АЖИГЛАГЧ

Монголд, Монголын хэвлэл мэдээлэлд юу болж байна?

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч + 100 сэтгүүлч = 2009 оны Ерөнхийлөгчийн сонгууль

Posted by Ажиглагч on 2008/12/20

Өнгөрч буй долоо хоногт “Ерөнхийлөгч ба 100 сэтгүүлч” уулзалт болжээ. Энэ удаагийнхийг Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр анх удаа Төрийн ордноос гаргаж Хэвлэлийн хүрээлэн дээр очин тэндхийн 5000 дахь хэвлэлийн хурлын оронд хийсэн байна. Яагаад? 

Сүүлийн үед Ерөнхийлөгч маань ер бусын байгаа. Хэд хэдэн удаа уртаас урт ярилцлага өгч улс орны нөхцөл байдлыг дүгнэж хэрхэн засаж янзлах хэрэгтэйг тайлбарласан. Харин сэтгүүлчидтэй уулзахдаа хараахан дуусаагүй байгаа энэ онд юу хийснээ тайлагнасан ном тараажээ. Ерөнхийлөгчийн хувийн сэтгүүлчийн эрхэлдэг “Улаанбаатар таймс” сонинд бичсэнээр “… Бидний хооронд өрнөсөн халуун яриа гурван цаг үргэлжилсэн. Ерөнхийлөгч сэтгүүлчдэд хандаж “Сэтгүүлч, ерөнхийлөгч хоёрт нэг адил зүйл бий. Тэр нь ард түмэнтэйгээ, ард түмнийхээ талд байгаа цагт хэзээ ч буруудахгүй гэсэн зарчим” гэж хэлсэн байна. Ийнхүү сэтгүүлчдийг өөртэйгээ зүйрлэн өргөмжлөхийн зэрэгцээ дараах зүйлийг ярьжээ. (Үг үсэг өөрчлөлгүй ишлэв):

Засгийн газраас, эсвэл төр засгаас ч юм уу энэ хэвлэл мэдээллийн байгууллагатай харьцахдаа улам илүү ил тод мэдээллийг өгдөг байх хэрэгтэй юмаа. Зарим сургалтад хамрагдах тал дээр тусалдаг байж болох юм. Ерөнхий сайдаар би ажиллаж байхдаа тухайн жил сэтгүүлчийн мэргэжил эзэмшиж төгсөж байгаа хамгийн сайн сурлагатай оюутнуудыг 14 хоногийнх байсан байх аа, би буруу санаагүй бол тодорхой хугацааны семинарт суулгаж, тэр үед ажиллаж байсан Засгийн газрын гишүүд, Их Хурлын гишүүдээр лекц уншуулж, мэдээлэл өгч ингэж одоо анхных нь ажлынх нь гарааг нь хийхэд нь тодорхой тус дэмжлэг үзүүлж байсан. Тэр залуучуудаас олон нь одоо хэвлэл мэдээллийн байгууллагад ажилладаг гэж би ойлгодог. Тэхлээр цаашдаа ч энэ хэлбэрын ажил ч юм уу өөр шинэ хэлбэрийн ажлуудыг бид хийхэд бэлэн байна. Манай сэтгүүлчдийн нэгдсэн эвлэл, Хэвлэлийн хүрээлэн, бусад одоо байгууллагууд тус тусдаа болон хамтраад иймэрхүү ажил хиймээр байна аа гэсэн санал гаргавал бид бололцооныхоо хэрээр дэмжиж ажиллая аа гэсэн ийм бодолтой байна. Түрүүн би бас төрийн бус байгууллагуудтай харьцах тал дээр бол шинэ зарчим нэвтрүүлбэл яасан юм бэ гэж хэлсэн. Миний зүгээр ойлгож байгаагаар бол сэтгүүлчдийн нэгдсэн эвлэл бол хамгийн их одоо сэтгүүлчидтэй холбоотой … сэтгүүлчдийн эрхийг хамгаалах асуудалтай холбоотойгоор гадаад, дотоодоос мөнгө босгох чадвартай байгууллага байх гэж бодож байгаа. Тэхлээр тэр босгосон мөнгөтэй нь яг тэнцэхүйц мөнгийг Засгийн газраас өгч ингэж хоёр талын дэмжлэг өгч энэ сэтгүүлчдийн байгууллага ажиллаж сэтгүүлчдээ бэлдэх, мэдлэг боловсролыг нь дээшлүүлэх, эрхийг нь хамгаалах асуудал дээр тодорхой ахиц дэвшил гаргах бололцоотой байх болов уу гэж ингэж бодож байна…  

Үүнийг Ерөнхийлөгчийн ивээлд ийнхүү орсон МСНЭ-ийн ерөнхийлөгч Д.Сарангэрэлийн хувийн TV5 телевизийн сэтгүүлч Э.Дагиймаа Сэтгүүлчдийн байгууллагаа төр тодорхой хэмжээгээр дэмжих учиртай. Сэтгүүлч хүн гэдэг нийгмийг байлдан дагуулдаг, хэзээ ч хөгширдөггүй, цуцдаггүй хүмүүс, боловсрол мэдлэгийг нь дээшлүүлэхэд анхаарал хандуулна гэж амаллаа” хэмээн бөөн баяр болж энэ тухай сурвалжлагаа Монгол Улсын Ерөнхийлөгч + 100 сэтгүүлч = Хөгжил” гэсэн сүржин шторкоор чимэглэн үзүүлэв.

Хөгжилсөөд байх юу байхав. Цаана чинь ард түмний бэлэг тэмдэг маань 2009 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд дахин нэр дэвшихээ албан ёсоор зарлаж “… Надад энэ албыг хашихад давуу тал бий. Би МАХН, нийт ард түмний дэмжлэгээр Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн амаргүй албыг хашиж байна. Миний хувьд төрийн тэргүүний өндөр албан тушаалд сонгогдох нь гол биш. Цаг хугацаа өнгөрөх тусам хийе бүтээе гэсэн ажил, бүтээл оргилж байна. Эхлүүлсэн ажил ч их байна. Миний хийж бүтээсэн ажлын цаана ард түмэн минь байгаа. Өнөөдөр надад албан тушаал цуглуулах сонин биш байна. Цоо шинээр хийж бүтээх их ажил хөдөлмөрийг цуглуулах нь чухал байна” гэж мэдэгдсэн байна. Орчуулга хэрэггүй ээ. Урьд өдөр нь нь Ерөнхий сайд С.Баяр Ерөнхийлөгчид нэр дэвшихгүйгээ амлан байраа тавьж өгсөн нь ийм учиртай байж. 

Одоо Ерөнхийлөгч сэтгүүлчдийг гарын дороо байлгах шаардлагатай хариуцлагатай үе эхэллээ. Иймээс Соёлын сайд байхдаа Хэвлэлийн хүрээлэнг барьж өгснөөс эхлээд Ерөнхий сайд байхдаа хэвлэл мэдээллийнхнийг хэрхэн халамжилж байснаа сануулсан хэрэг. Харин яагаад ч юм даруу зан гаргаж зөвхөн хэдэн оюутныг сургасан гэжээ. Үгүй дээ. Оюутнуудыг биш, ажиллаж байсан сэтгүүлчдийг, гэхдээ тэднийг сургадаг биш, үүрэгддэг байсан. Үүний тулд эхнэрийнхээ нэрээр “Чөлөөт хэвлэл” сан байгуулж хэдэн сонины эздийг халаасалчихсан явдагсан. Тэр жилүүдэд төсвийн мөнгийг хэн хэнд сая саяар хүртээсэн баримтууд хожим бага сага илэрсэн.  Хил давж тив алгасан гадаад оронд айлчлахдаа тэднийг онгоцондоо дүүрэн ачдаг, цаадуул нь буцаж ирээд тэр үеийн ерөнхийлөгч Багабандийг муулдаг сонин цаг байлаа. Ингээд 2005 оны зуны Ерөнхийлөгчийн сонгууль гэхэд шар дээлтэй нэр дэвшигчийг шууд дэмждэг хэвлэл мэдээлэл, сэтгүүлчид  ажлаа “бөөн баяр” эхэлсэн…  Сонгуулийн дараа МСНЭ-ийн ерөнхий нарийн бичгийн дарга нь бүр Ерөнхийлөгчийнхөө (МСНЭ-ийн биш, Монгол Улсын!) дэргэд нүүгээд оччихсон байсан шүү! 

Удалгүй 2009 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуулиар Энхбаярч арга давтагдахнээ. Энэ удаад “Чөлөөт хэвлэл” санг биш (тэрбээр Ерөнхий сайдаа больж төсөв мөнгийг шууд мэдэхээ больсон тул татан буулгасан биз), МСНЭ-ийг ашиглах бололтой. Юу хэрэгтэйгээ хэлээд бай, мөнгө өгөөд байя гэсэн байна.  Гадаад дотоодоос мөнгө босговол яг тэнцэхүйц мөнгийг нэмнэ гэснийг бодоход тун нарийн схем зохиожээ. Харин мөнгийг нь Засгийн газар өгнө гээд гэснийг бодоход цаад Баяртайгаа хэдийнэ тохирчихсон байж таарлаа. (Даанч Ерөнхийлөгчийн тамгын газрын даргаар МАХН-ын нарийн бичгийн дарга Амарсанааг өгч авалцаад байсан юм аа)

МСНЭ-ийн удирдлага Ерөнхийлөгчтэй уулзах тоолондоо төрөөс байр нэхдэг, цаадах нь амалсан харагддаг. Одоо Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн өмнө, эсвэл Ерөнхийлөгчийн сонгуулиар хэр зүтгэснийг нь харж байгаад  өгөх ч байх. Уг нь Жасрай агсан Ерөнхий сайд байхдаа хотын яг төвд аятайхан байшинг сэтгүүлчдийн байгууллагад олгосон, даанч түүнийг нь Ерөнхийлөгчийн орон тооны бус зөвлөх бөгөөд МСНЭ-ийн хүндэт ерөнхийлөгч Ц.Дашдондов хувьдаа завшсаныг бүгд сайн мэдэж байгаа… Бүр хавь ойрын газрыг нь зарсан сураг байдаг.   

Сонгууль дөхөхлөөр сурталчилгааны баг болж хувирдаг Ерөнхийлөгчийн орон тооны бус зөвлөхүүдийн багт МСНЭ-ийн ерөнхийлөгч Д.Сарангэрэл оржээ. Б.Чадраа, Д.Чойжамц, С.Ганбаатар (МҮЭ-үүдийн холбооны Ерөнхийлөгч, 2005 оны Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулиар хэнийг дэмжсэн лекц уншиж монголын бүх аймгийг тойрсныг санав уу?) , Н.Баяртсайхан, Ж.Эрдэнэчимэг, Т.Намжим, Б.Пүрэвбат гээд бусад  зөвлөхүүдийн нэрийг дурдвал илүү тайлбар хэрэггүй биз. 

Саяын их хурлаар МСНЭ-ын удирдлага дахь МАХН-ын гишүүдийн байршил улам “сайжирлаа”. Ерөнхийлөгч, дэд ерөнхийлөгч, гүйцэтгэх хорооны бүрэлдэхүүний тухай би нэгэнтээ бичсэн. Ерөнхийлөгчид сөрөг гэгддэг “Өдрийн сонины” нэг төлөөлөл багтсан ч УИХ-ын хэвлэл мэдээллийн албаны даргаар очих болсон гэлцэнэ. Тэгтэл Ерөнхий нарийн бичгийн даргаа “шударгаар” шалгаруулж авах болж сонин хэвлэлээр тендер зарлаад хэнийг олсон гээч? УИХ-ын сонгуулиар бас л МАХН-ын сонгуулийн төв штабт ажилласан сэтгүүлч Я.Сумъяаг

Юмыг баталгаатай хийх юмаа…

6 Responses to “Монгол Улсын Ерөнхийлөгч + 100 сэтгүүлч = 2009 оны Ерөнхийлөгчийн сонгууль”

  1. Anonymous said

    100 setguulchin huvd bol manai setguulchid dajgui asuult tavj bna lee odriin sonin hamgiin ehnii asuultiig tavsan. 7.1 nii uimeenii talaar erni ter hun PR hiij l baig uulzaj bgaa deeree setguulchid nogoo chuhal asuultuudaa taviad l tuuniigee goyoj chimelgui yag bgaagaarni niitelehed boloo shu dee ard tumen teneg bish ted hayanlt tavihad bodit medeelel l heregtei

  2. Anonymous said

    Olon tumnii uneniig medeh erhiig deedleh nen terguunii zarchim manai setguulchid yos zuin tuhai yarihaas barag zugtaadag bolson shu dee tegeed ene hudaldagdsan setguulchdee odoo yah ve. Holsoor bichdeg nohduud zondoo l bna tedniig yahiin. odoo setguul zuin salbar uragashlaad bna uu hoishlood bna uu bas l asuudal shuu.

  3. sonirhogch said

    oo unen unen. Setguulchdiin negdsen evlelees icheed baidgiim aa. 2 jiliin omno Eronhii saidtai hiisen uulzaltan deer saraa egch min saidaasaa 10 ger bas 5 hun gadaadad surgah mongo guij bilee.

  4. usukh said

    Unexeer xelex ug oldoxgui yum aa. Ingej baixad Mongold mini shuvuu ni xurtel buruu deveed baixaas ch oor yaxav dee. Xezee negen tsagt Urt Shar deelt shorongiin xadaas bolox gereltei gegeetei tsag irex boltugai l gej moroodoxoos doo. Yostoi lumpen niigemdee taarsan lumpen eronxiilogch. Bugd yaduu xooson, xaranxui baix tusmaa tuund ashigtai. Iim l gargalgaagaar suuliin arvaad jiliig Mongol uls udej baigaa yum bish uu! Odoo bolimoor yum. Yumand uul ni tsag xugatsaa, xyazgaar gej neg yum baidag san daa!

  5. Dawaasuren said

    Setgvvlch bolox yaxaw ee,surguulid ni suraad l gvitsee! Guina, gomdlono, bachlana. Tegeed l tugsunu.
    Xarin xamgiin ayultai ni ali ch salbart, yalanguya uls turiin orchind xvn gedeg mash xowor baraa bolj, tsox dutchixaar yos zvin tuxai yariad ch nemer alga daa, ajiglagch aa!
    Setgvvlchiin yos zvig, xvnii yos zvitei buyu suuri yos zvitei xvn l baij murdunu. Uur bolomj xaana ch baixgvi.
    Yos zvigvi buyu xvn bolj xelberjeegvi baigaa boloxoor xen ni ch tedend molgi vmxvvleed baij dungunu. texeer Enxbayar ni ch baina uu, xen ni ch bai xoewood tursun xvn l gedeg talaasaa yamar ch buruugvi. Gagtsxvv mergejilten gej, ali neg salbart ajillaj, tulyylj baigaa ter mergejilten l xvn bolmoor bna. Tegwel ter xvnd chini setgel gej neg gaixamshigtai erxten baidag yum daa!

  6. Уг нь сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн ажилтнууд мэргэжлийн ёс зүйгээ барьж, хэнээс ч хараат бус ажиллавал нөгөө дуун дээр нь гардаг “Сэтгүүлч бидний мөнхийн хүслэн Эх орон минь хөгжлийн ирээдүй” гэдэг нь болох бус уу?

Сэтгэгдэл бичих

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: