хотын нэгэн эмнэлгийн тухай сурталчилгааны нэвтрүүлэг

2-р сарын 1. 18:30 Сэтгэлд шингэсэн үйлчилгээ. 

Дахиад Солонгос улсын нэгэн эмнэлгийн тухай цуврал нэвтрүүлэг

2-р сарын 1. 19:00 Захиалгат нэвтрүүлэг: “Илч гэрлийн эзэд” Дулааны IV цахилгаан станц ХК

2-р сарын 3. 18.10    Захиалгат нэвтрүүлэг: “Илч түгээсэн он жилүүд

Дархан-Уул аймгийн “Дулаан түгээх сүлжээ” ТӨК-ийн амжилтын тухай. Дээрх хоёр нэвтрүүлэг бол “захиалгат” гэж бичсэн ховорхон тохиолдол. Хэрвээ бүгдийг ингэж шударгаар бичвэл олон нийтийн телевизийн хөтөлбөр хэцүүхэн харагдана.     

2-р сарын 4. 19.10    “Хөгжлийн түлхүүр-хүн”

MCS группийн сурталчилгааны нэвтрүүлэг. 

2-р сарын 11. 19.05    “Хөгжлийн түлхүүр-хүн”. 

MCS группийн сурталчилгааны нэвтрүүлэг. 

2-р сарын 12. 12.50    “Хөгжлийн түлхүүр-хүн”

MCS группийн сурталчилгааны нэвтрүүлэг.

2-р сарын 13. 18.10    Шинэ цагийн эхэнд. 

“Хас” банкны 10 жилийн ойд зориулсан сурталчилгааны нэвтрүүлэг. Төгсгөлд нь нэр, хаяг байтугай  он ч гараагүй.

2-р сарын 14.  17.30    Эх орны үйлдвэр: Монгол зэс – “Эрдмин” үйлдвэр”

“Эрдмин” үйлдвэрийн 15 жилийн ойд зориулсан сурталчилгааны нэвтрүүлэг. Эрдэнэтийн “Зэс эрдэнийн хувь” хөдөлгөөнийхөн байр сууриа илэрхийлье гэсэн хүсэлтийг МҮОНТ-ийнхэн хүлээж авалгүй хэдэн сар хүнд сурталдсаны эцэст сая нэг Орхон аймагт морилж хоёр талын байр суурийг ээлжлэн яриулсан цуврал бэлтгэж гаргасан нь сайшаалтай. Гэхдээ гар хоосонгүй, төлбөртэй нэвтрүүлэгтэй буцаж ирсэн нь энэ юмТөгсгөлд нь нэр хаяг үгүй, 2012” гэсэн тоо л гарлаа. 

2-р сарын 15. 13.10    Үйлс ундарсан жил. 

“Улаанбаатар төмөр зам”-ын өнгөрсөн оны ажлын амжилтыг танилцуулсан сурталчилгааны нэвтрүүлэг.

2-р сарын 15. 19.20    Ерөөл шингээсэн “Өглөө”сүү.

2-р сарын 20. 11.40    Ерөөл шингээсэн “Өглөө” сүү.

Тайлбар хэрэггүй биз.

Нарийн яривал, захиалгатай буюу төлбөртэй нэвтрүүлэг зөвхөн энэ хэд биш юм. Мянганы сорилтын сангийн “Цэвэр агаар бэлэглэе”, ХЗДХЯ-тай хамтарсан “Эрх зүйн хөтөч”, ноднин жилийн турш үргэлжилсэн “Ногоон хөгжил” зэрэг нь төслийн нэвтрүүлгүүд. Долоо хоног тутмын “Орчин үеийн биотехнологи ба био аюулгүй байдал” гэж бас байна. Миний үзээгүй, надтай тааралдаагүй  өөр нэвтрүүлгүүд байгааг үгүйсгэхгүй.

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

МҮОНТ: Зарладаггүй …

Posted by Ажиглагч on 2012/03/02

Нэгдүгээр сарын сүүлчээр шинэ сайдуудыг томилсон УИХ-ын нэгдсэн хуралдаан дээр АН-ын дарга Н.Алтанхуяг “Засгийн газрын асуудал ярингуут захиалгат нэвтрүүлэг явуулах юм. Үүнийгээ болиоч” гэснийг МҮОНТ-ийн “Цагийн хүрд”-ээр үзүүлсэн юм. Ерөнхий сайдаас Ухаахудагийн лицензийг нэхэх хүртлээ хурцдаж байсан урт хэлэлцүүлгээс зөвхөн үүнийг онцолсон нь сонин байлаа.

Орон гарсан сайдуудын оронд УИХ-ын гишүүдээс нэр дэвшүүлснийг Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, араас нь АН-ынхан няцаасныг “Монголын мэдээ” өөрөө хэдэнтээ шүүмжилсэн билээ. Эзэнгүй тайлбар хэлж, бас иргэдийн яриаг “Цагийн хүрд-ээр шалгарсан аргаараа оруулаад (гудамжинд яваа хүнээс хүссэн хариултаа авах амархан:  “Засгийн газар хурдхан бүрдээд ажлаа сайн хийгээсэй гэж та боддог уу?” гэсэн асуултанд бүгд “боддог” тухайгаа хэлж таарна) “төрийн ажил саадгүй яваасай гэсэн иргэдийн хүсэл нэг байна” гэсэн дүгнэлт хийснээс гадна Батлан хамгаалах сайд агсан Ш.Жадамбаагийн тухай “Эх орны төлөө цохилох зүрх” баримтат киног 1-р сарын 23,24-ны өдрүүдэд давтан гаргажээ. Ерөнхий продюсер нь түүний хүү бөгөөд Батлан хамгаалахын сайдад нэр дэвшээд дэнжигнэж байсан Ж.Энхбаяр. Товчхондоо, пиар байлаа.

Энэ баримтат кино хөтөлбөрт бичигдээгүй бөгөөд гэнэтхэн дайрч орсон юм. Аливаа телевизэд нийтийн өмч болсон агаарын долгионыг ашиглуулж байгаагийн хувьд улс оронд онцгой  нөхцөл үүсэхэд “хөтөлбөрт ороогүй” нэвтрүүлгийг оруулах эрхийг төр эдэлдэг. Харин дээрх тохиолдолд сайдын суудлын хувь заяаг онцгойд тооцжээ. Дээрхэн “Амлалт нэхэх ард түмний хөдөлгөөн”-ийхөн МҮОНТ дээр очиж үзэл бодлоо илэрхийлэх цаг олгохыг шаардахад “манайх хөтөлбөрөө бүтэн жилийн өмнөөс баталдаг учраас ямар ч зай завсар байхгүй” гээд буцаасан цуутай тайлбар бий.

Юун жилийн өмнө төлөвлөх. Хэрвээ та эрх мэдэлтэй, эсвэл мөнгөтэй бол хүссэн нэвтрүүлгээ “оочиргүй”  оруулж чадна. Нэгдүгээр сард МҮОНТ-ийн хөтөлбөрт байгаагүй БНХАУ-ын Өвөр Монголын Monmilk компанийн сурталчилгааны жижиг нэвтрүүлэг хэдэнтээ (жишээлбэл, 1-р сарын 18,25,28-нд) гарлаа. Яг энэ нэвтрүүлэг “25-р суваг” телевизээр зөндөө гарсан ч зөвхөн олон нийтийн телевизэд ийм далд сурталчилгааг хориглосон хуультай. Арилжааны телезизүүд “Монмилк”-ийн меламинтэй байж болзошгүй сүү Монголд дахин худалдагдаж эхэлснийг шүүмжилсэн сурвалжлага үзүүлж байхад олон нийтийн телевиз иймэрхүү асуудлын учрыг олж хужрыг тунгаахын оронд шууд захиалга авч гүйцэтгэжээ. Хэн, хэзээ мөнгө бариад орж ирэхийг мэдэх аргагүй тул иймэрхүү нэвтрүүлэг хөтөлбөрт байхгүй нь аргагүй.

P.S: Хоёрдугаар сарын эхээр нэгэн орой МАН-ын бага хурлын 3-р хуралдааны бичлэгийг хэдэн цагийн турш үзүүлсэн бол 3-р сарын 1-нд Эх орончдын өдөрт зориулсан үндэсний бөхийн барилдааныг гэнэтхэн шууд дамжуулав. Дараа нь “Ийгл” телевизийн “Блиц 100” ярилцлагыг давтлаа. Олон нийтийн телевиз арилжааны телевизийн дамжуулагч болж тусалсны тайлал нь Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржтой ярилцсанд байжээ.

P.P.S: 3-р сарын 13-ны Ням гаригийн хөтөлбөрт 17.40 “Эх орны төлөө” нэвтрүүлэг бичигджээ. Гэхдээ оронд нь “Сэрүүн сервис” компанийн инженерүүд Арабын нэгдсэн Эмират Улсын Дубай хотод сургалтанд суусныг сурвалжилсан нэвтрүүлэг үзүүллээ. Ямар ч ул мөр үлдээгүй, цэв цэвэрхэн…

Posted in Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз | Leave a Comment »

“Яасан сонин юм бэ?”-гээс “Зүгээр ээ” хүртэл

Posted by Ажиглагч on 2012/03/02

Ойрын өдрүүдийн хамгийн олон үзэгчтэй нэвтрүүлэг бол UBS телевизийн Universe Best Songs юм шиг байна. Үдэш бүрийн оргил цагаар бүгд л үзэж харагдах юм. Нэлээд хэдэн жил зохиогдож зүгээр нэг дууны тэмцээнээс хальж  эхлэл, хоёр хөтлөгчийн жүжиглэл, төгсгөлийн дууг багтаасан бүхэл бүтэн шоу болж хувирсан энэ нэвтрүүлгийн хэдэн дугаарыг арга буюу үзлээ. Дуучны хоолойн бүдүүн, нарийний (энэ хоёрыг ч нэг муу ялгаад байгаа) хажуугаар доод, дээд өнгө, нугалаа, диапазон гэж юм байдгийг мэдэж авлаа.  Харин яахаараа “чи шүү” болдгийг бүү мэд. Гэхдээ яаж дуулснаас илүү яаж шүүж, бас шүүлгэж байгаа хамаагүй сонирхолтой.

Уржигдар үдэш нэг охин дараачийн шатанд тэнцэх шахсанаа ойлгохгүйгээр, шүүгчдийн жаахан шүүмжлэлийг чихнийхээ хажуугаар өнгөрүүлэхийн оронд “би өөрийгөө урлагт авъяастай гэж үздэг” гээд гөжлөө. “Дургүй хүрсэн” (Амархүүгийн үг) шүүгчид түүнийг бусдын үгийг сонсож сурах хэрэгтэйг сануулахад “ямар сонин юм бэ?” гэж хялалзаад өөрийгөө бүрмөсөн баллаж орхив. Бүр тайзнаас буухгүй аашилсан  тул шүүгчдийн нэг “эсвэл чи, эсвэл би явъя” хэмээн айлгаж байж сая нэг холдуулав. Камерийн өмнө бишсэн бол тачигнатал хэрэлдэхээс сийхгүй бэлтгэлтэй санагдсан шүү.

Харин өчигдөр өөр нэг охин англиар дуулахдаа үгийг нь бараг уншсанаас тэр үү шүүгч Рагу шууд зогсоож “дуу бол ном биш” гэж сануулав. Араас нь нөгөө хоёр шүүгчээс “чи тэнцэхгүй” гэсэн үг сонссон  авъяастан маань “зүгээр ээ” гэж гудиггүйхэн талархаад  цааш одов. Бөөн инээд.

Posted in UBS телевиз | Leave a Comment »

220 мянган эх оронч …

Posted by Ажиглагч on 2012/03/01

Тэртээ 1921 оны 3-р сарын 1-нд Хиагт хотноо МАН-ын анхдугаар их хурал нээгдсэн өдөр наяад жилийн хойно Эх орончдын өдөр болж хувирсан билээ. Ингээд голдуу байлдаж барьсан хүмүүсийг өргөмжилдөг алдрыг Ардын намынхан дангаараа зүүх эрхтэй болсон түүхтэй. “Үгүй ээ, та бид бүгдээрээ эх орончид” гэж манжилдаг ч үгүй. Өнөөдөр Сүхбаатарын талбайд болсон арга хэмжээнд зөвхөн МАН -ын угшилтай хүмүүсийг оролцуулжээ. Тэдэнтэй холилдож эзэн Чингэсийн хөшөөнд мөргөхийг оролдсон өөр нөхдийг цагдаа нар соргогоор илрүүлэн буцааж байв. Харин өөрсдөөс нь тасарсан МАХН-ын нөхдүүд давхар ёсолсныг МАН-ын дарга нар шүд зуун тэвчсэн байх.

Өөр нэг тусгай хүмүүс ардчилагчид хэмээх алдар нэртэй бөгөөд 12-р сард тусдаа баярладаг. Тэд бол Ардчилсан намынхан, нэмээд Ардчилсан холбооныхон. Харин бусад монголчууд хуулиараа эх орончид ч биш, ардчилагчид ч биш. 2004 оны УИХ-ын сонгуулийн дараахан МАН (тэр үед МАХН), АН  хоёр хөнжил гудасны ажлаа эхэлмэгцээ нийтээр тэмдэглэх баярын болон тэмдэглэлт өдрүүдийн тухай Монгол Улсын хуулийг өөрчилж гуравдугаар сарын нэгнийг Эх орончдын өдөр, харин Ардчилсан холбоо байгуулагдсан 12 дугаар сарын 10-ныг Ардчилал, хүний эрхийн өдөр болгосон юм.

Үүгээр зогсоогүй. Ардын нам Эх оронч дээрээ нэмээд Тусгаар тогтнолыг өмчлөөд “Тусгаар тогтнолын ордон”-гоор баталгаажуулж амжсан. Нөгөөдүүл нь Ардчиллын ордон барина. Бас намынхаа Чингэсийн одонг үргэлжлүүлэн гардуулна. Төрийн “Чингэс”-ээс ичихгүй. Дээрхэн АН мянган хүнийг гишүүнээр элсүүлж тухай мэдээлсэн бол одоо Ардын нам зөвхөн Улаанбаатарт дүүрэг дүүргээс 1921 хүнд хэдэн өдрийн турш батлахаа түгээж “эх орончид”-ын тоог 220 мянгад хүргэлээ.

Өнгөц харахад тэд бие биентэйгээ өрсөлдөөд байгаа мэт харагдавч яг үнэндээ “та нар тэгэж байгаа бол бид бас ингэнэ”, “танайхыг боль гэхгүй, харин манайх адилхан хийнэ” гэх мэтээр зөвшилцөл үргэлжлээд байгаа хэрэг. Тэртээ 2004 онд тохиролцоод адилхан “идэж” эхэлсэн болохоор зогсоох нүүр хэнд ч байхгүй. “Хотод ДОХ гэж сүрхий юм гарч, даанч бидэндээ хүртээхгүй  дээгүүрээ хуваагаад авчих биз” хэмээн хөдөөнөөс ирсэн өвгөн хуучилсан тухай 1990-ээд оны онигоог саналаа. Сүүлдээ ард иргэдийг хоморголон элсүүлэх аргаар хуваагаад авч байна.

Posted in Улс төр, эдийн засаг | Leave a Comment »