АЖИГЛАГЧ

Монголд, Монголын хэвлэл мэдээлэлд юу болж байна?

Цэгцгүй Монгол

Posted by Ажиглагч on 2011/09/20

1979 оны өвөл Ренчингийн Чойном Улаанбаатараас хөдөө найздаа хаягласан захидалдаа, манайх шиг итгэл төрүүлдэггүй шуудан харилцаа дэлхий дээр байдаг болов уу хэмээн халаглаад “Ер нь монгол хүний хариуцан хийж байгаа ажил бүхэн үхээнц хариуцлагагүй байдаг. Ер нь монгол хүн юмыг хийж чаддаггүй, хийлгэж ч чаддаггүй, ганцхүү туршлагын амьтад байвал зохих улс ажээ. Хичнээн сайхан юмыг тоохгүй сүйтгэж мэдэхгүй баллаж байгааг нь хараад уур хүрэх юм. Би ч эдний нэг нь мөн” гэж бичжээ.

Хүн бүр бага балчраасаа баатарчууд, пионер, эвлэлээр хүмүүждэг, насанд хүрэхэд алхаа гишгээ бүрийг нам, засаг зөв мэргэн залж чиглүүлдэг, хариуцлага нь дэндсэн, ахмадууд одоо хүртэл санагалздаг “дээр үеийн өндөр шаардлага” ноёлсон тэр цагт шүү! Төдөлгүй монгол хүмүүс өөрчлөн байгуулалтаар дамжин эрх чөлөөнд хүрээд зоргоороо болцгоож, тэгснээ ходоод, эцэстээ мөнгө ямар ч эрдэмд сургадгийг ухаарч юуг эс үзлээ. Бидэнд хэн ч садаа хийдэггүй, элдвээр хэлүүлдэг хятадууд Эрээнээ хаадаггүй, оросууд бензинээр тасалдаггүй, гуравдахь хөршүүд Америк, Японоос эхлээд өгч ханадаггүй, гаднаас хэн ч өнгөлздөггүй, тал талаас зөвхөн магтаал сонсдог, дотроо тэмцэл хөдөлгөөн байтугай ажил хаялт ч гардаггүй (хавартаа ганц бужигнадаг бол үгүйтэй адил юм), газар хөдөлдөггүй, цунами ирдэггүй… Бас хэмжээгүй баян. Газраа ухуулаад олдсоны талыг алдаад үлдсэний талыг идүүлсэн ч 3 сая хүнийг цатгах тийм их баялагтай. Өөр юу хэрэгтэй юм бэ?

Одоо ямар ч асуудал, хэнбугайг ч мөнгөөр навс зоддог болсон байна. Сая, тэрбумаар гаргаад шидчихнэ, тал нь алга гэвэл дахиад шиднэ, өлссөн хүн байвал тараачихна, саналаа хэнд өгөхийг амлаад урвуулчихна.  Энэ их төгрөг, долларууд бидний замбараагүйтэл, бүтэлгүй алхмууд, хэн ч хариуцлага хүлээдэггүй хэрэг явдлууд, элдэв завхралыг цайруулаад байх шиг. Чойномын уурыг хүргэсэн бүхэн бараг хэвээрээ, эмх цэгц, дэс дараа, хэм хэмжээ, стандарт, томоор яривал хууль ёс дэндүү хоцрогдож байна.

Юм л бол ухуулж сэнхрүүлэх, зан үйлийг өөрчлөх тухай ярьдаг болжээ. Үүнийг хуучин цагт коммунист хүмүүжил гэж нэрлэдэг байсан санагдана. Захиргаадаж болохгүй, эрх чөлөөг ханатал эдлүүлбэл хүмүүс учраа олоод амьдрал цэгцэрнэ, элдэв хаалт, хязгаарлалт дэмий, сүүлдээ төр ерөөсөө хэрэггүй гэдэг болж. Би итгэхгүй байна. Дэлхий дээр хаа нэгтээ жинхэнэ эмх цэгц, сайн зохион байгуулалт байгаа бол тэр нь хэдэн арав, зуун жилийн турш хууль ёс, дэг журмаар балбасны үр дүн байж таарна. Тэд чөлөөтэй сайхан, дарамтгүй, хэнээр ч хэлүүлэхгүйгээр хуулиа дагадаг, зүгээр л соёлтой харагддаг, гэхдээ энэхүү соёл гээч бол дадал, хэвшил болсон дэг журам бололтой.

Мэдээж хууль журмыг хэлэлцэж тохирох хүртлээ ардчилал байх ёстой. Харин дараа нь …  Ардчилал бол үр дүн биш, харин арга зам, ардчилал бол процедур ч гэдэг. Энэ сэдвээр хааяа бичиж бусдад, бас өөртөө сануулж байя. Яагаад гэвэл би бас гучин жилийн өмнө Чойномын тодорхойлсон хариуцлагагүй монголчуудын нэг мөнөөс мөн.

Сэтгэгдэл бичих

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: