АЖИГЛАГЧ

Монголд, Монголын хэвлэл мэдээлэлд юу болж байна?

“Рекламыг хязгаарлавал телевизийн нэвтрүүлэг зогсоно. Зогсооё л доо. Телевизгүй байгаад үзэг”

Posted by Бид on 2008/02/05

“Азийн чоно”-ын довтолгооны дараа Зар сурталчилгааны хуулинд дахь архитай холбоотой хэдэн заалтыг чангаруулах далимаар эх захаа алдсан телевизийн сурталчилгааг зохицуулах хэдэн заалт оруулсан хуулийг төслийг хүлээж авсан даруйдаа телевизүүдийн холбооны ерөнхийлөгч З.Алтай яаралтай мэдэгдэл хийж “Рекламыг хязгаарлавал телевизийн нэвтрүүлэг зогсоно. Зогсооё л доо. Телевизгүй байгаад үзэг” гэж сандраасан билээ. 

Маргааш нь Засгийн газрын ээлжит бус хуралдаанаар Зар сурталчилгааны хуулийн төслийн талаар хэлэлцэхэд телевизийн захирлууд, тодруулбал З.Алтай, Д.Сарангэрэл, Ц.Балхжав, Ц.Мөнхбаатар (энэ нөхөр  юугаа хийж явсан бэ? МҮОНТ-ын  рекламын асуудлыг хуулиар тов тодорхой шийдчихсэн  бус уу?), Ц.Энхбат, А.Ганбаатар, бас “Зууны шуудан” сонины Б.Ганболд нар уригдаж З.Алтай босч байр сууриа тайлбарлаж үг хэлсэн байна. Араас нь Ерөнхий сайд өөрөө шууд телевизийнхээ талд орж “Зар сурталчилгааг зах зээл  зохицуулдаг юм аа” гэж хэлснээр  хуулийн төслийг боловсруулсан ХЗДХЯ-ныхан дуугарч зүрхлээгүй биз, ингээд дээрх заалтууд хасагдах болжээ.  ЗГ-ын хуралдаанаас гарч ирсэн З.Алтай, Д.Сарангэрэл нар Монголд хэвлэлийн эрх чөлөө аврагдсаныг зарласнаар монголчууд бид телевизтэйгээ үлдсэн билээ.

Гэхдээ бас таван минут үзүүлээд зургаан минутийн рекламаар тасалдаг нэвтрүүлэг, гол баатрын ярианаас “Номин”-гийн хямдрал хавьгүй чухал уран сайхны кинонууд, сэтгүүлч-худалдагч гэсэн хос мэргэжилтэй охид хөвгүүд “намууд хариуцлагаа  ухамсарлах цаг болжээ” гэх мэт улс төрийн гүн гүнзгий дүгнэлт ба шийт шопын жинсний хямдралын сэтгэл догдлом зар хоёрыг зай завсаргүй ээлжлүүлдэг, үүнээс болж бүтэн цаг хагас үргэлжилдэг мэдээллийн хөтөлбөр гэгчтэйгээ үлдлээ.

Уг нь манайд телевизийн сурталчилгааг (сониныхыг түр орхиё) ямар нэгэн байдлаар зохицуулах цэг хэдийнэ болсон. Ерөнхий сайд С.Баярын дахиад л найдаж орхисон зах зээл, чөлөөт өрсөлдөөний үр дүнгээс үзэгчид залхаж гүйцлээ.

Далд сурталчилгаа гэж байдаг. “Далд сурталчилгаа явуулсан тохиолдолд хєдєлмєрийн хєлсний доод хэмжээг 20 дахин нэмэгдvvлсэнтэй тэнцэх хэмжээний торгууль тєлнє” гэсэн заалт яваа боловч хуулийн төслийг боловсруулсан Хууль зvй, дотоод хэргийн сайд үнэхээр яаж зохицуулахаа байтугай яаж танихаа ч мэдэхгүй яваа.

Арилжааны телевизүүд зөвхөн дураараа дургихыг бодохын оронд яг одоо өөрийн зохицуулалт хийж үзээсэй. Хэрвээ энэ янзаараа дахиад үргэлжилбэл төрөөс оролцох шаардлага гарч мэднэ. Өнөөдөр архины сурталчилгааг бага сага цэгцлэхээс өөр аргагүй болсон явдал бол эхний дохио.

Зар сурталчилгааны зохицуулалтыг үзэгчдийн эрх ашгийн үүднээс хийх ёстой. Тэглээ гээд телевизүүд хохирно гэсэн үг огт биш. Жишээ авья. Түрүүчийн ням гаригт сэтгүүлч Алтантүрүү дуучин Сарантуягийнд хоносон нэвтрүүлэг “Би Сарантуяагийн хоноё, та нар реклам үз” болчихсон байх юм. Чанартай чанаргүй бараатай захын наймаачин хүртэл энэ сайн нэвтрүүлгийн рекламын цагийн худалдаад авч чадаж байна. Хэрвээ рекламын цагийг хязгаарлавал нэг секундын тариф өсч “25-р суваг” телевизийн дансанд юмуу Алтантүрүүгийн түрийвчэнд орох мөнгө яав ч багасахгүй. Реклам  цөөрөх тусам “Танайд хоноё” гэх үзэгчдийн тоо нэмэгдэнэ, дагаад рекламын тариф өсч улмаар орлого нэмэгдсээр байх болно.  

Харамсалтай нь манай телевизүүд тэгэхгүй нь бололтой. Тэгэхлээр ганц найдвар бол үзэгчид, олон нийт өөрөө юм. Яагаад олон нийт гэж? Яагаад З.Алтайн хэлдгээр хөндлөнгийн хүмүүс “миний хувийн өмчид халдах ёстой юм бэ?”. Олон нийтийн зүгээс (эсвэл тэдний өмнөөс төр) телевизүүдийн байр сав, техник, тоног төхөөрөмж, данс мөнгөнд нь биш, гэхдээ зар сурталчилгаа зэрэгт “халдах” үндэслэл байдаг юм аа. Гэхдээ энэ бол дараачийн сэдэв.

Харин одоо энэ бичлэгийг уншиж байгаа та  дэлхийн улс орнуудад телевизийн зар сурталчилгааг яасхийж зохицуулдаг талаар юу мэддэгээ хуваалцаач гэж хүсч байна.

6 Responses to ““Рекламыг хязгаарлавал телевизийн нэвтрүүлэг зогсоно. Зогсооё л доо. Телевизгүй байгаад үзэг””

  1. Sonstsgoo said

    gantshan MAXH-iig magtsan setguulchid ch bas ene busad luiwarchdiig magtsan buh setguulchdiig tsewerleh heregtei. bi law tiim cd garwal hedeer ch hamaagui hudaldaj awnaag

  2. Uchriig ni ologch said

    yag zow odoo neg owsgootoi setguulch baiwal 2000 ond MAXH-iig amaa olohgui magtaj bsan setguulchdiig yag ter uyeiinh ni bichlegeer haruulah heregtei barag neg tiim CD gargachihwal mash olon hun awnadaa. Tegeed setguulchdiin dund jinhene tsewerlegee hiij hoich uyiinhend surgamj uzuuleh heregtei

  3. muugii said

    noyon urwaach nohoi sharwaach gehcheer ene neg zarim setguulchid oldohgui ajil olood hiichihsen yum shig durtai hunee doromjloh yumaa yamarch setguulch hunii yos zui bhgui ta nar barag ene 76 mangaruudaas iluu ard tumniig toirogduulj bnashdee tegeed hewleleer heruulch huuhen shig hereldeh bolohooroo unen hudal ni medegdehgui boon barimt gargaj ireed l tiim l yum bol ta nar unen shudraga zuiliin toloo yawaldaa, end dashramd helehed buh setguulchdiig heleegui yum shuu ichih nuuree bogsniihoo zawsaraar hawchuulsan hedhen teneg setguulchid oorsdiigoo medej bga bizdee
    ta nart amjilt husie za

  4. hen ch baisan yadiin said

    ee yag yas yuman deeree recklam hiilgeye olon udaa geed ochihoor ene muusain tv-nuud shaldaa buutlaa buurdag l bhgui yu bas ene setguulchid bid nar l neg aman dooroo hagarhaitai gesen yum shig mongonii toloo yu soliorch bgaagaa ch medehgui dandaa hudlaa medeelel ard tumendee hurgene setguulchid tegej ih l erh choloo ene ter yarimaar bga yum bol ehleed 2000 onii songuuliar ulaan tsaim boon mongo karmaalchaad MAXH-g amaa uralduulan magtaj bsniigaa ard tumneesee uuchlal guih heregtei l bhgui yu

  5. D.Tumurkhuyag said

    Minii l huvid Amerikiin undesniin olon niitiin radio televiz yostoi sonsoogui haraagui uzeegui uym baina. End yaduus buyu haruud golduu uzegchded zoriulj antenneer huleen avahaar tolborgui, kabel humuust zoruulsan tolbortoi uilchilgee gesen 2-hon undsen uilchilgeeg tv-nuud hiine. Medeej uneegui suvguudiin dunduur reklam ih harin unetei suvgui huvd uzegchiig iluu hundeed tsoon reklamtai baina. Zah zeeliin l hatuu huuli uuniig zohitsuulna. Tor ni televiz buu hel studio ch baihgui. Iim iluu achaa uureg hereg endhiin tord ni baihgui l dee. Manaih orosiin ORT suvgiig duuriagaad baigaa uym uu haashaa uym medehgui yum. MUONTV chin toriin l haray biz dee. Negent ard tumnees tatvar avch baigaa bol MUONTV-iin ter Munhbaatariig hoogood gargah heregtei. Tatvariin mongond hanahgui Ariljaanii tv-nuudiin hoolnoos iluu harsan MUONTV-giin bodlogo hend ch oilgogodohoor l baina,

  6. Рекламны үнийг өсгөх нь зүйтэй. Эрэлт өндөртэй нэвтрүүлгүүдийн эзэд амандаа багтсан тоогоо хэлээд зогсож байхад буруудах юм үгүй. Тэгвэл рекламан дундуур нэвтрүүлэг үздэг зовлон алга болно оо доо.

Сэтгэгдэл бичих

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: