Телевизээр цохилт өгөв

Өнгөрсөн амралтын өдрүүдийг тааруулж хэн нэгэн “Үндэсний үйлдвэржилтийг мөхөөх өмнөдийн бодлого” нэртэй нэвтрүүлгээр Ухаа худгийн нүүрсийг шууд урагшаа БНХАУ руу ачих төмөр зам тавих гэсэн “Энержи Ресурс” компанид “үхлийн цохилт” өгөхийг оролдов.

Сүүлийн үед хамгийн том сөрөг хүчин болоод байгаа TV9 телевиз Баасан гаригийн 22 цагийн үед эхэлж, C1 телевиз 23 цагаас, хэдэн минутийн дараа SBN телевиз угсруулан довтоллоо. Мэдээж альч телевизийн хөтөлбөрт байгаагүй.

“1920 онд герман гаралтай Роберт Фридланд Богд хааныг чөлөөлж Монголыг Хятадаас салгасан бол 2000 оноос хойш бас герман цустай Фридланд бас барон Унгерн шиг үүрэг гүйцэтгэв” гэж эхэлсэн 40 минутийн нэвтрүүлэг баримт нотолгоогоор дүүрэн. УИХ-ын гишүүдээс эхлээд судлаач зэрэг олон хүнтэй уулзаж хятадууд монголын ноолуурын зах зээлийг унагасныг сануулаад “Энержи ресурс”-ийг барьж авав. Таван толгой буюу Ухаа худгаас Хятадын хил рүү төмөр зам татсанаар ашигт малтмалаа зөвхөн урагшаа зөөхөд хүрч хятадуудын эрхэнд орно, харин зүүн тийш Монголын гол төмөр замтай холбовол дэлхийн зах зээлд гаргана, бас Сайншандад баригдах аж үйлдвэрийн цогцолборт боловсруулна гэх мэт давуу талуудыг тайлбарлав. “Энержи ресурс”-ийн Ухаа худгаас шууд Хятад руу тавих замын асуудлыг Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлөөр хэлэлцээд дэмжээгүй атал 2008 оны сонгуулийн өмнөхөн Засгийн газраар зөвшөөрүүлж чадсан баримт (тогтоолын дор гарын үсэг нь харагдах ЗТАЖ-ын сайд байсан Р.Раш нэвтрүүлэг оролцож том том юм ярьж суух нь марзан), саяхан УИХ-ын байнгын хороогоор дэг зөрчиж оруулж гэнэт хэлэлцүүлсэн Эдийн засгийн байнгын хорооны дарга Баярсайхан, уг төмөр замын асуудлаарх ажлын хэсгийг “ичихгүйгээр” ахалсан УИХ-ын дэд дарга Батхүү нарын сонирхлын зөрчлийг дэлгэж “…Тэд Тавантолгойн хамгийн их нөөцтэй Ухаа худагийг авч үлдсэн. Тэд нүүрс зарсангүй гээд өлсөх хэмжээний хүмүүс биш… “Энержи ресурс” компани бол MSC болон Хятадын төрийн өмчийн Шинхуа группийн хамтарсан хөрөнгө оруулалттай. Энержи ресурс Ухаа худгаас хил хүртэл 240 км төмөр зам тавиулж чадвал Шинхуа группээс … амалсан… MCS групп Хонконгийн Керри групп гэдэгт асар их өртэй. Энэ өрийн зарим хэсэг нь Улаанбаатарын төв дэх 15 давхар барилгын өр найдваргүй ангилалд багтсан… Тэд УИХ-ын ихэнх гишүүдийг худалдаад авчихсан тул “Үйлдвэржүүлэлт эхэллээ” гэж хэлсэн Элбэгдоржид найдах хэрэгтэй … Хятадууд MCS компанийг дааж давшгүй их өрөөр нь барьцаалаад байна” гэх мэтээр сонин баримт, санаауудыг урсгалаа. Бас болоогүй, уг нэвтрүүлгийг хөтөлсөн үл хөдлөх хөрөнгийн “Тэнхлэг зууч”-ийг эрхэлдэг, иймэрхүү захиалгат нэвтрүүлгээр мэргэшсэн Гэрэлт-Од хэмээх сэтгүүлч “дараачийн дугаартаа “Энержи Ресурс”, MCS компанийн тухай дэлгэхээ мэдэгдэж байна” хэмээн амаллаа.

SBN-ээр үзэж байтал төгсгөлийн хэсгийг ямар ч тайлбаргүйгээр таслах нь тэр. Цаагуураа бөөн юм болсон биз.

Бямба гаригт довтолгоо бараг зэрэг суларч 23 цагаас зөвхөн “25-р суваг” телевиз, харин Ням гаригт гаригт буцаад чангарч TV9 телевиз өөрөө хоёрдахь удаагаа, гэхдээ бүр оргил цагаар буюу 20.40 цагаас, араас нь “25-р суваг” телевиз дахиад хоёрдахь удаагаа, нэмээд BTV, ТМ телевизүүд хүч хавсрав. 

Энэ нэвтрүүлгийн цаасан хувилбар болон төстэй нийтлэл сонинууд дээр гарсан. Харин зурагтаар ингэж гэнэдүүлж дайрсан тул “Энержи ресурс”-ийнхэн ням гаригт түргэн авч мэдэгдэл гарган зогсоохыг оролдов. Түүндээ Ухаа худгаас төмөр зам тавихыг Засгийн газрын тогтооолоор зөвшөөрснийг сануулаад “өнгөрсөн долоо хоногт хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдээр “Энержи ресурс” компани болон түүний хувь нийлүүлэгчид болох MCS, Петровис, Шунхлай компаниудын нэр хүндийг унагах санаархалтай бохир захиалгат үйл ажиллагаа явагдлаа. Хүлээцтэй хандахад хязгаар гэж бий. Энэ үйлдэл нь улс орны эдийн засгийн эрх мэдлийг гартаа оруулах харийнхны бодлого байв уу? Монгол төрийн нэрийг барьж хувийн эрх ашиг, бизнесийн атаа жөтөөгөө бүхнээс дээгүүрт тавьсан атгаг санаа байв уу? … Цаашид энэ мэт хар пиарын материал ямар нэгэн хэвлэлээр гарвал бид захиалагчийг олон нийтэд ил тод зарлаж гар хөл бологчдийг нь хуулийн байгууллагад шалгуулж нэр төрөө сэргээлгэх болно… “Энержи ресурс” компанийг гүтгэн доромжлох, хар аргаар мохоож чадахгүй гэдгийг захиалгат нэвтрүүлгийн эзэнд хандан мэдэгдэж байна” гэжээ.

Телевизүүд “Энержи ресурс”-ийн мэдэгдлээр амьсгалах ээлж ирэв. TV5 гэхэд “Цаг хөтөлбөрийнхөө өмнө, хойно, дундуур уншсан бол UBS, НТВ, SBN бүгд телевизүүд ч дутахгүйг хичээв. TV9-ын “Энэ өдөр” мэдээллийн хөтөлбөрөөр мэдэгдлийг уншаад, залгаад тэрхүү “гүтгэлэг”-ийн нэвтрүүлгээ цацаж, араас нь дахин мэдэгдлийг уншиж зугаацав.

Амралтын өдрүүдэд дэлгэцэн дээр ийм юм болж өнгөрлөө. Өнөөдрийг хүртэл Оюутолгойн ард халхлагдаад байсан сая биш, тэрбум биш, их наядын төлөө тэмцэл ийнхүү дэлгэцэн дээр ил гарав. Ийм чухал асуудлыг хэвлэл мэдээллээр хэлэлцэж чи би-дээ тулах нь зүйн хэрэг, харин яагаад зөвхөн захиалгат нэвтрүүлгээр үзэлцдэг юм бэ? Манайд хараат бус бөгөөд өндөр түвшинд хүрсэн судлаач, шинжээчид, бас хараат бус хэвлэл мэдээлэл алга учраас тэр.

“Энержи ресурс”-ийн нэрлэхээр айлгаад байгаад “захиалгат нэвтрүүлгийн эзэн” (эзэд биш эзэн гэснийг анзаарна уу) дээр дурдсан УИХ-ын байнгын хорооны хуралдаан дээр болон дараа нь “”Энержи ресурс”-ийн төмөр замыг эсэргүүцэн тэмцэлдсэн сайд бөгөөд “Женко” Х.Баттулгыг гэж үзвэл тэрбээр хэвлэл мэдээллэээр олигтойхон хэлэлцэж шуугихыг хүлээж ядаад арга барахдаа захиалж эхэлсэн биз.

Одоо “Энержи ресурс”-ийн ээлж ирлээ. Өчигдрийн мэдэгдлүүд хүртэл төлбөртэй байснаас зайлахгүй.

Утсаа аваач ээ…

1980-аад оны дундуур Иран-Иракийн дайны ээлжит тулалдаанд алагдсан иран цэргийн бугуйнд байсан электрон цаг хэдэн сарын дараа ч зогсолгүй эзэндээ дохиолсоор байгааг барууны нэгэн сурвалжлагч бичсэнийг гэнэт саналаа. 

2009 оны 10-р сарын 27-ны өдөр нийслэлийн 4-р цахилгаан станцын зүүн зам дээр “Анод” банкны буюу тус банкны лизингтэй “Хюндэй” маркийн 95-34 УББ улсын дугаартай авто машины бензин дуусч улмаар жолооч О нь тээврийн хэрэгсэлээ зорчих хэсгийн нэгдүгээр эгнээнд зогсоож банкандаа савнаас бензин хийж байханд нь араас ирж явсан Апекс грүпийн 43-13 УБЗ улсын дугаартай “Хюндэй” маркийн хүнд даацын авто машин дайрч амь насыг нь хохироосон тухай сурвалжлагыг TV9 телевиз үзүүлэв. Дайрсан жолооч (хагас ухаантай явж харагдав) хурд хэтрүүлсэн, харин амиа алдсан жолооч ослын зогсолтын тэмдэг тавиагүй буруутай гэнэ.

Нэгэнт өнгөрчээ. Харин сэтгүүлч сурвалжлагынхаа төгсгөлд “цогцсыг бүтээсэн байхад халаасан дахь гар утас нь тасралтгүй дуугарсаар байлаа” гээд “утсаа аваач ээ” хэмээн нэхэх мэт жингэнэх тэр аяыг сонсгоход өнчирч хоцорсноо хараахан мэдээгүй ар гэрийнхэн нь нүдэнд харагдах шиг болов.

Хэлэх үг алга аа.

Судлаач Д.Ганхуягийг дэвшүүлье

Арилжааны телевизүүд дундаас TV9 телевиз анх удаа олон нийтийн зөвлөлтэй болсон тухайгаа зарлав. Зөвлөлд багтсан (багтаасан?) хуульч С.Нарангэрэл, эдийн засагч Н.Дашзэвэг, бурханч лам Г.Пүрэвбат нарт ижил юм юу байдаг вэ? Зөв. Гурвуулаа тус телевизийг үүсгэн байгуулагч, Ерөнхийлөгч асан Намбарын Энхбаярыг саяын ялагдсан сонгуулиар нь хамгийн идэвхтэй дэмжсэн.

Сонгуульд ялуулж чаддаггүй бүтэл муутай нөхдөөс бүрдсэн, ерөөсөө хүн хүч муутай зөвлөл шиг санагдлаа. Тэгэхлээр нэмж нэр дэвшүүлж болох болов уу? Миний зүгээс судлаач Д.Ганхуягийг санал болгож байна.

Хориг үргэлжилж байна

Оюутолгойн гэрээний төслийг шүүмжлэгчдийг олон түмэнд хамгийн нөлөөтэй мэдээллийн хэрэгсэл – телевизээр яриулахгүй, үүний тулд аливаа хэлэлцүүлэг, мэтгэлцээн зохион байгуулахгүй байх хоригийг өнгөрсөн Бямба гаригт МҮОНРТ тун боловсон зөрчиж “Ярилцья” хөтөлбөртөө УИХ-ын гишүүн Ц.Даваасүрэн, Ш.Сайхансамбуу хоёрыг урьж Оюутолгойн гэрээний талаар хэсэг яриулав.

Ш.Сайхансамбуу: … Бид [Оюутолгойн гэрээний төслийг шүүмжилсэн хэсэг гишүүд] хэвлэл мэдээллээр ярья гэхээр яриулаагүй… Хэдхэн хүн шийдээд тэрийг битгий зурагтаар гарга гэдэг… Бензиний үнийг хуйвалдаад нэмдэг компаниуд шиг…

Ц.Даваасүрэн: … Тэр үеэр би сонинд ярилцлага өгсөн чинь сурвалжлагч нь эргээд таны хэлсэн энэ хэсгийг хасахгүй бол нийтэлж болохгүй байна гэсэн. Би тэнд Оюутолгойн гэрээний төслийг энэ хэвээр нь баталбал юу Монгол Улс юу алдах вэ гэсэн тоог хэлчихсэн юм…

Ноцтой мэдэгдлүүд! Эрхэм гишүүд амаа скотчдуулах шахсан байна шүү!

Ашгүй олон нийтийн телевиз гэмшиж хоригийг өөр дээрээ цуцлахаар шийдэв үү гэтэл бас үгүй аж. Засгийн газар “Айвенхоу Майнз”-тай тохирсон гэрээндээ гарын үсэг зурахад нэгэнт саадгүй болсон тул “албан ёсны зөвшөөрөлтэй” хоёр гишүүний гомдлыг ганц удаа тайлахад аюулгүй гэж үзсэн бололтой. Олон ургальч хэлэлцүүлэг өрнүүлэхийн тулд байдаг гэж ойлгогддог “Нээлттэй хэлэлцүүлэг” энэ сэдвийн өмнө тас хаалттай хэвээрээ.  

Маргааш нь “Ийгл” телевизийн “Зочны цаг”-аар “Миний монголын газар шороо” хөдөлгөөний тэргүүн П.Болд уригдаж “… иргэний хөдөлгөөнүүдэд хэвлэл мэдээлэл хаалттай байсан, “… бүх хэвлэлүүд хаагдчихсан учраас бид үгээ хэлж чадахгүй байна… гадаадынхан манай хэвлэл мэдээллийг худалдаад авчихсан байна” гэсэн.

Бас Авирмэд, Дашзэвэг, Хурц, Болд, Владимир нарыг орой болгон урьж Оюутолгойн шударга бус гэрээний төслийг шударга болтол нь үзэлцэнэ гэж зарласан TV9 телевиз сэмээрхэн дуугаа хураажээ. 

“Оюутолгойн хориг” үргэлжилж байна.

“Медведевийг өөр хүн урьсан шдээ…”

ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Дмитрий Медведев Монголд айлчилсан хоёр өдөр (“овоо л доо, хоноод явсан байна”) манай бүх телевизийн мэдээллийн хөтөлбөр энэ айлчлалын тухай сурвалжлагаар эхэлж байсанд гайхах хэрэггүй биз. Ганцхан ТВ9 телевиз тэгээгүй нь хачин санагдлаа. 

8-р сарын 25-ны “Энэ өдөр” мэдээллийн хөтөлбөр зөвхөн дөрөвдэх сурвалжлагаасаа Д.Медведевийг тоосон бол 26-нд дахиад хоёроор ухрааж бүр “доош хийв”. Эхний сурвалжлагуудыг жагсаавал:

- Нийслэлд автозамын түгжрэл их байна

- Ядуу зүдүү амьдралтай хүмүүст тусалддаг нэгэн байгууллага

- Манай тамирчин Цагаанбаатар жүдо бөхийн дэлхийн аварга болов

- “Эрэл” компанийн орон сууцны барилгын хохирогсод хэвлэлийн хурал хийв

- Далан давхрын оршуулгын газарт хамаагүй хог хаяснаас шинээр хогын цэг үүсээд байгаа тухай.

Зөвхөн үүний дараа Медведевын айлчлалын сурвалжлагууд (Жуковын хөшөөнд цэцэг өргөв, Халх голын 70 жилийн ойн баярын хурал, Монгол-Оросын цэргийн “Дархан-2” хээрийн сургууль, Бэсрэг наадам гэх мэт) хөвөрсөн юм.

Тайлбар болгож уг айлчлалд зориулсан TV9 телевизийн эхний сурвалжлагын гомдлоор дүүрсэн нэг өгүүлбэрийг сийрүүлье: “ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийг Монгол Улсын түрүүчийн Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр урьсан боловч энэ Ерөнхийлөгчийн үед айлчилж байгаа юм …”.

Бойкот

Оюутолгойн гэрээг байгуулахаас өмнө “Айвенхоу Майнз”, “Рио Тинто” компанийн шаардсан 4 хуулийн өөрчлөлтийг манай Засгийн газрын ажлын хэсгийн зуучилснаар УИХ хэдхэн хоногт гүйцэлдүүлж өглөө.

Чуулганы хуралдаан дээр Сангийн сайд С.Баярцогт “Манай ажлын хэсэг аль нэг талд үйлчлээгүй…” гэж биеэ хамгаалж харагдсан. Уг нь нэг талд үйлчлэх учиртай, тэр нь Монголын тал байх ёстойсон. Хэдэн өдрийн турш түүний урсгасан тайлбар, бусад улс орон ингэдэг тэгдэг жишиг, зах зээлийн 50 жилийн прогноз, гаднын зөвлөх компанийн (цаагуураа Айвенхоу Майнз-ын хувьцаа эзэмшдэг гэсэн) гаргаж өгсөн тоо цифрт эргэлзсэн, алт, зэсийн үнэ огцом өсөхөд 68 хувийн татварын оронд ахиухан юм хүртээх, газрын гүний усыг ганц компанид өгч болохгүй гэсэн Н.Батбаяр, Г.Даваасүрэн, Д.Тэрбишдагва, Д.Энхбат зэрэг гишүүдийн шаардлагыг зөвхөн няцааж байлаа.

Бид 30, 50 жилийн цаадахыг яаж мэдэж байна аа? Нэгэнт мэдэхгүй юм чинь 15 жилээр гэрээ хийгээд сунгаад явбал найдвартай гэж мөн ч их ярьсан даа. Үүний тулд зарим гишүүд Ашигт малтмалын хуульд өөрчлөлт оруулах төсөл өргөн барьсан, гэхдээ үүнийг Айвенхоу Майнз зөвшөөрөөгүй, нэгэнт Айвенхоугийн зөвшөөрөөгүй юмыг УИХ хийхгүй. Хийлгэх ч үгүй.

Дөрвөн хуулийг өөрчлөх нь нэгэнт шийдэгдсэн асуудал байжээ. 57-р тогтоолоор Засгийн газарт үүрэг өгсөн УИХ-ын дарга Д.Дэмбэрэл Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн хуралдааны дараа Засгийн газраас хууль өөрчлөх даалгаврыг дуулгавартай хүлээн авч байхыг харахад “дээгүүрээ яриад шийдчихсэн” нь илт байв. Нэгэнт парламентад сөрөг хүчин байхгүй болохоор эсэргүүцсэн цөөн хэдэн гишүүнийг олонхоороо дарж авлаа.

Компани, Засаг хоёрын талд бүхэл бүтэн хэвлэл мэдээлэл, сэтгүүл, сэтгүүлч, нийтлэлчид хүчин зүтгэлээ. Харин гэрээг эсэргүүцээд байсан иргэний хөдөлгөөнүүдийг манай хэвлэл мэдээлэл энэ хэдэн өдөр бойкотлов.

“Эрс шинэчлэл”, “Миний Монголын газар шороо”, “Иргэдийн альяанс” зэрэг байгууллагын хоёр удаагийн хэвлэлийн хурлыг ихэнх телевиз (TV5, UBS гэх мэт) хав дарав.

Харин МҮОНТ юув дээ. Өөртөө зүүлттэй нэрээ бодоод ганц өгүүлбэрээр ч хамаагүй дурсах болов уу гэтэл тэгсэнгүй. УИХ-ын ээлжит бус чуулганы нээгдэхийн урьд үдэш МУУҮА-ийн ерөнхийлөгч До.Ганболдыг студидээ урьж, Оюутолгойн гэрээг иргэд дэмжиж байгааг нотолсон баахан яриа оруулсан (“Энэ гэрээ түргэн батлагдахыг хүсч байна уу? – гэх мэт асуулт тавихад цаадуул нь “хүсч байна” л гэж хариулахгүй хаачихав) мөртлөө тэр өдрийн иргэний хөдөлгөөнүүдийн хэвлэлийн хурлыг нуун дарагдуулав. Бас чуулган нээгдсэн өдрийн хоёр дахь хэвлэлийн хурлыг бас л олж харсангүй. Эдгээр хурлууд болсон “Монгол ньюс”-ийн мэдээллийн төв рүү очдоггүй юм болов уу гэтэл бусад хурлуудыг сурвалжилсан байх юм.

Хуулийн өөрчлөлтийн эцсийн хэлэлцүүлгийг Медведевийн айлчлалын өдөр хийсэн болохоор бүх анхаарал тийшээ. Жагсаал цуглаан байтугай хэвлэлийн хурлын талаар ярилтгүй. Шударга сайхан гэрээ батлагдтал орой болгон иргэний хөдөлгөөнийнхнийг цуглуулж байгаад бужигнуулна хэмээн тангараг тавьж байсан TV9 ганц удаа хэлэлцүүлэг зохион байгуулсан ч урьсан зочидтойгоо уралдаж чалчдаг бүдүүлэг хөтлөгч, бас Медведев хоёрын “ачаар” үзсэн хүн байгаагүй биз.

Мөнгөтэй Компани, мэдэлтэй Засгийн газар хоёр нийлэхээрээ Монголд хүссэнээ хийж чадахнээ.

Маргааш өөр юуг хүсэх бол?

68 хувийг тэг болтол “зодож байна”

Одоо үйлчилж байгаа хууль тогтоомжийн дагуу, элдэв хөнгөлөлт чөлөөлөлт үгүйгээр  Оюутолгойн гэрээг байгуулаад ир гэсэн тов тодорхой үүрэг өгсөн УИХ-ын 57-р тогтоолын хариуд Засгийн газрын ажлын хэсэг “Ёстой гоё гэрээ байгуулах боллоо, харин хэдэн хуулийг өөрчлүүлье” гэсэн хариу даалгаврыг өргөн барихад Д.Дэмбэрэл дарга “жа” хэмээн хүлээж авсан тэр мөчөөс хойш монголын хэвлэл мэдээллээр гэрээний заалтуудыг магтах, ялангуяа 68 хувийн татварыг муулах сурталчилгааны кампани өрнөж байна. Ерөнхийлөгчийн суудлаас ховхормогцоо сая шударга үнэнийг нэхэж эхэлсэн Н.Энхбаярын TV9 телевиз (бас мэдээж “Зууны мэдээ”) гэрээний төслийг эсэргүүцэгчдийг яриулснаас биш , хэвлэл мэдээлэл, сэтгүүлч, тоймчид бараг бүгдээрээ Засгийн газрын талд орж УИХ-ын чихийг зөөлрүүлэх гэсэн мэт балбаж эхэллээ “Өнөөдөр” сонин УИХ-ын гишүүдийг “Нусаа тат” гэж загнасан бол UBS телевиз “… 68 хувийн татварыг авах гэж байгаа нь УИХ-ын гишүүдийн хувь хүртэх гэсэн сонирхолтой холбоотойг олон хүн мэдэж байгаа”-г илчлэв. (Харин “мэдэж байгаа” хүмүүсээ UBS мэдэж байгаа эсэх нь тодорхойгүй).  Бас Оюутолгойн гэрээ ба хуулийн өөрчлөлтүүдийг хэлэлцэх УИХ ээлжит бус чуулганд “Амжилт хүсье!”, эрхэм гишүүдийг “Зөв шийдвэр гаргаж чадна гэдэгт итгэж байна” гэх мэт боловсон  анхааруулга ч цувлаа… 

Ийнхүү Засгийн газар, “Айвенхо майнз”, түүний мөнгөнд согтсон хэвлэл мэдээлэл гурав 68 хувийн татварыг шууд газарт унаган тэг болтол зодож байхыг хараад манай яруу алдарт олон нийтийн телевиз яаж зүгээр өнгөрөхөв. Бишээ, өмөөрөөгүй… 

Эхлээд “Айвенхоу майнз”-ийн түнш – “Рио Тинто” компанийн сурталчилгааны нэвтрүүлгийг МҮОНТ оргил цагаараа сэмхэн шургуулав. Америкт суралцахдаа Оюутолгойн гэрээний гэнэтийн ашгийн 68 хувийн татвар бурууг мэдчихээд ирсэн МУИС-ын багш Баянмөнх ”… энэ татварыг хөрөнгө оруулагч тал зөвшөөрөхгүй… яавал тэдэнд ашигтай байлгахав?” гэх мэтээр хичээл заалаа. Бас геологийн ухааны нэгэн доктор ярив. (Яг энэ хоёр ярианы хэсгээс тэр оройн “Цагийн хүрд” үзүүлсэн юм. Мэдээллийн хөтөлбөр хүртэл захиалгатай байжээ). Төгсгөлд нь “Улаанбаатар хот. 2009 он.

Тэгвэл чуулган нээгдсэн оройн оргил цагаараа Оюутолгойн гэрээнээс 68 хувийг татварыг авч хаяхыг ухуулсан дараачийн нэвтрүүлэг хулгайгаар орж ирлээ. (Бас л хөтөлбөрт байгаагүй гэсэн үг). Нөгөө хичээл зонхилж, түүнийг Засгийн газрын төслийг өргөн барих үед Сангийн сайд С.Баярцогтын хэлсэн үг, УИХ-ын дарга Д.Дэмбэрэлийн “жа”-гаар чимсэн байлаа. Төгсгөлд нь бас л “2009 он” гэжээ.

“Захиалгат нэвтрүүлэг” гэсэн тайлбар тавихаа ч больж. Олон нийтийн телевиз цайрчээ. 

P.S: Энэхүү захиалгат нэвтрүүлгийг нөгөө TV9 телевиз маань 20-ны оройн оргил цагаараа гэнэтхэн үзүүлэв. Мөнгө, мөнгө, мөнгө … Бүр ахиухан мөнгө төлбөл иргэний хөдөлгөөнийхнийг яриулахаа ч болих биз.

Сүхбаатарын талбайн дөрөвний нэгийг ч дүүргээгүй…

Би андуурсан юм шиг байна. Шинэ Ерөнхийлөгчийн тангараг өргөх ёслолыг TV9 шууд дамжуулаагүй гэж зарим үзэгч хэллээ. Кино гарч байсан гэнэ.

Харин тэр оройдоо “Энэ өдөр” мэдээллийн хөтөлбөрөөр Сүхбаатарын талбай дээр болсон цэргийн жагсаалын тухай даруухан сурвалжлагадаа “шинэ Ерөнхийлөгчийн тангараг өргөх ёслолын зардал өмнөх Ерөнхийлөгчийнхөөс хоёр дахин нэмэгдсэн… цэргийн парад хийсэн нь юуны өмнө гадаадын зочдод зориулсан үзвэр болов… Сүхбаатарын талбайн дөрөвний нэгийг ч дүүргэхээргүй хүмүүс цугларлаа” хэмээн гомдолтой төгсгөжээ. Маргаашийн “Энэ өдөр ”Ерөнхийлөгчийн тангараг өргөх ёслолд 150 гаруй орны зочид, төлөөлөгчдийг урьснаас хамгийн том нь ОХУ-ын Холбооны зөвлөлийн дарга Миронов байлаа” гэж голонгуй дуугарсан бол араас нь экс Ерөнхийлөгч Н.Энхбаярын түүхэн гавъяаг тайлбарлахдаа сэргэж “Үе үеийн ерөнхийлөгчид дундаас мөрийн хөтөлбөрөө 100 хувь биелүүлж чадсан ерөнхийлөгч гэдгийг хүн бүхэн хүлээн зөвшөөрдөг” гэв.

TV9 өөрөөсөө ичиж TV5 ичихээ ч болив

Өчигдөр Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн сурталчилгаанд хийсэн мониторингийн дүнгээ Хэвлэлийн хүрээлэн (өдөр тутмын болон долоо, арав хоногийн сонинууд) ба “Глоб Интернэйшнл” ТББ (улс орон даяар цацагддаг телевиз, радиогийн5-р сарын  18-22-ны таван өдрийн хөтөлбөр) хамтран хэвлэлийн хурал хийж танилцуулжээ. Үүнийг сонинууд яаж мэдээлснийг бүү мэд, харин миний үзсэн телевизүүд өөрсдөө хэрхэн танилцуулав? Хамгийн сонирхолтой нь TV9 байлаа.

ТВ-9 телевизийн “Энэ өдөр” мэдээллийн хөтөлбөр.

Хэвлэлийн хурлын тухай сурвалжлагадаа зөвхөн сонинуудын тэнцвэртэй байдалд учир зүггүй санаа тавьж Хэвлэлийн хүрээлэнгийн мониторингийн дүнгээс баахан уншсанаа телевизүүдийн мониторингыг шууд алгасч зөвхөн МҮОНТ-ээр явуулсан халз ярилцлагыг хэдэн хувь үзсэн тухай дурьдаад өөрийгөө тас нууж дуусгав. Өөрөөсөө ичсэн байх.  Мониторингийн мэдээнд тус телевизэд “Нийт цагийн 71,2%-ийг эзэлж байгаа Н.Энхбаярын мэдээллийн 93,2% нь эерэг байна. Харин Ц.Элбэгдоржийн мэдээлэл нийт цагийн 28,8%-ийг эзэлж, үүний 76,9% нь сөрөг мэдээлэл байна” гээд дурайж байлаа.

TV5 телевизийн “Цаг” мэдээлийн хөтөлбөр

Дээрх хэвлэлийн хурлыг мэдээлэхдээ “нэр дэвшигчдийн сурталчилгаа эрчимтэй явагдаж байсан сүүлийн 5 хоногт дүн шинжилгээ хийхэд үндэсний хэмжээнд эфирээ цацдаг манай телевиз онц гэсэн үнэлгээ авсан байна. Хэт нэг талыг барьсан мэдээ нэвтрүүлэг гаргалгүй, тэнцвэртэй байдлаар хандсан нь ийм дүгнэлтэд хүрэхэд нөлөөлжээ” гээд сийхгүй залав. “Глоб”-ийн мэдээг үзэхэд ямар ч дүн алга. Өөртөө дүн тавиад зогсохгүй UBS, 25-р суваг телевиз тэнцвэр муутай байсныг нотолсон тоонууд уншиж тэрүүхэндээ нүглийг нь илчлээд амжив.  Хэлээгүй л болохоос биш муу дүн тавьжээ. Гэхдээ TV5 өөрөө Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн хууль, СЕХ-ноос баталж өөрсдөө гарын үсгээ зурсан хуваарийг хэрхэн эрээ цээргүй зөрчсөнийг би урьд нь бичиж байсан. Зөвхөн сүүлчийн 5 хоногт 130 минутийн сурталчилгааны нэвтрүүлэг явуулах хуваарьтай атлаа 475 минутийг явуулж бараг 4 дахин хэтрүүлжээ. Тэнцвэрийн тухайд гэвэл 2 намд хоёуланд нь зэрэг худалдагдсаных.

“25-р суваг” телевизийн “25 цаг” мэдээллийн хөтөлбөр

Мониторингийн дүнг танилцуулахдаа “тус нэвтрүүлгийг нэр дэвшигчдийн сонгуулийн штабаас захиалсан эсэх, нэгэнт тэгш боломж олгосоор атал тухайн цагт нь нэвтрүүлгээ болон ярилцлагаа өгөхгүй өөрсдийн сонголтоо хийсэн зэрэг нарийн учрыг нь төдийлөн тодруулаагүй болохоор зарим талаар бүрэн хэмжээний тэнцвэрт байдлын судалгаа гэж хэлэхэд боломжгүй харагдаж байгаа юм…” гэлээ. Зүүдээ ярих гээд хулгайгаа ярьчихлаа. Нэр дэвшигчдийн сонгуулийн штабаас захиалаагүй буюу хууль зөрчсөн нэвтрүүлэг явуулдаг, өрсөлдөгч талууд заримдаа нэвтрүүлгээ өгдөггүй байхад л  хоёр талын сурталчилгааны хэмжээг хэд дахин хэтрүүлснээ хүлээн зөвшөөрөв.

“Нарийн учир” гэж телевизүүд хууль зөрчихдөө сонгуулийн штабуудтай хэрхэн хуйвалдсаныг хэлсэн юм болов уу? Түүнийгээ жагсаагаад ил болгомоор юм даа.

Телевизүүд сонгуулийн шөнө …

5-р сарын 24-нд манай телевизүүд Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн санал хураалтын явцыг өдөржин сурвалжилж СЕХ-ны зарласан хэвлэлийн хурлыг хэдэнтээ дамжуулсан билээ. Зарим нь бүр Дархан-Уул, Дорноговь зэрэг аймгийн төвд яваад оччихсон, эсвэл бүр холын аймгуудаас дүрстэй дүрсгүй мэдээ, сурвалжлага хүлээн авч үзүүлэв. Хөвсгөл айлын байшин  шатаасныг бид дор нь мэдэж авсан. Ингээд 22 цагт санал хураалт дуусахтай зэрэгцэн СЕХ-ноос сонгуулийн ирцыг 21 цагийн байдлаар мэдээлснээс хойш дэлгэц ширтсэн хүлээлт эхэлж хот хөдөөгүй шөнөжин үргэлжилсэн юм.

Телевиз болгон сонгуулийн дүн яаж тодрохыг цаг минут алдалгүй шуурхай мэдээлж нойргүй хонохоо амалж сүрхий эхэлсэн боловч удалгүй ямар ч мэдээлэлгүй болж усны эрэг дээр гаргаад хаячихсан загас шиг яахаа мэдэхгүй ангалзаж гарав. Өдөр дууссан нацу баше их аварсан даа. Тэгтэл шөнө дундаас хойхно АН-ын байрны хурлын танхимд тойрч суусан дарга нар, хөдөөний ганц нэг багийн санал тоолоход Ц.Элбэгдорж илүү санал авсныг тэнд овоорсон сэтгүүлчдэд дуулгаж эхлэв. Удалгүй МАХН-ны байранд сэтгүүлчдийг үүднээсээ цааш нэвтрүүлээгүй ч хэвлэлийн төлөөлөгч Төмөрбаатар гарч ирээд Н.Энхбаярын түрүүлж яваа хөдөөний баг, сумдын мэдээллийг ширхэгчлэн уншив. Энэ бүгдийг “Ийгл” телевиз уламжлал ёсоороо манлайлж, бас Vivia гэдэг мундаг станцтай болсон МҮОНТ удаалан шууд дамжуулж, бусад нь тун шуурхай сурвалжилж хүргэж байлаа.

Харин намуудын мэдээлэл хоёр хоёр давтагдаж Ц.Элбэгдорж түрүүлж яваа нь илт болохын хэрээр хэдэн сарын турш сонгуулиар эцэж цуцалгүй амьсгалсан зарим телевизийн дуу нь суларсаар өглөөний 06 цагийн үед АН-ын дарга Н.Алтанхуяг Монгол Улс шинэ ерөнхийлөгчтэй болсон шинэ өдрийн мэнд дэвшүүлсэн хэвлэлийн хурлыг “Ийгл” телевиз шууд дамжуулах тэр мөчид МҮОНТ өөрийн 40 жилийн ойн концертыг толилуулан баясгаж байсан бол  TV9, UBS телевизүүд танин мэдэхүйн гоё кино, нэвтрүүлэг гаргаж, TV5, 25-р суваг телевизүүд  эфирээ хаагаад гүн нойрссон байлаа.

P.S: Бас НТВ телевиз энэ бүгдийг шууд дамжуулсан гэж үзсэн хүмүүс хэллээ.

Сүүлчийн мөч хүртэл хууль зөрчсөөр өндөрлөв

Одоо яг 23 цаг 58 минут. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн сурталчилгаа дуусч байна. Намуудын штабын дарга нар болон телевизийн захирлууд гарын үсгээ зурж СЕХ-ны тогтоолоор баталсан төлбөргүй ба төлбөртэй нэвтрүүлгийн хуваарийг манай телевизүүд ядахдаа ганц өдөр зөрчихгүй байж чадав уу?

МҮОНТ:

СЕХ-ноос баталсан хуваарь:

5 сарын 22. Баасан. 21.15-21.30 15 мин – МАХН

5 сарын 22. Баасан. 21.30-21.45 15 мин – АН

Өнөөдөр МҮОНТ хэдэн минут илүү дутуу гаргасныг эс тооцвол чадлаа.

TV9 телевиз:

СЕХ-ноос баталсан хуваарь:

5 сарын 22. Баасан. 18.30-19.00 30 мин – МАХН

5 сарын 22. Баасан. 21.20-21.50 30 мин – АН

Харамсалтай нь TV9 бол цайчихсан телевиз. Өнөөдөр өдөржин, оройжин сонгуулийн сурталчилгаа явууллаа. Жагсаагаад ч барахгүй. Талыг нь Н.Энхбаярыг магтахад зориулсан ч нөгөө талыг түүний өрсөлдөгч Ц.Элбэгдоржид зориулсныг шударгаар хэлэх хэрэгтэй. Ялгаа нь гэвэл түүнийг зөвхөн муулсан байлаа. [Одоо 23.50-д Н.Энхбаярын сонгуулийн сурталчилгааны хаалтын сурвалжлага гарч байна]

TV5 телевиз:

СЕХ-ноос баталсан хуваарь:

5 сарын 22. Баасан. 22.30-23.00 30 мин – АН

5 сарын 22. Баасан. 23.00-23.30 30 мин – МАХН

Тэгвэл өнөөдөр сурталчилгааны дараах нэвтрүүлгүүд явлаа.

20.30-20.43. АН-ын “Шударга мэдээ”

20.44-21.40. МАХН-аас нэр дэвшигч Н.Энхбаяртай TV5 телевиз UBS телевизтэй хамтран хийсэн ярилцлагын нэвтрүүлэг.

22.31-23.27. АН-ын захиалгат нэвтрүүлэг. Сүхбаатарын талбай дээр болсон цуглаан сурвалжлага.

23.28-23.58 МАХН-аас нэр дэвшигч Н.Энхбаярын сонгуулийн сурталчилгааны хаалтын ажиллагаан дээр С.Баяр, Н.Энхбаяр нарын хэлсэн үгийг TV9 телевизтэй зуузай холбон үзүүлж эх орны тухай дууны клипээр чимэглэн төгсгөв.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн хуулийн 28-р зүйлийн 3-т “Улс даяар үйл ажиллагаа явуулж байгаа бүх радио, телевизээр Сонгуулийн ерөнхий хорооны баталсан хуваарьт зааснаас өөр төлбөртэй ба төлбөргүй нэвтрүүлэг явуулж үл болно” гэсэн байдаг. Гэтэл сүүлчийн мөчийг хүртэл төрийн хууль руугаа нулимсан сурталчилгааны кампани болж өнгөрлөө дөө.

Ц.Элбэгдоржид “үхлийн цохилт” өгөв

Өнгөрсөн долоо хоногийн төгсгөлд МАХН-ын сонгуулийн штаб Ц.Элбэгдоржид “үхлийн цохилт” өгөхөөр шийдэж түүнийг энэ хавар Солонгост очиж хууль зөрчин хандив цуглуулсан гэх бичлэгийг цацлаа. Үүний тулд өөрийн мэдлийн TV9 телевиз, “Зууны мэдээ” сонин, factnews.mn сайтыг бүрэн дайчлав. Бусад хэвлэл мэдээлэл “Төлбөртэй нэвтрүүлэг”, “Төлбөртэй нийтлэв” гэсэн тайлбарт хойтохоо даатгаж уг бичлэгийг хэдэн өдрийн турш айл бүрт хүргэв.

Ялангуяа TV9-ын хөтлөгч Цогтгэрэл бүрмөсөн гүйцээхээр шийдэж бичлэгийг СЕХ-нд аваачиж өгөөд шалгахыг шаардлаа. Баахан телевиз дагуулахаа ч мартсангүй. Хожим Элбэгдоржийг унагасан гавьяат хэн болохыг түүх мартах учиргүй … Тэгээд ч тайвшралгүй нэвтрүүлэг бэлтгэжээ. Бямба гаригийн үдшийн оргил цагаар TV9 телевиз хөтөлбөрөө яаралтай эвдэн бүтэн цагийг зориулав. Хуульч Н.Сосорбарам, Ц.Гансүх, Ч.Энхээ гуравтай тойрч суугаад бичлэгийг минут секундээр задлан үзэж нэр дэвшигч Элбэгдорж гаднаас хууль бусаар санхүүжилт авсныг нотолж ярьцгаалаа.

Мартсанаас, энэ хөтлөгч хэд хоногийн өмнө “Шууданч бор шувуу” нэртэй товхимолыг яаралтай шатааж устгахыг анхааруулаад, бас хэвлүүлсэн эздэд нь хариуцлага хүлээлгэхийг шаардаад байсан. Бас илчилж зарлахаа ч амалсан. Гэтэл одоо таг чиг болж, харин дараачийн цамналтаа ийнхүү эхэлжээ.

Ингээд МАХН-ын штаб Элбэгдоржийг нам цохиж чадлаа гэсэн дүгнэлт хийв бололтой Бямба, Нямд түүнийг бохио хамаагүй хаясныг илчилсэн мэтийн сөрөг сурталчилгаагаа завсарлаад байна. TV9 телевиз “Но[ц]той мэдээ”-гээ өглөө, өдөр завсарлав. Харин орон нутгийн “Инфо“ сүлжээний мэдээнд илтгэгч Даваахүү, Хатанбаатар нар Өвөрхангайд лекцээ уншихдаа залуучуудаас асуусан чинь бүгд Энхбаярыг дэмжиж байна гэсэн хариулсныг дурдаад авчээ.

Амралтын өдрүүдэд харьцангуй нам гүм байхнээ. Гэхдээ шийдвэрлэх тулааны өмнөх нам гүм. Даваа гаригаас АН-ын штаб Элбэгдоржийг Солонгост “ямар юмаа хийгээд явж байсан”, тэр 1 сая 500 мянган вон хаачсаныг нэгд нэгэнгүй тайлбарлах биз.

P.S: Зөвхөн амсхийсэн байж. TV9 телевиз 18 цагаас өчигдрийн 3 хуульчийн ярилцлагыг давтсан төдийгүй “Ийгл” телевизээр төлбөртэй нэвтрүүлэг болгон цацууллаа.

“Болжмор” намнах кампани

1958 он. БНХАУ.
Их жолоодогч Мао Цэдуны их үсрэлтийн бодлогын үеэр хөдөө аж ахуйн ургамлын дөрвөн хортон болох хулгана, шумуул, ялаа, болжмортой тэмцэх кампанит ажил Хятад орон даяар өрнөжээ. Ялангуяа болжмор шувууг хамгийн ихээр ургац идэж сүйтгэдэг ангийн дайснаар тодруулж заналтайгаар онилсон байна.

Болжмор турь муутай, агаарт 15 минутаас удаан нисч чаддаггүй тул тариачид, бас хотоос дайчлагдан ирсэн сая сая ажилчид, залуучууд, пионерууд чавхаар харваж, түмпэн сав, бөмбөр гээд юу ч хамаагүй нүдэж, толгой дээрээ алчуур, шуудай сав эргүүлж, бас шавар байшин, модны оройд хүртэл авирч орилж хашгиралдахад хөөрхий болжморууд бууж чадалгүй бахардаж унахад бяц цохиж гүйцээгээд утсанд хэлхэж овоолдог байж. Үхсэн болжмор дүүртэл ачсан машины тэвшин дээр хятад пионерууд баатарлагаар зогсож явааг зурагтаар үзсэнээ санаж байна…Энэ кампаниар нийтдээ 2 тэрбум ширхэг болжмор устгасан тайлан гарчээ.

2009 он. Монгол Улс.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн гэгээлэг сурталчилгааны өдрүүдэд нэгэн сахилгагүй “болжмор” сонины мухлагт буумагц TV9 телевизийн “Ардын мэдээ” нэвтрүүлгийн хөтлөгч пионер сонор соргогоор мэдэж харваж унаган шинжээд эзнийх нь өрсөлдөгчийн тал нисгэсэн болохыг өчиггүй тогтоож уучлал гуйхыг шаардан баахан дүвчигнэв ээ. Тэр ч бүү хэл хүн бүр “Бор шувуу”-г 500 төгрөгөөр худалдаж аваад уншихгүйгээр, хүнд үзүүлэхгүйгээр шатаан устгахыг шаардлаа. Үнсийг нь цуглуулж тэвшин дээр ачаад гудамжаар явах юм байна л даа….

Энэхүү үйлийн үртэй болжмор бол “Шууданч бор шувуу” нэртэй бичил сонин. Дэлгээд нийлүүлсэн ч сурталчилгааны сонины ганц нүүрнээс хэтрэхгүй, бичил сонин гэхэд ч ахадмаар, алгын чинээ жижигхээн товхимол.

Яг энэ мөчөөс Ерөнхийлөгчийн сонгуульд соёлын хувьсгал эхлэх нь тэр. Бор шувуу тойрсон хэвлэлийн хурлууд цуврав. АН-ын сонгуулийн штаб гэнэт оволзож “Бид хэзээ ч ийм жол юм хийхгүй. Хийвэл хийсэн шиг хийнэ” гэж пээдийгээд хувьсгалт намынхны тавьсан тавьсан жүжиг хэмээгээд хөөрхий болжморыг үргээж явуулсан бол МАХН-ын сонгуулийн штаб, ерөнхийлөгчийн хэвлэлийн төлөөлөгчтэй хамтран сэтгүүлчдийг цуглуулж байгаад тэдний нүдэн дээр мөч мөчөөр нь жиргэж орхив. Энэ завсар Ерөнхийлөгчийн зөвлөх найрагч Түмэнжаргал цэрэг цагдаа хөдөлгөж, уржигдар уг сониныг тарааж явсан залууг хэвлэлийн бирж дээр отолт хийж баривчилсан сураг дуулдана.

Араас нь манай сэтгүүлчид ч болжмор үргээх сайн үйлсын аянд мордлоо. “Өнөөдөр” сонин гэхэд л “… энэ удаагийн Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн үеэр өнөөх гэм хоргүй “өхөөрдөм” бор шувуу маань муу ёрын, хар зүгийн гэсэн тодотгол зүүж, хэрээний хэлээр шаагилдаж, тасын шуналаар амьсгалах болов” гээд авч өгөх нь тэр.

Монголыг донсолгосон тэрхүү аймшигт “бор шувуу”-г хайж сонины мухлагт хүрч очвол багтаж ядсан олон сонин, сэтгүүлийн завсраар өрөвдөлтэйеэ цухайв. Хөөрхий дөө, хэн ч тоож ч харахгүй юм. Би өрөвдөөд 500 төгрөгөөр худалдаж аваад эргүүлэв.

Д.Арвиныг айлгасан мэдээ
УИХ-ын гишүүн Д.Арвинг Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяраас урваагүй маш цөөн хүмүүсийн нэг гэдгийг бид мэддэг. Саяхан Хэвлэлийн төлөөлөгч Я.Төмөрбаатарын нисгэсэн “Ерөнхийлөгч буудуулав” гэсэн мэдээг сонсоод эрхэм гишүүний маань нүд эрээлжлээд унах дөхсөн байв. Удалгүй түүнээс ч дор “Ерөнхийлөгчийн ээжийн бие муу тул Бээжин нисэв” гэсэн мэдээг сонссон гишүүний зүрх хаагдах шахаж сандаргажээ. Сандарсан Д.Арвин Бээжингийн билет яаралтай захиалах гэж байтал Ерөнхийлөгчийн төрсөн ээж бус хадам ээж нь өвдсөн тухай мэдээд арай гэж тайвширсан байна.

Гэх мэтээр элэг хөшөөм мэдээнүүд, бас сонирхолтой баримтууд ч байна.

Г.Батхүүгийн хандив
Ерөнхийлөгчтэй тохиролцсоны дагуу Ерөнхийлөгчийн сонгуульд Ардчилсан намаас нэр дэвшээд сайн дураараа “өгөөш” болох гэж байсан УИХ-ын гишүүн Г.Батхүү өөрийн намын нэр дэвшигчид хандиваа өгснийхөө дараахан МАХН-аас нэр дэвшигч дээр очин Ц.Элбэгдоржид өгснөөсөө арав дахин илүү мөнгө хандивласан байна. 2005 оны сонгуулиар энэ эрхэм М.Энхсайханд 20 сая, Н.Энхбаярт 100 сая төгрөг хандивлаж байсныг нь Баабар гуай нийтэд ил зарласан билээ. Энхбаяр Батхүү хоёр хөрөнгө мөнгөөр холбогдсон эртний андууд аж.

TV9-ын хөтлөгч пионер Батхүүгийн өмнөөс ихэд гомдож “Ахаа, таныг доромжилсон байна шдээ, будаа болгоод өгөөч” гэж ховлоод байсныг саналаа. Минийхээр бол мөнгө ихтэй тэр эрхмийг нам эвсэл гэж явцуурдаггүй өглөгч болохыг харуулсан гэгээлэг мэдээ байна даа.

Бусад мэдээг МАХН-ын сонгуулийн штабыхан няцаах нэрээр монголын бүх телевизээр үг үсэггүй уншиж өгсөн тул алгасъя. Тэгээд ч бичил сонин Интернэтийн хаягаа бичжээ. Хэрвээ та 500 төгрөгөө хэмнэе, эсвэл гадаадад суугаа бол www.borshuvuu.blogspot.com хаягаар ороод бүрэн эхээр нь уншаарай.

Харин цаасан дээр буугаагүй нэгэн реклам энд тавигджээ: “Итгэхэд бэрх ч тэд Таниас хандив гуйж байна”. Маш гоё сөрөг сурталчилгаа.

Харин арын нүүрэнд одоогийн Ерөнхийлөгчийн эсрэг агуулгатай зохиомол “Энхбаярын дуу”-г тавиад З.Түмэнжаргал, Ч.Энхээ нарыг зохиосон гэжээ. Тэд яалаа гэж ийм муухай юм зохиохов. Гэхдээ овоо босгоогүй бол болжмор хаанаас суухав. З.Түмэнжаргал найрагч Ерөнхийлөгчийн бөөрөнд үргэлж наалдаастай, Ч.Энхээ Ерөнхийлөгчийн сонгууль эхлэх бүрийд түүнийг дэмжих хөдөлгөөн байгуулдагийг ашиглаж муулсан хэрэг.

Бас итгэхэд бэрх хачин мэдээ ч байна: “Ерөнхийлөгчийн удам судрын талаар бичсэн сэтгүүлч ор сураггүй болов” Энэ бол 100 хувь худлаа байж таарна.

Гэхдээ “Шууданч бор шувуу” бусдаас илүү худалч, марзагнагч биш ээ. Бичээд байгаа хоёр нэр дэвшигчийн нэг нь мянган хүний өмнө “Надад 500 сая төгрөгийн хахууль өгөх гээд…” сийхгүй худал залсан бол нөгөө нь албаны нисдэг тэргээр ан хийгээд шүүмжлүүлэхдээ “монголын төр өөртөө зүтгэсэн хүнд халтай” гэж ихэрхсэн санагдана. Тэгэхэд хэнийг нь ч отолт хийж бариагүй билээ.

Баасан гаригийн “Өнөөдөр” сонины дугаарт “Энхбаяр агуу агуу” гэсэн бичлэг нийтлэгдэв. Ерөнхийлөгчийн хэвлэлийн төлөөлөгч Төмөрбаатартай ярилцсаны сэм бичлэг гэнэ. Харин ориг Төмөрбаатар нь албан ёсоор няцаалаа. Зохиосон байж таарлаа. Гэхдээ түүний нэрийг хасчихвал агуулга нь надад таалагдав. Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр дээд боловсролыг үнэ төлбөргүй болгох авантюр амлалтаа хожим хэрхэн тайлбарлаж болох нэг л хувилбарыг маш логиктой дэлгэж чаджээ.

Яагаад өчүүхэн “бор шувуу” том намуудыг донсолгож монголын сонгуульд хятад маягийн “соёлын хувьсгал”-ыг эхлүүлэв ээ? Ер нь яагаад хоёр нэр дэвшигчийн талаар чөлөөтэй жиргэж, уран зохиож, элэглэж, таамаглаж болохгүй болчихов? Шалтгаан маш энгийн: МАХН, АН хоёр найрч зөвшилцсөөр байгаад бие биенээ ил тод шүүмжлэхэд бэрх болж. Нэг нь шүүмжилбэл нөгөө нь “гүтгэлэг” гээд чарлачихна. Ингээд хоёр тал нэр, хаяггүй нийтлэл нэвтрүүлгээр ”соёлтой “үзэлцэж байна. Намынхаа нэвтрүүлэг, захиалгат сурвалжлагаар харилцан “гүтгэхлээр” яах ч үгүй, харин үл мэдэгдэх нөхөр хэдхэн ширхэг бичил сонин (уншсан хүмүүс нь гэвэл хоёр намын штабынхан, тэгээд би… ингээд дуусах байх) гаргахад л цагдаагаар бариулах нь тэр.  МАХН, АН хоёр “гүтгэлэг” хийх эрхийг хүртэл өмчлөөд авчихаж…

“Шударга” гэгдэх сонгуулийн дайсан – болжмор намнах кампани Монголд оволзов.

Эхэллээ!!!

Өнөө өглөө  TV9 телевиз Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигчдын намтрыг зураг хөрөгтэйгээр дэлгэцэн дээр гаргаад тод сайхан уншиж өглөө.  Хоёр намтрын нэг нэг мөр шууд нүдэнд тусах нь тэр.

Н.Энхбаяр: Яс үндэс – халх

Ц.Элбэгдорж: Яс үндэс – захчин

Эхэллээ дээ!

Ерөнхийлөгчийн бие халаалт

Өнөөдөр Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр дөрвөн жилийн өмнө түдгэлзсэн намдаа эргэн ирж Ким Чен Ир хүртэл атаархмаар бүхэл 100 хувийн саналаар Ерөнхийлөгчид нэр дэвшлээ.

СЕХ-нд бүртгүүлсний дараа сонгуулийн сурталчилгаа албан ёсоор эхлэнэ, гэхдээ Ерөнхийлөгч хүн яаж зүгээр байхав…

3-р сарын 25-ны 21.15 минутаас “Монгол улсын Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр; Улс төрийн бодлого, үйл ажиллагаа” нэртэй шинэ нэвтрүүлэг МҮОНТ-ээр нээлтээ хийв. Маргааш нь Эдийн засгийн бодлого, үйл ажиллагаа, нөгөөдөр нь нийгмийн бодлого, цаашаагаа гадаад бодлого, цэргийн бодлого гэх мэтээр цуварсан 15 минутийн нэвтрүүлгүүд байлаа. Нормт хугацаагаа дуусгаж буй Ерөнхийлөгч ажлаа тайлагнасан энэхүү цувралыг маргаашнаас TV9 телевиз МҮОНТ-ийг хүндэтгэх мэт нэг дугаараар хоцорч, гарах цагийг нь давхардуулахгүйгээр цацлаа. Одоо буухиаг нь UBS үргэлжлүүлж байна…. Энэ гурван телевиз үнэхээр синхрон ажиллах юм аа.

Ингээд Н.Энхбаяр гэдэг хүн өнгөрсөн дөрвөн жилд Монгол орныг нуруун дээр авч явсныг мэдэж аваагүй хүн Монголд үлдсэнгүй. Харин билэг тэмдгийн Ерөнхийлөгч байж одон зүүх юмуу уул тахих бодлого, үйл ажиллагаагаа тайлагнах болов уу гэтэл тэгсэнгүй.

Дээрх цувралыг хэн бүтээснийг мэдье гэхэд төгсгөлд нь “2009″ гэсэн дөрвөн тоо л байна. МҮОНТ-ээр гардаг Ерөнхийлөгчийн “Сүлд” нэвтрүүлэгтэй төстэй юм чинь олон нийтийн телевизийн бүтээл болох нь илт. Бас хажуугаар нь “Гэрэлтэй цонх” хөтөлбөрийн хэдэн дугаарыг бүхэлд нь Монгол Улсын ерөнхийлөгчийн ивээл дорх “Монгол тэмүүлэл” аянд зориулж амжив.

3-р сарын 30-нд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяртай “Нүүр тулсан ярилцлага” нэвтрүүлгийн үеэр сэтгүүлч Ц.Мөнхтөр ээлжит асуултынхаа оршил болгож “Танай зөвлөх надад “Их Монгол Улс” гэдэг ном үзүүллээ. Энэ бол Монгол Улсын тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрүүлсэн ном байна” гэв. Агуу ном! Хөтлөгч Ерөнхийлөгчид тал зассан, даапаалсан хоёрын алин болохыг би сайн ойлгоогүй, гэхдээ Ерөнхийлөгчийн зөвлөхүүд муусайн сэтгүүлчдэд давхар “зөвлөдөг” бололтой юм.

Энэ мэтээр Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн сурталчилгаа зугуухан эхэллээ. Одоохондоо зөвхөн бие халаалт. Ирэх сар хагасын турш бид энэ байтугай  гоё юм үзэж таарна. Лав уйдахгүй.